EN ISO 105-B02 Tekstylia – Badania trwałości kolorów – Część B02: Trwałość kolorów w świetle sztucznym: Badanie odporności na blaknięcie w świetle lampy ksenonowej

Norma „EN ISO 105-B02 Tekstylia – Badania trwałości kolorów – Część B02: Trwałość kolorów w świetle sztucznym: Badanie z użyciem lampy ksenonowej z efektem blaknięcia”, oparta na normie europejskiej, a następnie opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), opisuje metodę mającą na celu określenie wpływu sztucznego źródła światła (D65) reprezentatywnego dla naturalnego światła dziennego na kolor wszystkich rodzajów i form tekstyliów. Metoda ta ma również zastosowanie do tekstyliów białych (bielonych lub optycznie rozjaśnianych). Metoda ta pozwala na zastosowanie dwóch różnych zestawów odniesienia dla wełny w kolorze niebieskim. Wyniki uzyskane z dwóch różnych zestawów odniesienia mogą się różnić.

Zasadniczo próbka tekstylna poddawana testowi jest wystawiana na działanie sztucznego światła w kontrolowanych warunkach wraz z zestawem materiałów odniesienia. Trwałość koloru ocenia się poprzez porównanie zmiany koloru w próbce testowej ze zmianą koloru w użytych materiałach odniesienia. Ogólne informacje na temat odporności koloru na światło znajdują się w załączniku D do normy.

Na potrzeby niniejszego standardu mają zastosowanie następujące terminy i definicje:

• Próbka testowa odnosi się do testowanych fragmentów materiału tekstylnego i reprezentuje testowany przedmiot. Służy do porównania stanu eksponowanego z oryginalnym (nietestowanym) stanem.
• Próbka odniesienia to część materiału odniesienia, która ma być eksponowana jednocześnie z próbką testową. Do ustalenia wyników testu może być wymagana więcej niż jedna próbka odniesienia.
• Materiał odniesienia w postaci niebieskiej wełny jest jednym z wielu materiałów tekstylnych z wełny barwionej na niebiesko, które reagują na światło.
• Komora testowa to przestrzeń wewnątrz urządzenia, która może spełniać i utrzymywać wymagania dotyczące temperatury, światła i wilgotności.
• Wilgotność względna w pomieszczeniu to stosunek rzeczywistego ciśnienia pary wodnej w komorze testowej do ciśnienia nasyconej pary wodnej w tej samej temperaturze i jest wyrażana w procentach.
• Efektywna wilgotność to kombinacja temperatury powietrza i powierzchni. Odnosi się ona do względnej wilgotności powietrza, która decyduje o zawartości wilgoci na powierzchni badanej próbki podczas ekspozycji.
• Tkanina kontrolna do testu wilgotności to tkanina bawełniana barwiona na czerwono azotem, znana ze swojej wrażliwości na wilgoć i światło. Ta barwiona na czerwono tkanina służy jako materiał referencyjny, aby zapewnić spełnienie wymagań dotyczących wilgotności.
• Fotochromizm odnosi się do zmiany koloru podłoża po krótkiej ekspozycji na światło. Po przechowywaniu w ciemności, kolor w znacznym stopniu powraca do pierwotnego odcienia.
• Tryb przerzutnika odnosi się do trybu pracy, w którym uchwyty próbek obracają się wokół centralnego źródła światła, a podczas naprzemiennych obrotów uchwyty próbek są automatycznie obracane o 180 stopni wokół swojej osi pionowej, tak aby próbki testowe były zwrócone wyłącznie w stronę źródła światła podczas każdego naprzemiennego obrotu.

W testach można użyć dowolnego z dwóch zestawów odniesienia dla niebieskiej wełny. Oceny trwałości koloru określone w niniejszej normie uzyskuje się poprzez porównanie ich z wzorcami dla niebieskiej wełny od 1 do 8 (preferowanymi w Europie) lub wzorcami dla niebieskiej wełny od L2 do L9 (preferowanymi w Stanach Zjednoczonych). Wyniki uzyskane z obu zestawów odniesienia nie są zamienne. Informacje dotyczące relacji między dwoma zestawami materiałów odniesienia dla niebieskiej wełny znajdują się w normie ISO 105-B01.

