ISO 17694 Obuwie – Metody badań cholewek i podszewek – Odporność na zginanie

Norma „ISO 17694 Obuwie - Metody badań cholewek i podszewek - Odporność na zginanie” opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO) opisuje metodę badań służącą do określania odporności cholewek i podszewek na zginanie, niezależnie od materiału, w celu oceny ich przydatności do końcowego zastosowania.

Na potrzeby niniejszego standardu mają zastosowanie następujące terminy i definicje:

• Wytrzymałość na zginanie odnosi się do odporności materiału na pękanie lub inne uszkodzenia przy zginaniu.
• „Powierzchnia” odnosi się do części materiału widocznej w bucie podczas użytkowania. Może to być górna część licowej skóry, górna część powlekanego materiału tekstylnego lub część materiału widoczna od wewnątrz buta.

Próbki testowe wycina się z cholewki lub materiału obuwniczego, składa i umieszcza w maszynie wytrzymałościowej. Test symuluje uszkodzenia powstałe w wyniku złożenia cholewki do wewnątrz, ale nie odtwarza od razu uszkodzeń powstałych w wyniku złożenia na zewnątrz. Testy przeprowadza się w wilgotnym, suchym lub zimnym klimacie.

Główne urządzenia i materiały stosowane w testach to:

• Maszyna badawcza zgodna z normą ISO 5402-1, obejmująca:
  • Co najmniej cztery pary zacisków. Górny zacisk składa się z pary płaskich płytek, jak pokazano na rysunku zamieszczonym w normie. Dolny zacisk jest zamocowany na stałe i leży w tej samej płaszczyźnie pionowej co górny zacisk.
  • Proste narzędzie o ruchu posuwisto-zwrotnym harmonicznym, służące do wielokrotnego przesuwania górnego zacisku pod kątem 22°30' plus/minus 0°30'. Prędkość oscylacji wynosi 100 plus/minus 5 obr./min. Odległość między górnym a dolnym zaciskiem, gdy górny zacisk znajduje się w pozycji poziomej, wynosi 25 mm plus/minus 1 mm.
  • Narzędzie do zliczania całkowitej liczby cykli.
• Ostrze prasy (70 mm plus/minus 1 mm x 45 mm plus/minus 1 mm lub podobne, do cięcia próbek testowych).
• Lupa optyczna zapewniająca powiększenie od czterech do sześciu razy.
• Aby zwilżyć próbki testowe,
  • Płyta szklana o średnicy co najmniej 100 mm i głębokości 25 mm.
  • Woda destylowana lub dejonizowana zgodna z klasą 3 normy ISO 3696.
  • papier filtracyjny
  • Środek pochłaniający wilgoć lub inny pojemnik, z którego można odprowadzić wodę.
  • Pompa próżniowa w celu obniżenia ciśnienia wewnątrz suszarki do wartości poniżej 4 kPa.
• Do testów w niskich temperaturach potrzebna jest szafa wystarczająco duża, aby pomieścić maszynę testową i zdolna do utrzymania temperatury wewnętrznej na poziomie co najmniej -5°C (-5°F) plus/minus 2°C. W razie potrzeby można stosować temperatury nawet do -30°C.

Podczas przygotowywania próbki, wymagana liczba prostokątnych próbek testowych jest wycinana nożem do prasy. Połowa wymaganej liczby próbek testowych jest wycinana dłuższym bokiem równolegle do długiego kierunku materiału (kierunek kręgosłupa w przypadku skóry i osnowy lub kierunek maszynowy w przypadku materiałów nieskórzanych), a połowa jest wycinana prostopadle do niego. W przypadku próbek testowych wycinanych z cholewek, długi kierunek jest osią X, zgodnie z definicją w normie ISO 17709. W przypadku cholewek próbka testowa jest wycinana przez środek przodu, tak aby środek próbki testowej pokrywał się z punktem największego zgięcia w bucie. W przypadku materiałów próbki testowe są wycinane w szeregu miejsc wzdłuż całej użytecznej szerokości i długości materiału arkuszowego. W przypadku materiału tkanego zapobiega to sytuacji, w której dwie próbki testowe zawierają te same przędze osnowy lub wątku.

