IEC 60332 Yangın Koşulları Altında Elektrik ve Optik Fiber Kablolar Üzerinde Yapılan Testler

Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından yayınlanan “IEC 60332 Yangın koşulları altında elektrik ve optik fiber kablolar üzerinde yapılan testler“ standardı, aynı başlık altında yayınlanan şu alt bölümlerden oluşmaktadır:

• “IEC 60332-1-1 Bölüm 1-1: Tek bir yalıtımlı tel veya kablo için dikey alev yayılımı testi - Cihaz“ standardında, yangın koşulları altında tek bir dikey elektriksel yalıtımlı iletken veya kablo ya da optik fiber kablo için dikey alev yayılımına karşı direnci test etmek için test cihazı tanımlanmaktadır. Bu prosedür, performans için önerilen gerekliliklerin bilgilendirici bir ekiyle birlikte IEC 60332-1-2 standardında verilmiştir.

Elektrik mühendisliği ve güvenlik standartları dünyasında, kabloların ve tellerin yangın tehlikelerine dayanıklı olmasını sağlamak son derece önemlidir. Bu kritik standartlardan biri, yangın koşullarında tek yalıtımlı elektrik iletkenlerinin, kabloların veya optik fiber kabloların dikey alev yayılımına karşı direncini değerlendirmek için temel bir araç olan IEC 60332-1-1 standardıdır. Bu standart, kabloların tek tek kullanıldığı tesislerde yangının yayılmasını önlemek için tutarlı test yöntemlerine duyulan ihtiyacı ele almaktadır.

Binalar, araçlar ve endüstriyel kurulumlar daha karmaşık hale geldikçe, yangının kablolama yoluyla yayılma riski de artmıştır. IEC 60332-1-1 standardı, gerçek dünyadaki yangın maruziyetini simüle etmek için gerekli araçları (test cihazlarını) sağlar. Bu standart, tam prosedürü değil, tekrarlanabilir ve güvenilir sonuçlar sağlamak için gereken hassas kurulumu kapsar. Yangın risklerini en aza indiren ürünleri sertifikalandırmayı hedefleyen üreticiler, düzenleyiciler ve mühendisler için temel bir unsurdur.

EC 60332-1-1 standardı, özünde bir kablo numunesini kontrollü bir aleve maruz bırakmak için titizlikle tasarlanmış bir test odası ve brülör düzeneğini içerir. Cihaz, çevresel tutarlılığı sağlayarak sonuçları etkileyebilecek değişkenleri en aza indirir. Temel bileşenler şunlardır:

• Test odası: Genellikle yaklaşık 1 metreküp hacimli, ısı kaybını ve yansımaları önlemek için astarlanmış metal bir muhafaza. Egzoz gazları için bir baca ve alev davranışını izlemek için gözlem noktaları içerir. Oda, durgun hava yangın koşullarını simüle etmek için hava akımı olmayan bir ortam sağlar.
• Brülör: 1 kW nominal önceden karıştırılmış alev özellikleri için IEC 60695-11-2 standardına göre kalibre edilmiş, hassas bir alev sağlayan standart bir gaz brülörü. Alev, dikey kablo numunesinin alt ucuna 45 derecelik bir açıyla uygulanır.
• Numune tutucu: Sert metal bir çerçeve, kabloyu yanmayı etkilemeden desteklemek için aralıklarla klipslerle dikey olarak tutar. Numune uzunluğu en az 600 mm’dir ve doğal yanmaya izin vermek için serbestçe asılır.
• Ateşleme kaynağı kontrolü: Termokupllar ve akış ölçerler, 175-200 mm’lik sabit bir alev yüksekliği için gaz (propan veya metan) ve hava karışımlarını düzenler.
• Ölçüm araçları: Hasar değerlendirmesi için cetveller veya ölçüm aletleri kabloyu işaretler ve düşen damlaları tespit etmek için alt kısımda pamuk göstergeleri bulunur.

Bu tasarım, dış müdahaleleri önleyerek testin kablonun doğal alev direncini izole etmesini sağlar.

• “IEC 60332-1-2 Bölüm 1-2: Tek yalıtımlı tel veya kablo için dikey alev yayılımı testi - 1 kW önceden karıştırılmış alev için prosedür“ standardında, yangın koşullarında 1 kW’lık önceden karıştırılmış bir alev kullanılarak tek bir dikey elektriksel yalıtımlı iletken veya kablo veya optik fiber kablo için dikey alev yayılımına karşı direncin test edilmesi prosedürü açıklanmaktadır. Gerekirse bu test, IEC 60332-1-3 standardına göre testle eş zamanlı olarak gerçekleştirilebilir.