Odniesienia do niebieskiej wełny, opracowane i wyprodukowane w Europie, są oznaczane cyframi od 1 do 8. Odniesienia te dotyczą materiałów z niebieskiej wełny barwionych barwnikami wymienionymi w tabeli zawartej w normie. Wartości wahają się od 1 (bardzo niska odporność na światło) do 8 (bardzo wysoka odporność na światło), przy czym każdy kolejny numer odniesienia oznacza około dwa razy większą odporność na światło niż poprzedni. Odniesienia do niebieskiej wełny od 1 do 8 stosowane w tym teście muszą spełniać wymagania jakościowe określone w normie ISO 105-B08.

Odniesienia do niebieskiej wełny, opracowane i wyprodukowane w Stanach Zjednoczonych, są oznaczone literą L, po której następują oznaczenia numeryczne od 2 do 9. Te osiem odniesień powstaje poprzez zmieszanie wełny barwionej barwnikiem CI Mordant Blue 1 z wełną barwioną barwnikiem CI Soluble Vat Blue 8 w różnych proporcjach, tak aby każde odniesienie o wyższym numerze schło około dwa razy szybciej niż poprzednie. Dane w załączniku do normy przedstawiono w celu wykazania znaczenia każdego odniesienia do niebieskiej wełny w kontekście ekspozycji na stałą ilość energii promieniowania (załącznik C).

W przypadku kontroli wilgotności, efektywną wilgotność można zmierzyć wyłącznie poprzez określenie odporności koloru konkretnej tkaniny poddawanej kontroli wilgotności na działanie światła.

Rozmiar próbki testowej zależy od liczby próbek do badania oraz kształtu i wymiarów uchwytów próbek dostarczonych wraz z urządzeniem. Próbka może być paskiem tkaniny, przędzą ciasno nawiniętą na płytkę do mocowania próbek, przędzą ułożoną równolegle do płytki i przymocowaną do niej lub matą z włókien czesanych i sprasowanych w celu uzyskania gładkiej powierzchni i przymocowanych do płytki. Każdy odsłonięty i nienaświetlony obszar powinien mieć co najmniej 10 mm x 8 mm. Aby ułatwić obsługę, identyczne paski próbek testowych i odniesienia można umieścić na jednej lub kilku płytkach.

Pokrywy powinny ściśle przylegać do powierzchni nienaświetlonych obszarów próbek i materiałów odniesienia, aby utworzyć ostrą linię demarkacyjną między obszarami naświetlonymi i nienaświetlonymi, jednak nie powinny nadmiernie ściskać próbki.

Próbki do testowania oraz niebieskie odniesienia wełniane powinny być jednakowej wielkości i kształtu, aby uniknąć błędów w ocenie wynikających z przeceniania kontrastu wizualnego między częściami odsłoniętymi i nieodsłoniętymi w szerszym wzorze w porównaniu z węższym odniesieniem.

Podczas badania próbek o znacznej grubości, punkty odniesienia należy rozmieścić tak, aby górna powierzchnia próbek znajdowała się w tej samej odległości od źródła światła. Osłony na nienaświetlone obszary powinny unikać ściskania powierzchni. Tekstylia o znacznej grubości, z włóknami, które mogą zmieniać położenie lub teksturę, co mogłoby utrudniać ocenę małych obszarów, należy badać na odsłoniętej powierzchni o wymiarach co najmniej 50 mm x 40 mm, a najlepiej większej.

Testy mogą być przeprowadzane w różnych warunkach, symulując różne środowiska, jak pokazano w tabeli zatytułowanej „Warunki ekspozycji”. Rodzaj warunków musi zostać uzgodniony między stronami. Wybrane warunki muszą zostać zgłoszone.

Nasza organizacja, która od lat wspiera firmy z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, może pochwalić się silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowe osiągnięcia nauki i technologii oraz stale się rozwijają. W tym kontekście świadczymy również usługi testowe zgodnie z normą „EN ISO 105-B02 Tekstylia – Badania trwałości kolorów – Część B02: Odporność kolorów na światło sztuczne: Badanie odporności na blaknięcie w lampie ksenonowej”.