EN 50267 Kablolardan Malzemelerin Yanması Sırasında Ortaya Çıkan Gazlar Üzerinde Testler

Bir Avrupa standardı olan “EN 50267 Yangın koşulları altında kablolar için genel test yöntemleri - Kablolardan malzemelerin yanması sırasında ortaya çıkan gazlar üzerinde testler” standardı, aynı başlık altında yayınlanan şu alt bölümlerden oluşmaktadır:

• “EN 50267-1 Bölüm 1: Cihaz” standardında, kablolardan alınan metalik olmayan malzemelerin yanmaya maruz kalması sonucu oluşan gazların, özellikle asidik ve aşındırıcı gazların kantitatif tayini prosedürleriyle birlikte kullanılmaya uygun cihazlar açıklanmaktadır.

Bu testlerde kullanılan ekipmanı oluşturan bileşenlerin montajı sızdırmaz olmalıdır. Tüp ile ilk yıkama şişesi arasındaki ve birinci ile ikinci yıkama şişesi arasındaki bağlantı mesafeleri mümkün olduğunca kısa olmalıdır. Bu bağlantılar için cam veya silikon kauçuk borular kullanılmalıdır. Tüpün çıkış tarafına, mümkün olduğunca uca yakın bir yere, kondensatların toplanmasına yardımcı olmak için silika selülozdan (genellikle yaklaşık 3 g ağırlığında) bir tapa yerleştirilmesine izin verilir.

Bu testlerde kullanılan ekipman şunları içerir:

• Tüp fırın: Fırının ısıtma bölgesinin etkili uzunluğu 500 mm ila 600 mm ve iç çapı 40 mm ila 60 mm olmalıdır. Elektrikle ayarlanan bir ısıtma sistemi ile donatılmalıdır.
• Tüp: Fırın, aşındırıcı gazların etkisine dayanıklı silikadan yapılmış yanmaz bir tüp içerir. Tüp, tüp fırınına yaklaşık olarak eş merkezli olmalıdır. Silika tüpünün iç çapı 32 mm ila 45 mm sınırları içinde olmalıdır. Tüp, fırının giriş tarafında 60 mm ila 200 mm, çıkış tarafında ise 60 mm ila 100 mm uzunluğunda çıkıntı yapar. İlk boşluk, termal genleşmeye izin vermelidir.
• Yanma tekneleri: Bunların porselen, erimiş kuvars veya sabuntaşı olması önerilir ve aşağıdaki boyutlara sahip olmalıdır: 45 mm ila 100 mm uzunluğunda, 12 mm ila 30 mm genişliğinde ve 5 mm ila 10 mm derinliğinde. Yanma teknelerinin tüpe yerleştirilmesi için tercih edilen bir yöntem şekilde gösterilmiştir. Her tekne, ateşlemeden veya yenilemeden önce yalnızca üç kez kullanılmalıdır.
• Gazlar için kabarcıklandırma cihazları: Tüpün çıkışında gazlar, iki yıkama şişesinden geçer. İyi bir dönüş hareketi ve yanma gazlarının daha iyi emilmesi için ilk şişeye manyetik bir karıştırıcı yerleştirilmelidir. Yıkama şişelerine giren tüplerin uçlarında maksimum iç çap 5 mm olmalıdır (ayrıca daha iyi emilime yardımcı olmak için). Tüpün ucundan sıvının yüksekliği her şişede 100 mm ila 120 mm olmalıdır.
• Hava besleme sistemi: Yanmada kullanılan gaz önemlidir. Hava besleme borusunun akış hızı, borunun gerçek iç kesit basıncına göre ayarlanmalıdır, böylece numune boyunca akan havanın hızı standartta belirtilmiştir. Hava hızı doğrudan ölçülemediğinden, hava akış hızına göre düzenlenmelidir. Belirtilen hava hızını elde etmek için gereken hava akış hızının türevi standartta verilmiştir.

Yüksek saflıkta bir kaynaktan elde edilecek hava beslemesi, bir iğne vanası tarafından ayarlanmalı ve kontrol edilmeli ve akış hızı uygun aralıktaki bir akış ölçer tarafından izlenmelidir.