Modern altyapı giderek daha karmaşık kablolama sistemlerine bağımlı hale geldikçe, elektrik ve optik kablolamada yangın güvenliği kritik bir endişe kaynağı olmaya devam etmektedir. IEC 60332-1-1 standardı temel test cihazını tanımlarken, IEC 60332-1-2 standardı, 1 kW’lık önceden karıştırılmış bir alev kullanarak tek yalıtımlı iletkenlerde veya kablolarda dikey alev yayılımını değerlendirmek için ayrıntılı prosedürü açıklamaktadır. Bu standart, tesislerde yangının tırmanmasını önlemeye yardımcı olan tutarlı ve tekrarlanabilir değerlendirmeler sağlar.

Bu test, özellikle tek tek kabloların demetleme yapılmadan alev yayılımına direnmesi gereken binalar, araçlar ve endüstriyel ortamlardaki genel amaçlı kablolar için geçerlidir. Elektrifikasyon hızlanırken (elektrikli araçlar ve akıllı şebekeler gibi) IEC 60332-1-2 standardı, performanstan ödün vermeden güvenliği ön planda tutan ürünleri onaylamak için üreticilere ve düzenleyicilere güvenilir bir kıstas sağlar.

• “IEC 60332-1-3 Bölüm 1-3: Tek yalıtımlı tel veya kablo için dikey alev yayılımı testi - Alev damlacıklarının / partiküllerinin belirlenmesi prosedürü“ standardında, tek bir dikey elektriksel yalıtımlı iletken veya kablo veya optik fiber kablonun tanımlanmış yangın koşullarına tabi tutulduğu durumlarda, düşen alev damlacıklarının / partiküllerinin değerlendirilmesi için bir test prosedürü açıklanmaktadır. Gerekirse bu test, IEC 60332-1-2 standardına göre testle eş zamanlı olarak gerçekleştirilebilir. Performans için önerilen gereklilikler Ek A’da yer almaktadır.

IEC 60332-1-3 standardı, 1 kW’lık önceden karıştırılmış alev kullanımını belirtir ve genel kullanım içindir, ancak belirtilen prosedür, iletkenin test tamamlanmadan önce erimesi nedeniyle 0,5 mm2’den küçük toplam kesitli küçük tek yalıtımlı iletkenlerin veya kabloların veya test tamamlanmadan önce kablonun kopması nedeniyle küçük optik fiber kabloların test edilmesi için uygun olmayabilir.

Kablo yangın güvenliği testleri hiyerarşisinde IEC 60332-1-3 standardı, tek bir elektrik veya optik kablonun yoğun alev maruziyetine ne kadar dayanıklı olduğunu değerlendirmek için titiz bir ölçüt olarak öne çıkmaktadır. IIEC 60332-1-2 standardı, 1 kW önceden karıştırılmış alev prosedürünü kapsarken, IEC 60332-1-3 standardı, yanan döküntü veya elektrik arkı gibi büyük ölçekli yangın başlatmalarını simüle etmek için tasarlanmış çok daha şiddetli bir ateşleme kaynağı olan 70 kW difüzyon alevi kullanarak prosedürü belirleyerek zorluğu daha da artırmaktadır.

IEC 60332-1-3 standardı, tek bir kablo arızasının bile felaket boyutunda yangın yayılımını tetikleyebileceği yüksek riskli uygulamalarda kritik bir rol oynamaktadır. Bu standart günlük kablolama için değildir, aşırı koşullar altında yangın performansının tartışmasız olduğu kritik altyapı, ulaşım sistemleri, endüstriyel tesisler ve açık deniz platformlarındaki kablolar için ayrılmıştır.

• “IEC 60332-2-1 Bölüm 2-1: Tek bir küçük yalıtımlı tel veya kablo için dikey alev yayılımı testi - Cihaz“ standardında, yangın koşulları altında tek bir küçük dikey elektriksel yalıtımlı iletken veya kablo veya optik fiber kablo için dikey alev yayılımına karşı direnci test etmek için test cihazı açıklanmaktadır. Prosedür, performans için önerilen gerekliliklerin bilgilendirici bir ekiyle birlikte IEC 60332-2-2 standardında verilmiştir.

