ISO 7165 Yangınla Mücadele - Taşınabilir Yangın Söndürücüler - Performans ve Yapı

Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından geliştirilen “ISO 7165 Yangınla mücadele - Taşınabilir yangın söndürücüler - Performans ve yapı” standardında, taşınabilir yangın söndürücülerin güvenliğini, güvenilirliğini ve performansını sağlamayı amaçlayan temel gereklilikler açıklanmaktadır. Bu standart, maksimum kütlesi 20 kg olan tam dolu bir söndürücü için geçerlidir. Yerel kabule tabi olarak, uygulama tam dolu olduğunda toplam kütlesi 25 kg’a kadar olan söndürücülere genişletilebilir.

Bu standardın amaçları doğrultusunda şu terimler ve tanımlar geçerlidir:

• Parti, aynı üretim hattında aynı parti malzeme kullanılarak aynı üretim vardiyasında üretilen aynı ürün grubunu ifade eder.
• Toplu aralık, söndürme ortamının yüzde 50’si dışarı atıldığındaki aralığı ifade eder.
• Söndürücünün yükü, söndürücüde bulunan söndürme ortamının kütlesi veya hacmidir. Su bazlı söndürücüler için hacim (litre) ve diğer söndürücüler için kütle (kilogram) olarak ifade edilir.
• Yangınların sınıflandırılması, özelliklerine göre yangınların gruplandırılmasıdır:
  • Sınıf A, genellikle organik yapıda olan ve yanmanın normalde parlayan közlerin oluşumuyla gerçekleştiği katı maddeleri içerir.
  • Sınıf B, sıvıları veya sıvılaştırılabilir katıları içerir.
  • Sınıf C, gazları içerir.
  • Sınıf D, metalleri içerir.
  • Sınıf F, pişirme cihazlarında pişirme ortamını (bitkisel veya hayvansal yağlar ve yağlar) içerir.
• Temiz madde, elektriksel olarak iletken olmayan gaz veya buharlaşan sıvı yangını ifade eder. Buharlaştığında kalıntı bırakmayan söndürücüdür.
• Tam deşarj, söndürücünün deşarjında, iç basıncın dış basınçla eşitlendiği ve valf kontrolünün tamamen açık tutulduğu noktadır.
• Tek kullanımlık söndürücü, şarj edilemeyen söndürücü sahada veya fabrikada yeniden doldurulmak üzere tasarlanmamış, ancak kullanımdan sonra atılması amaçlanan söndürücüdür.
• Etkili deşarj süresi, nozuldaki söndürme ortamının deşarjının başlangıcından, kontrol valfi tamamen açıkken deşarj akışının gaz noktasına kadar geçen süredir.
• Söndürme ortamı, söndürmeye neden olan söndürücüde bulunan maddedir.

Söndürücüler içerdikleri söndürme ortamının türüne göre sınıflandırılmalıdır. Şu anda, söndürücülerin ana sınıfları şunları içerir:

• Su bazlı
• Toz
• Karbondioksit
• Temiz maddeler

Bu söndürücü sınıfları daha da alt bölümlere ayrılabilir. Örneğin, su bazlı söndürücüler saf su veya ıslatıcı maddeler, viskozite arttırıcı maddeler, alev geciktirici, köpük oluşturucu maddeler, ıslak kimyasal gibi katkı maddeleri içeren su içerebilir. Köpük dahil olmak üzere farklı tipte donma noktası düşürücüler içeren su bazlı söndürücüler, yangın derecelendirme testleri ve çalışma sıcaklıkları aralığının, elektriksel iletkenliğin test edilmesi amacıyla ayrı ve farklı modeller olarak ele alınmalıdır. Su bazlı söndürücülerin tasarımı ve yapımına ilişkin diğer tüm gereklilikler, içerikten bağımsız olarak tüm modellere uygulanır.

Söndürme ortamı, itici gazlar ve doldurma gereklilikleri şu şekilde belirlenmiştir:

• Karbondioksit: Söndürücülerde kullanılan karbondioksit ISO 5923 standardına uygun olmalıdır.
• Temiz maddeler: Söndürücülerde kullanılan temiz maddeler bu standart eklerine uygun olmalıdır veya bir ülkenin ulusal çevre düzenleyici kuruluşu tarafından düzenlenmelidir. Bazı ülkelerde, temiz maddelerin üretimi ve kullanımı bir protokol veya ulusal yönetmeliklerle düzenlenir.
• Tozlar: Söndürücülerde kullanılan tozlar, D sınıfı yangınlarda kullanılan tozlar hariç olmak üzere ISO 7202 standardına uygun olmalıdır.
• Köpük konsantreleri: Söndürücülerde kullanılan köpük konsantreleri ISO 7203 standardına uymalıdır. Antifriz, ıslatma veya diğer özel özellikler üretmek için bazen suya eklenen köpürmeyen katkı maddelerini kapsayan bir uluslararası standart yoktur. Ancak, bu tür söndürücüler su bazlı söndürücüler kategorisine dahildir.
• Su bazlı maddeler: Söndürme maddesinin pH değeri 9,5’i geçtiğinde, söndürücü isim plakası için bir uyarı ifadesi gerekli olmalıdır.

Depolanmış basınç ve kartuşla çalışan söndürücüler için itici gazlar, maksimum çiğ noktası eksi 55 derece olan hava, argon, karbondioksit, helyum veya nitrojen veya bu gazların karışımları olmalıdır. Sızıntı tespitini kolaylaştırmak için itici gaza yanmaz izleyiciler eklenebilir. İzleyicinin yüzdesi üretici tarafından belirtilmeli ve test laboratuvarı tarafından doğrulanmalıdır, ancak depolanmış basınç, su bazlı söndürücüler için itici gazın yukarıdaki çiğ noktasını karşılaması gerekli değildir.

Karbon dioksit söndürücüler için maksimum dolum yoğunluğu 0,75 kg/l’yi geçmemelidir. Temiz madde yangın söndürücüler için dolum yoğunluğu, uygun şekilde bu standart eklerinde verilen değerleri geçmemelidir. Bu dolum yoğunlukları ulusal basınçlı kap yönetmeliklerine tabi olabilir.

Bir söndürücünün gerçek yükü, standart içinde su bazlı söndürücüler, toz söndürücüler, temiz maddeli söndürücüler ve karbondioksitli söndürücüler bazında verilen sınırlar içinde nominal yük olmalıdır.

Düşük basınçlı söndürücüler için test basıncı, 1,43 × pms olmalı, ancak hiçbir durumda 2 MPa’dan (20 bar) az olmamalıdır. Düşük basınçlı söndürücüler için minimum patlama basıncı, 2,7 × pms olmalı, ancak hiçbir durumda 5,5 MPa’dan (55 bar) az olmamalıdır.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “ISO 7165 Yangınla mücadele - Taşınabilir yangın söndürücüler - Performans ve yapı” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.