Wycięcie wystarczająco dużej próbki testowej może być niemożliwe, zwłaszcza w przypadku niektórych rodzajów obuwia dziecięcego. Rozmiar próbki testowej można jedynie nieznacznie zmniejszyć w szerokości, a nie w długości (70 mm plus/minus 1 mm). Zaleca się jednak przetestowanie samych materiałów i, w razie potrzeby, dodanie perforacji, przeszyć lub innych elementów konstrukcyjnych podobnych do tych, które znajdują się na przodzie buta.

W przypadku testów suchych wszystkie próbki testowe umieszczane są w suchym, kontrolowanym środowisku zgodnym z normą ISO 18454 na co najmniej 24 godziny przed testowaniem.

W testach na mokro wszystkie próbki umieszcza się w stanie mokrym w szklanym pojemniku. Do pojemnika wlewa się wodę destylowaną lub dejonizowaną na głębokość co najmniej 10 mm. Pojemnik umieszcza się w eksykatorze. Ciśnienie obniża się do wartości poniżej 4 kPa na 2 minuty. Po 2 minutach należy przywrócić normalne ciśnienie. Proces ten powtarza się dwukrotnie. Próbki wyjmuje się z eksykatora, usuwa pozostałą wodę za pomocą bibuły filtracyjnej i natychmiast rozpoczyna się testy na mokro.

W przypadku badań na zimno, maszynę wytrzymałościową należy umieścić w komorze zimnej. Próbki do badań umieszcza się w maszynie wytrzymałościowej. Komora jest zamykana, a następnie rozpoczyna się chłodzenie do momentu osiągnięcia pożądanej temperatury. Badanie rozpoczyna się po 30 minutach w zimnej atmosferze. Po rozciąganiu komora zimna jest powoli podgrzewana do temperatury pokojowej, aby zapobiec kondensacji. Po ponownym umieszczeniu próbek, komora jest schładzana, a czujnik tensometryczny jest aktywowany 30 minut po osiągnięciu pożądanej temperatury.

Podczas badania, prostokątna próbka badawcza jest ściskana w maszynie rozciągającej. Jeden koniec próbki badanej jest trzymany w górnym zacisku z powierzchniami złożonymi do wewnątrz, tak aby powierzchnie te stykały się ze sobą, a linia zagięcia była pozioma. Następnie jest ona odwracana i zginana o 90 stopni przed umieszczeniem w dolnym zacisku. W dolnym zacisku próbka badawcza jest składana tak, aby tylna lub powierzchnia ciała próbki badanej stykała się ze sobą, a linia zagięcia była pionowa. Podczas badania zaciski są zwalniane ze stałą prędkością, powodując wielokrotne rozciąganie próbki badanej. Badania mogą być przeprowadzane z mokrymi lub suchymi próbkami badawczymi w temperaturze pokojowej lub z suchymi próbkami badawczymi w temperaturach ujemnych. Po ustalonej liczbie cykli badania są zatrzymywane, a próbka badawcza jest wizualnie sprawdzana pod kątem uszkodzeń lub śladów mgły solnej.

Norma ISO 17694 jest uważana za niezbędną, ponieważ przedstawia niezawodną i znormalizowaną metodę oceny odporności na poślizg obuwia ochronnego, co pozwala zmniejszyć liczbę wypadków, zapewnić zgodność z przepisami i zwiększyć zaufanie do bezpieczeństwa produktu.

Nasza organizacja, która od lat wspiera firmy z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowania, pomiarów, analiz i ewaluacji, dysponuje silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowe osiągnięcia w dziedzinie nauki i technologii oraz stale się rozwijają. W tym kontekście świadczymy również usługi testowania zgodne z normą „ISO 17694 Obuwie – Metody badań cholewek i podszewek – Odporność na zginanie”.