Kablo yangın güvenliğinin karmaşık dünyasında, tüm kablolar eşit yaratılmamıştır. Daha büyük güç kabloları IEC 60332-1 serisi testler kapsamında sıkı bir incelemeye tabi tutulurken, elektronik, cihaz ve enstrümantasyonda kullanılanlar gibi küçük çaplı iletkenler daha özel bir yaklaşım gerektirir. İşte bu noktada, dikey olarak monte edilmiş, ayrı ayrı yalıtılmış küçük kablolarda küçük bir alev kaynağı kullanılarak dikey alev yayılımını değerlendirmek için test cihazını tanımlayan temel standart olan IEC 60332-2-1 standardı devreye girer.

Bu standart, iletken kesitleri en fazla 0,5 mm2 olan küçük kablolar için fiziksel test düzeneğini (hazne, brülör, numune tutucu) tanımlar. IEC 60332-1-1 standardının muadilidir, ancak minyatür kablolama için küçültülmüştür ve tüketici cihazlarındaki en ince iletkenlerin bile yangın vektörü haline gelmemesini sağlar.

Bu standart, alanın dar olduğu ancak yangın güvenliğinden ödün verilemeyecek esnek kablolar, sensör kabloları, telekom kabloları ve cihaz iç kablolama üreticileri için kritik öneme sahiptir. Bu standart şunlar için geçerlidir:

• Esnek ve sert küçük kablolar
• Küçük çaplı optik fiberler
• Elektrik / elektronik ekipmanların iç kablolaması
• Otomotiv ve havacılık kablo demeti kabloları
• “IEC 60332-2-2 Bölüm 2-2: Tek bir küçük yalıtımlı tel veya kablo için dikey alev yayılımı testi - Difüzyon alevi prosedürü“ standardında, yangın koşullarında tek bir küçük dikey elektriksel yalıtımlı iletken veya kablo veya optik kablo için dikey alev yayılımına karşı direncin test edilmesi prosedürü açıklanmaktadır. Cihaz, IEC 60332-2-1 standardında tanımlanmaktadır.

Bu standart, IEC 60332-1-2 standardında belirtilen yöntemin uygun olmadığı durumlarda, küçük optik fiber kabloların veya küçük yalıtımlı iletken veya kabloların test edilmesi prosedürünü verir, çünkü bazı küçük optik fiber kablolar alev uygulaması sırasında kırılabilir veya küçük iletkenler eriyebilir. Önerilen uygulama aralığı, kesit alanı 0,5 mm2’den küçük tek yalıtımlı iletkenlerin veya kabloların test edilmesi içindir.

Modern yaşamı besleyen görünmez kablo ağında, iletken kesitleri en fazla 0,5 mm2 olan küçük kablolar her yerdedir: akıllı telefon şarj cihazınızın içinde, arabanın gösterge panelinin arkasında, tıbbi monitörlerde ve ev aletlerinin içine örülmüş halde. Bu minyatür iletkenler benzersiz bir yangın riski oluşturur: daha büyük kablolar hasar görmeden çok önce eriyebilir, damlayabilir ve tutuşabilirler. Bu sorunu çözmek için, küçük, ayrı ayrı monte edilmiş kablolarda küçük bir difüzyon alevi kullanarak dikey alev yayılımını değerlendirmek için kesin test prosedürü olan IEC 60332-2-2 standardı tasarlanmıştır.

Bu test isteğe bağlı değildir, elektronik cihazlar, ev aletleri, otomotiv sistemleri ve tıbbi cihazlar için küresel güvenlik standartları tarafından zorunlu kılınmıştır. IEC 60332-2-2 standardını geçmesi, bir kablonun yangında sigorta olmayacağına güvenilebileceği anlamına gelir.