• Yöntem 1: Sentetik hava kullanımı (teslim edildiği haliyle şişedeki basınçlı hava). Hava, yanma borusunun giriş tarafına verilir.
• Yöntem 2: Laboratuvarda sağlanan basınçlı havanın kullanımı. Hava, yanma borusunun giriş tarafına verilir ve filtrelenmelidir.
• Yöntem 3: Uygun şekilde filtreledikten sonra laboratuvarın ortam havasını kullanılır. Bu durumda, hava ve yanma gazı karışımı bir pompa tarafından emilir.

• “EN 50267-2-2 Bölüm 2-2: Prosedürler - pH ve iletkenliği ölçerek malzemeler için gazların asitlik derecesinin belirlenmesi” standardında, elektrik veya optik kablolardan alınan malzemelerin yanması sırasında ortaya çıkan gazların asitlik derecesinin pH değeri ve iletkenlik ölçülerek belirlenmesi için test yöntemi ve prosedürü açıklanmaktadır. İlgili kablo standardı, kablodan alınan malzemelerin ne zaman test edilmesi gerektiğini belirtmelidir.
• “EN 50267-2-3 Bölüm 2-3: Prosedürler - pH ve iletkenliğin ağırlıklı ortalamasının belirlenmesiyle kablolar için gazların asitlik derecesinin belirlenmesi” standardında, elektrik veya optik kabloların yanması sırasında ortaya çıkan gazların asitlik derecesinin, bileşen malzemelerin pH değeri ve iletkenliğinin ağırlıklı ortalamasının belirlenmesi için bir test yöntemi ve prosedürü açıklanmaktadır. İlgili kablo standardı, kablodan hangi malzemelerin test edilmesi gerektiğini belirtmelidir.

Kısaca EN 50267 standartlar dizisi, kablolardan gelen malzemeler yakıldığında açığa çıkan gazların aşındırıcı ve asidik yapısını belirlemek için test yöntemleri sunduğu için önemlidir. Özellikle düşük dumanlı, halojensiz ve yangına dayanıklı kablo uygulamaları için bu testler önemlidir. EN 50267 standardı şu nedenlerle önemli kabul edilmektedir:

• Kamu ve endüstriyel alanlarda yangın güvenliği: Bu standart, kablo malzemelerinin yanma sırasında zararlı asidik veya aşındırıcı gazlar yaymamasını sağlamaya yardımcı olur. Bu, şu alanlarda kritik öneme sahiptir: kamu binaları, tüneller, ulaşım sistemleri, veri merkezleri ve enerji santralleri.
• İnsan sağlığını koruma: Halojen içeren kablolar yandığında ve nemle birleştiğinde hidroklorik asit oluşturan hidrojen klorür gibi gazlar açığa çıkarabilir ve ciddi solunum ve sağlık riskleri oluşturabilir (örneğin akciğerlerde). Bu standart, bu tehlikeleri azaltan daha güvenli malzeme formülasyonları sağlar.
• Ekipman ve altyapıyı koruma: Aşındırıcı gazlar özellikle elektronik cihazlara, iletişim sistemlerine ve metal yapılar ve konektörlere ciddi şekilde zarar verebilir. Bu standart, yangın sırasında hasarı en aza indiren, daha iyi süreklilik ve daha düşük onarım maliyetleri sağlayan kabloların seçilmesine yardımcı olur.
• Uygunluk ve düzenleme: Bu standart, inşaat ürünleri ve elektrik tesisatları için Avrupa Birliği yasal düzenlemelerinde yaygın olarak referans alınmaktadır. Bu standart, CE işareti, bina güvenlik kodları ve sigorta gereklilikleri gibi konuları destekler.
• Çevresel hususlar: Nihayet EN 50267 standartları, halojensiz malzemelerin kullanımını teşvik ederek yangınlar ve atık bertarafı sırasında çevre kirliliğinin azaltılmasına katkıda bulunur.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN 50267 Yangın koşulları altında kablolar için genel test yöntemleri - Kablolardan malzemelerin yanması sırasında ortaya çıkan gazlar üzerinde testler” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.