EN ISO 105-E04 Tekstylia – Badania trwałości kolorów – Część E04: Odporność kolorów na pot

Norma „EN ISO 105-E04 Tekstylia - Badania trwałości kolorów - Część E04: Odporność kolorów na pot”, która opiera się na normie europejskiej, a została później opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), opisuje metodę określania odporności kolorów tekstyliów we wszystkich formach na działanie potu ludzkiego.

Zasadniczo próbki tekstyliów stykające się z sąsiednimi tkaninami poddaje się działaniu dwóch różnych roztworów zawierających histydynę, odsącza i umieszcza między dwiema płytkami pod określonym ciśnieniem w urządzeniu testującym. Próbki i sąsiednie tkaniny suszy się oddzielnie. Zmianę koloru każdej próbki oraz stopień zabrudzenia sąsiednich tkanin ocenia się, porównując je z metodami w skali szarości lub instrumentalnymi.

Aparatura badawcza używana w tych testach składa się ze stalowej ramy ze stali nierdzewnej, z których każda składa się z obciążnika o wadze około 5 kg i podstawy o wymiarach 60 mm x 115 mm, zamocowanych pomiędzy szklanymi lub akrylowymi płytami o wymiarach około 60 mm x 115 mm x 1,5 mm, które mogą być poddane ciśnieniu 12,5 plus lub minus 0,9 kPa na próbkach testowych o wymiarach 40 mm plus lub minus 2 mm x 100 mm plus lub minus 2 mm. Aparatura badawcza powinna być zaprojektowana tak, aby ciśnienie pozostało stałe, nawet jeśli obciążnik zostanie usunięty podczas testu. Jeżeli wymiary próbki kompozytowej różnią się od 40 mm plus lub minus 2 mm x 100 mm plus lub minus 2 mm, użyty obciążnik powinien być taki, aby do próbki przyłożono nominalne ciśnienie 12,5 plus lub minus 0,9 kPa. Można użyć innej aparatury, pod warunkiem uzyskania równoważnych wyników.

Piekarnik używany w testach utrzymywany jest w temperaturze 37 stopni z tolerancją plus/minus 2 stopnie.

Świeżo przygotowany roztwór alkaliczny użyty w testach, z użyciem wody klasy 3, zgodnej z normą ISO 3696, zawiera w litrze: 0,5 g monohydratu monochlorowodorku L-histydyny i 5 g chlorku sodu. Zawiera on również 5 g dodekahydratu wodoroortofosforanu disodu lub 2,5 g dwuhydratu wodoroortofosforanu disodu. Roztwór doprowadza się do pH 8 plus/minus 0,2 za pomocą 0,1 mol/l roztworu wodorotlenku sodu.

Jeżeli badany materiał tekstylny jest tkaniną,

• Próbkę o wymiarach 40 mm plus/minus 2 mm x 100 mm plus/minus 2 mm przytwierdza się do kawałka sąsiedniej tkaniny wielowłóknowej, przyszywając ją wzdłuż jednej z krótszych krawędzi, tkaniną wielowłóknową zwróconą w stronę próbki o wymiarach również 40 mm plus/minus 2 mm x 100 mm plus/minus 2 mm lub
• Próbkę o wymiarach 40 mm plus/minus 2 mm x 100 mm plus/minus 2 mm przytwierdzono pomiędzy dwoma sąsiadującymi tkaninami z pojedynczego włókna poprzez zszycie wzdłuż jednej z krótszych krawędzi, również o wymiarach 40 mm plus/minus 2 mm x 100 mm plus/minus 2 mm.

Jeżeli badana ma być przędza lub luźne włókno, przyjmuje się masę przędzy lub luźnego włókna równą w przybliżeniu połowie całkowitej masy sąsiadujących tkanin,

• Albo umieszcza się go między kawałkiem tkaniny wielowłóknowej o wymiarach 40 mm plus/minus 2 mm x 100 mm plus/minus 2 mm a kawałkiem tkaniny nienadającej się do barwienia o wymiarach 40 mm plus/minus 2 mm x 100 mm plus/minus 2 mm, a następnie zszywa się je wzdłuż wszystkich czterech krawędzi.
• Można go również umieścić między kawałkami dwóch określonych tkanin jednowłóknowych o wymiarach 40 mm plus/minus 2 mm x 100 mm plus/minus 2 mm i zszyć wzdłuż wszystkich czterech krawędzi.

Podczas przeprowadzania testu próbkę kompozytową umieszcza się starannie na płytce o płaskim dnie i pokrywa roztworem alkalicznym. Próbkę kompozytową dokładnie moczy się w tym roztworze o pH 8 plus/minus 0,2, w stosunku roztworu około 50:1, i pozostawia w roztworze w temperaturze pokojowej na 30 minut. Od czasu do czasu ściska się ją i porusza, aby zapewnić odpowiednią penetrację. Roztwór wlewa się do próbki, a nadmiar roztworu ściera się z niej między dwoma szklanymi pręcikami. Próbkę kompozytową umieszcza się między dwiema płytkami szklanymi lub z żywicy akrylowej pod ciśnieniem nominalnym 12,5 plus/minus 0,9 kPa i umieszcza w aparacie badawczym nagrzanym do temperatury badania. Zgodnie z tą samą procedurą próbkę kompozytową moczy się w roztworze kwasu o pH 5,5 plus/minus 0,2, a następnie bada w oddzielnym, nagrzanym aparacie badawczym. W aparacie badawczym można badać jednocześnie maksymalnie 10 próbek, każdą oddzieloną od następnej płytką. Jeżeli przygotowano mniej niż 10 próbek, należy wykorzystać wszystkich 11 płytek w celu utrzymania prawidłowego ciśnienia nominalnego.

Urządzenie testowe zawierające próbkę kompozytową umieszcza się w piecu w temperaturze 37 stopni plus/minus 2 stopnie na 4 godziny, a próbki testowe upewnia się, że znajdują się w pozycji poziomej lub pionowej, w zależności od rodzaju dostępnego urządzenia.

Każdą próbkę kompozytową otwiera się (rozrywając szwy z wyjątkiem jednej z krótszych krawędzi, jeśli jest to konieczne) i suszy na powietrzu w temperaturze nieprzekraczającej 60 stopni, przy czym dwa lub trzy kawałki powinny stykać się tylko linią szwu.

Zmianę koloru każdej próbki i przebarwienia sąsiednich tkanin ocenia się poprzez porównanie ich z odcieniami szarości lub metodą instrumentalną. W przypadku wielu włókien celulozowych barwionych barwnikami bezpośrednimi zawierającymi miedź lub poddanych działaniu soli miedzi, zalecane testy i naturalny pot usuwają miedź z barwników. Może to powodować znaczne zmiany w odporności kolorów na światło, pot lub pranie, dlatego należy wziąć to pod uwagę.

Nasza organizacja, która od lat wspiera firmy z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowania, pomiarów, analiz i ewaluacji, może pochwalić się silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowe osiągnięcia naukowe i technologiczne oraz stale się rozwijają. W tym kontekście świadczymy również usługi testowania zgodnie z normą EN ISO 105-E04 Tekstylia – Badania trwałości kolorów – Część E04: Odporność kolorów na pot.