ISO 1716 Ürünler İçin Yangına Tepki Testleri - Brüt Yanma Isısının (Kalorifik Değer) Belirlenmesi

Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından geliştirilen “ISO 1716 Ürünler için yangına tepki testleri - Brüt yanma ısısının (kalorifik değer) belirlenmesi” standardında, sabit hacimdeki ürünlerin brüt yanma ısısının bir bomba kalorimetresinde belirlenmesine yönelik bir yöntem açıklanmaktadır. Bu yöntem katı ürünlere uygulanmak üzere tasarlanmıştır. Sıvılar, “ISO 1928 Katı mineral yakıtlar — Bomba kalorimetrik yöntemi ile brüt kalorifik değerin belirlenmesi ve net kalorifik değerin hesaplanması” standardına açıklanan test ekipmanı kullanılarak “IEC 61039 Yalıtım sıvılarının sınıflandırılması” standardına uygun olarak ve “ASTM D240-00 Bomba kalorimetresi ile sıvı hidrokarbon yakıtlarının yanma ısısının standart test yöntemi” standardında açıklanan benzer ekipmanlarla ve koşullar kullanılarak test edilebilir. Standart ekinde, gerektiğinde net yanma ısısının hesaplanması açıklanmaktadır (Ek A). Test yönteminin hassasiyetine ilişkin bilgiler ise Ek B’de verilmiştir.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, şu terimler ve tanımlar geçerlidir:

• Ürün, bilgisi gereken malzeme, eleman veya bileşeni ifade eder.
• Malzeme, tek temel madde veya maddelerin eşit şekilde dağılmış karışımı ifade eder. Örneğin taş, kereste, beton, mineral yün, eşit şekilde dağılmış bağlayıcı ve polimerler gibi.
• Homojen ürün, ürün tek bir malzemeden oluşur ve ürün boyunca eşit yoğunluk ve bileşime sahiptir.
• Homojen olmayan ürün, bir homojen ürünün gereksinimlerini karşılamayan ve birden fazla bileşenden, önemli veya önemsiz, oluşan üründür. Homojen olmayan bir ürün kolayca bileşen parçalarına ayrılamıyorsa, bireysel bileşenler sponsor tarafından ayrı ayrı sağlanmalıdır.
• Önemli olmayan bileşen, malzeme homojen olmayan bir ürünün önemli bir bölümünü oluşturmayan ve kütlesi / birim alanı 1,0 kg/m2’nin altında ve kalınlığı 1,0 mm’nin altında olan bir katmana sahip olan bileşeni ifade eder. Önemli olmayan katmanlar yukarıdaki gerekliliklere uymuyorsa, birlikte önemli olarak kabul edilirler. Birbirine bitişik olan iki veya daha fazla önemsiz katman (yani katmanlar arasında önemli bileşenler olmayan), bir katmanın önemsiz bileşen olması için gerekliliklere topluca uyduklarında tek bir önemsiz bileşen olarak kabul edilir.
• Önemli bileşen, malzeme homojen olmayan bir ürünün önemli bir bölümünü oluşturan ve kütlesi / birim alanı 1,0 kg/m2 veya daha fazla veya kalınlığı 1,0 mm veya daha fazla olan bir katmana sahip olan bileşendir. Birbirine bitişik olan iki veya daha fazla önemsiz katman (yani katmanlar arasında önemli bileşenler olmayan), bir katmanın önemli bileşen olması için gerekliliklere topluca uyduklarında tek bir önemli bileşen olarak kabul edilir.
• Dahili önemsiz bileşen, her iki tarafı en az bir önemli bileşenle kaplı önemsiz bileşendir.
• Harici önemsiz bileşen, bir tarafı önemli bir bileşenle kaplı olmayan önemsiz bileşendir.
• Kalorifik değer, belirli bir maddenin birim kütlesinin yanmasıyla üretilen termal enerjidir.
• Brüt yanma ısısı, bir maddenin yanma ısısı yanma tamamlandığında ve üretilen su belirtilen koşullar altında tamamen yoğunlaştığında ortaya çıkan ısıdır.
• Net yanma ısısı, bir maddenin yanma ısısı yanma tamamlandığında ve üretilen su belirtilen koşullar altında buhar halinde olduğunda ortaya çıkan ısıdır.
• Suyun buharlaşmasının gizli ısısı, suyu sıvıdan gaza dönüştürmek için gereken ısıdır.
• Yüzey yoğunluğu, birim alan başına kütledir.

Prensip olarak bu testte, belirli kütleli bir test numunesi, standartlaştırılmış koşullar altında, sabit hacimde, oksijen atmosferinde, sertifikalı benzoik asidin yakılmasıyla kalibre edilmiş bir bomba kalorimetresinde yakılır. Bu koşullar altında belirlenen yanma ısısı, gözlenen sıcaklık artışına dayanarak, ısı kaybı ve suyun buharlaşmasının gizli ısısı dikkate alınarak hesaplanır. Bu, bir ürün için yanma ısısının mutlak değerini belirlemek için bir test yöntemidir ve ürünün herhangi bir içsel değişkenliğini hesaba katmaz.

Bu testlerde kullanılan kalorimetrik bomba şu özelliklere sahip olacak şekilde üretilir:

• Hacim, 300 artı/eksi 50 ml
• Kütle 3,25 kg’dan büyük değil
• Gövdenin iç çapının en az 1/10’u kadar kasa kalınlığı

Kapak, pota ve elektrikli ateşleme cihazını alacak şekilde tasarlanmıştır. Kapak, tüm contalar dahil olmak üzere, 21 MPa’lık bir iç basınca dayanabilmelidir.

Bu koşullar, 3 MPa’dan büyük olmayan bir başlangıç oksijen basıncı altında (basınç göstergesi yöntemi) 1 g kömürün, aşırı büyük kütleli bir kalorimetrik bombaya ihtiyaç duymadan, yanma sırasında oluşan maksimum basınç miktarına yeterli bir güvenlik katsayısıyla dayanabildiği bir bombayı tanımlar.

Bombanın iç yüzeyi yanma ürünlerinin saldırısına karşı dayanıklı olmalı ve kükürt açısından zengin yakıtlar kullanıldığında bile yanma sırasında oluşan asitler tarafından çukurlaşmaya ve kristaller arası korozyona karşı dayanıklı olmalıdır.

Bu testlerde ayrıca şu ekipmana ihtiyaç duyulur: kalorimetre, sıcaklık ölçme cihazı, pota, zamanlama cihazı, elektrik güç kaynağı, basınç göstergesi ve iğne valfi, terazi, “sigara” yapma cihazı ve pelet yapma cihazı.

Kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verilen çok sayıda test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında “ISO 1716 Ürünler için yangına tepki testleri - Brüt yanma ısısının (kalorifik değer) belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de bulunmaktadır.