Herhangi bir elektroteknik ürünün tasarımında yangın riski ve yangınla ilişkili potansiyel tehlikeler dikkate alınmalıdır. Bu bağlamda, bileşen, devre ve ürün tasarımının yanı sıra malzeme seçiminin amacı, normal çalışma koşulları sırasında yangın, makul ölçüde öngörülebilir anormal kullanım, arıza veya bozulma risklerini kabul edilebilir seviyelere düşürmektir.
EN IEC 60695-1-10 standardı, bunun nasıl gerçekleştirileceğine dair rehberlik sağlamak amacıyla eşlik eden EN IEC 60695-1-11 standardı ile birlikte geliştirilmiştir. EN IEC 60695-1-10 ve EN IEC 60695-1-11 standartlarının temel amaçları şunlardır:
Bu standartların ikincil amaçları arasında, alevin ürün muhafazasının ötesine yayılmasının en aza indirilmesi ve ısı, duman, toksisite veya aşındırıcılık gibi yangın atıklarının zararlı etkilerinin en aza indirilmesi yer alır. Elektroteknik ürünlerde çıkan yangınlar, harici elektrik dışı kaynaklardan da başlatılabilir. Bu tür hususlar, genel yangın risk değerlendirmesinde dikkate alınmalıdır. Elektroteknik ekipmanlarda, aşırı ısınmış metal parçalar tutuşturma kaynağı görevi görebilir. Kızaran tel testlerinde, böyle bir tutuşturma kaynağını simüle etmek için kızaran bir tel kullanılır. EN IEC 60695-2-10 standardı, kızdırma teli test aparatı ile ilgili öneriler sunar ve son ürünler ve malzemeler için geçerli testler için ortak bir test prosedürünü açıklar.
Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından yayınlanan “EN IEC 60695-2-10 Yangın tehlikesi testi - Bölüm 2-10: Kızdırma / sıcak tel tabanlı test yöntemleri - Kızdırma tel cihazı ve genel test prosedürü” standardında, yangın tehlikesini bir simülasyon tekniğiyle değerlendirmek amacıyla, kızaran elemanlar veya aşırı yüklenmiş dirençler gibi ısı kaynakları tarafından üretilebilecek termal gerilimlerin etkilerini kısa süreli olarak simüle etmek için kızaran tel aparatı ve ortak test prosedürü açıklanmaktadır.
Bu standartta açıklanan test prosedürü, standartlaştırılmış elektrikle ısıtılan bir telin ateşleme kaynağı olarak kullanıldığı küçük ölçekli testler için tasarlanmış ortak bir test prosedürüdür. Son ürünlere ve katı elektrik yalıtım malzemelerine veya diğer katı yanıcı malzemelere uygulanan test prosedürlerinin ortak bir parçasıdır. Her bir test prosedürünün ayrıntılı açıklaması IEC 60695-2-11, IEC 60695-2-12 ve IEC 60695-2-13 standartlarında yer almaktadır.
Bu testlerde kullanılan kızaran tel, bükülmeden önce 4,00 mm artı/eksi 0,07 mm genel çapa sahip nikel/krom (en az yüzde 77 nikel, yüzde 20 artı/eksi yüzde 1 krom) telden oluşturulmuştur. Kızaran tel halkasının boyutları standart içinde yer alan şekilde gösterilmiştir. Yeni bir kızaran tel, bir test çalışması için kullanılmadan önce en az 120 A akıma tabi tutularak toplamda en az 10 saat tavlanmalıdır. Toplam tavlama süresi kümülatif olarak elde edilebilir. Hasarı önlemek için, tavlama sırasında termokupl takılmamalıdır. Tavlamanın sonunda, termokupl cep deliğinin derinliği doğrulanmalıdır. Tavlanmamış yeni bir kızaran telin sıcaklığı, akım akışına tabi tutulduğunda ilk birkaç saat boyunca kademeli olarak düşer. Bir süre sonra sıcaklık dengeye ulaşır.