• “IEC 60332-3-10 Bölüm 3-10: Dikey olarak monte edilmiş demetlenmiş tel veya kabloların dikey alev yayılımı testi - Cihaz“ tanımlanmış koşullar altında dikey olarak monte edilmiş, elektrik veya optik demetlenmiş tel veya kabloların dikey alev yayılımının değerlendirilmesi için test yöntemlerine yönelik cihaz, düzenlemesi ve kalibrasyonu açıklanmaktadır.
• “IEC 60332-3-21 Bölüm 3-21: Dikey olarak monte edilmiş demetlenmiş tellerin veya kabloların dikey alev yayılımı testi - Kategori A F/R“ standardında, belirli koşullar altında dikey olarak monte edilmiş demetlenmiş tel veya kabloların dikey alev yayılımının değerlendirilmesi için test yöntemlerine yönelik A F/R kategorisi açıklanmaktadır. Bu standart, sadece ön ve arkada aralıklı bir konfigürasyonda test merdivenine monte edilen ve test numunesinin nominal toplam hacmi 7 l/m3 olan metalik olmayan malzeme elde edilen 35 mm2’den büyük iletken kesit alanına sahip güç kablolarıyla ilgilidir. Alev uygulama süresi 40 dakikadır. Bu montaj yöntemi, kablo spesifikasyonunda gerekli görüldüğünde belirli tesisatlarda kullanılan özel kablo tasarımları için tasarlanmıştır. A F/R kategorisi genel kullanım için tasarlanmamıştır. Test, tip onay testleri için tasarlanmıştır.
• “IEC 60332-3-22 Bölüm 3-22: Dikey olarak monte edilmiş demetlenmiş tellerin veya kabloların dikey alev yayılımı testi - Kategori A“ standardında, belirli koşullar altında dikey olarak monte edilmiş demetlenmiş elektrik veya optik tel veya kabloların dikey alev yayılımının değerlendirilmesi için test yöntemleri için kategori A açıklanmaktadır. Bu standart, test numunesinin nominal toplam hacmi 7 l/m3 olan metalik olmayan malzeme elde etmek için test merdivenine yerleştirilen kablolarla ilgilidir. Alev uygulama süresi 40 dakikadır. Bu kategori, yüksek hacimli metalik olmayan malzemelerin değerlendirilmesi gereken genel kullanım için tasarlanmıştır. Test, tip onay testleri için tasarlanmıştır.
• “IEC 60332-3-23 Bölüm 3-23: Dikey olarak monte edilmiş demetlenmiş tellerin veya kabloların dikey alev yayılımı testi - Kategori B“ standardında, belirli koşullar altında dikey olarak monte edilmiş, elektriksel veya optik demetlenmiş tel veya kabloların dikey alev yayılımının değerlendirilmesi için test yöntemleri kategorisi B açıklanmaktadır. Bu standart, test numunesinin nominal toplam hacmi 3,5 l/m3 olan metalik olmayan malzeme elde etmek için test merdivenine yerleştirilen kablolarla ilgilidir. Alev uygulama süresi 40 dakikadır. Bu kategori, orta hacimli metalik olmayan malzemelerin değerlendirilmesi gereken genel kullanım için tasarlanmıştır. Test, tip onay testleri için tasarlanmıştır.
• “IEC 60332-3-24 Bölüm 3-24: Dikey olarak monte edilmiş demetlenmiş tellerin veya kabloların dikey alev yayılımı testi - Kategori C“ standardında, tanımlanmış koşullar altında dikey olarak monte edilmiş demetlenmiş elektrik veya optik tel veya kabloların dikey alev yayılımının değerlendirilmesi için test yöntemleri için kategori C açıklanmaktadır. Bu standart, test numunesinin nominal toplam hacmi 1,5 l/m3 olan metalik olmayan malzeme elde etmek için test merdivenine yerleştirilen kablolarla ilgilidir. Alev uygulama süresi 20 dakikadır. Bu kategori, düşük hacimli metalik olmayan malzemenin değerlendirilmesi gereken genel kullanım için tasarlanmıştır. Test, tip onay testi için tasarlanmıştır.
• “IEC 60332-3-25 Madde 3-25: Dikey olarak monte edilmiş demetlenmiş tellerin veya kabloların dikey alev yayılımı testi - Kategori D“ standardında, belirli koşullar altında dikey olarak monte edilmiş demetlenmiş elektrik veya optik tel veya kabloların dikey alev yayılımının değerlendirilmesi için test yöntemleri için kategori D açıklanmaktadır. Bu standart, yalnızca 0,5 l/m3 nominal toplam hacimde metalik olmayan malzeme elde etmek için test merdivenine monte edilen, toplam çapı 12 mm veya daha küçük ve kesiti 35 mm2 veya daha küçük olan küçük kablolarla ilgilidir. Alev uygulama süresi 20 dakikadır. Bu kategori, çok düşük hacimli metalik olmayan malzemelerin değerlendirilmesi gereken küçük kablolarla kullanım için tasarlanmıştır. Test, tip onay testleri için tasarlanmıştır.

Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere “IEC 60332 Yangın koşulları altında elektrik ve optik fiber kablolar üzerinde yapılan testler“ standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.