Test düzeneği, kızdırma telinin yatay bir düzlemde tutulacağı ve kızdırma telinin uygulanması sırasında test numunesine 0,95 N artı/eksi 0,10 N’luk bir kuvvet uygulayacağı şekilde tasarlanmalıdır. Kızdırma teli veya test numunesi yatay olarak birbirine doğru hareket ettirildiğinde kuvvet bu değerde tutulmalıdır. Kızdırma telinin ucunun deney numunesine nüfuz etme ve numunenin içinden geçme mesafesi 7 mm artı/eksi 0,5 mm ile sınırlandırılmalıdır. Test düzeneği, test numunesinden düşen yanan veya parlayan parçacıkların tabaka üzerine engelsiz bir şekilde düşebilecek şekilde tasarlanmalıdır. Test aparatının iki tipik örneği şekillerde gösterilmiştir.
Kızaran tel, basit bir elektrik devresiyle ısıtılır. Sıcaklığı korumak için herhangi bir geri besleme mekanizması veya devresi bulunmamalıdır. Kızaran tel test cihazının güç kaynağı, sabitlenmiş bir voltaj kaynağı (artı/eksi yüzde 2 rms) olmalıdır. Test devresi, maksimum %1,0 hata payıyla gerçek rms değerini gösteren bir akım ölçüm cihazı içermelidir. Yüksek akımlar söz konusu olduğundan, kızaran tel için tüm elektrik bağlantılarının, devrenin performansını veya uzun vadeli kararlılığını etkilemeden akımı taşıyabilecek kapasitede olması önemlidir. Kızaran tel ile saplama bağlantısı için, test için gerekli olan sabit ve kayıpsız akım için yeterli bir temas alanı (tipik olarak her iki uçta en az 60 mm2) gereklidir. Kızaran tel ile saplama bağlantısı, kızaran tel ile saplamalar arasına sıkıca vidalanmalı, lehimlenmeli veya sert lehimlenmelidir.
Kızaran telin ucunun sıcaklığı, yalıtımlı birleşim noktasına sahip, sınıf 1 mineral yalıtımlı, metal kılıflı ince telli bir termokupl ile ölçülmelidir. Termokuplun toplam nominal çapı 1,0 mm olmalıdır. Termokupl telleri, 960 dereceye kadar sıcaklıklarda sürekli çalışmaya uygun olmalıdır. Kaynak noktası, kılıfın içinde, uca mümkün olduğunca yakın bir yere yerleştirilmelidir. Kılıf, en az 1050 derece sıcaklıkta sürekli çalışmaya dayanıklı bir metalden oluşmalıdır.
Termokupl, kızaran telin ucunun arkasına delinmiş bir cep deliğine yerleştirilir ve sıkı bir şekilde sabitlenir. Cep deliği, test sırasında kirlenme oluşumunu azaltmak için yerleştirilen termokuplun sığabileceği en küçük çapta olmalıdır. Termokupl ucu ile delinmiş deliğin ucu arasındaki termal temas korunmalıdır. Termokuplun, kızaran telin ucunda ısınmadan kaynaklanan boyut değişikliklerini takip edebilmesine dikkat edilmelidir. Termokupl voltajlarını ölçmek için kullanılan cihaz, dahili referans bağlantı noktasına sahip herhangi bir ticari dijital termometreden oluşabilir. Diğer sıcaklık ölçüm cihazları da kullanılabilir, ancak anlaşmazlık durumunda termokupl yöntemi kullanılmalıdır.
Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN IEC 60695-2-10 Yangın tehlikesi testi - Bölüm 2-10: Kızdırma / sıcak tel tabanlı test yöntemleri - Kızdırma tel cihazı ve genel test prosedürü” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
Randevu almak, daha detaylı bilgi edinmek yada değerlendirme talep etmek için formumuzu doldurarak size ulaşmamızı isteyebilirsiniz.
EUROLAB , raporlama ve belgelendirme faaliyetlerini, United Accreditation Foundation (UAF), Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Enterprise Accreditation Foundation (EAF) kuruluşundan sağladığı akreditasyona dayanarak sürdürmektedir. Enterprise Accreditation Foundation (EAF), aynı zamanda Birleşmiş Milletler (UN GLOBAL COMPACT) imzacısıdır.
