EN ISO 11925-2 Yangına Tepki Testleri - Alevle Doğrudan Temas Eden Ürünlerin Tutuşabilirliği - Bölüm 2: Tek Alev Kaynağı Testi

Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “EN ISO 11925-2 Yangına tepki testleri - Alevle doğrudan temas eden ürünlerin tutuşabilirliği - Bölüm 2: Tek alev kaynağı testi” standardında, dikey olarak yönlendirilmiş numuneler kullanılarak, sıfır etkilenmiş ışınım altında doğrudan küçük alev çarpması ile ürünlerin tutuşabilirliğini belirlemek için bir test yöntemi açıklanmaktadır.

Bu standardın ekleri şu şekilde düzenlenmiştir:

• Ek A: Bu test yönteminin hassasiyetine ilişkin bilgiler
• Ek B: Düz olmayan son kullanım ürünlerinin test edilmesine ilişkin bilgiler
• Ek C: Delikli son kullanım ürünlerinin test edilmesine ilişkin bilgiler

Bu standardın amaçları doğrultusunda, “ISO 13943 Yangın güvenliği - Sözlük” standardında verilen terimler ve tanımlar yanı sıra şu tanımlar geçerlidir:

• Ürün: Bilginin gerekli olduğu malzeme, eleman veya bileşendir.
• Esasen düz ürün: Şu özelliklerden birine sahip ürünü ifade eder:
  • Düzlemsel bir açık yüzey.
  • Maruz kalan yüzey üzerinde eşit olarak dağılmış bir yüzey düzensizliğine sahip düzlemsel bir maruz kalan yüzey. Şu koşullarla:
    • 250 mm x 250 mm’lik temsili kare alanın yüzeyinin en az yüzde 50’si, açık yüzeydeki en yüksek noktalardan alınan bir düzlemden 6 mm derinlikte yer alır veya
    • Çatlaklar, yarıklar veya delikler içeren bir yüzey için, bunlar 6,5 mm genişliği veya 10 mm derinliği aşmaz ve yüzeydeki bu tür çatlakların, yarıkların veya deliklerin toplam alanı, açık yüzeyin 250 mm x 250 mm’lik temsili kare alanının yüzde 30’unu aşmaz.
• Alevli damlacıklar veya partiküller: Yangın testi prosedürü sırasında numuneden ayrılan ve numunenin altındaki filtre kağıdını tutuşturan malzemedir.
• Çok katmanlı ürünler: İki veya daha fazla farklı malzeme katmanından oluşan üründür (önemli veya önemsiz olabilir).
• Sürekli alevlenme: Alevin 3 saniyeden uzun bir süre boyunca devam etmesi durumudur.
• Tutuşma: Sürekli alevlenmenin varlığını ifade eder.

Test numunesi, bu standartta belirtilen şablonlar kullanılarak test edilecek ürünü temsil eden bir numuneden kesilmelidir. Test numunelerinin boyutları 250 mm artı/eksi 2 mm uzunluğunda ve 90 mm artı/eksi 2 mm genişliğinde olmalıdır. Normalde 60 mm veya daha az kalınlığa sahip olan numuneler, tam kalınlıkları kullanılarak test edilmelidir. Normalde 60 mm’den daha büyük bir kalınlığa sahip olan numuneler, maruz kalmayan yüzey kesilerek 60 mm kalınlığa indirilmelidir. Numune boyutunun bu şekilde küçültülmesi gerekiyorsa, kesilen yüzey aleve maruz bırakılmamalıdır. Normalde test numunesinden daha küçük boyutlarda üretilen ürünler için, test için özel olarak uygun boyutta bir test numunesi üretilmelidir.

Ürün esasen düz bir ürün olmadığında, numuneler nihai kullanım amaçlarına göre (örneğin boru izolasyonu) test edilebilir. Ürün, bütünüyle veya 250 mm uzunluğunda numuneler halinde tedarik edilmelidir.

Her maruz kalma koşulu için, ürünün en az altı temsili numunesi test edilmelidir. Üç numune uzunlamasına, üç numune ise enine kesilmelidir. Test edilen bir ürün kalınlığı boyunca asimetrikse ve pratikte her iki yüzey de bir tutuşturma kaynağına maruz kalabiliyorsa, kritik çarpma noktasını bulmak için her yüzeyde iki numune test edilmelidir. Kritik çarpma noktası için tam bir test serisi yürütülmelidir.

Bir ürünün yüzey alanları belirgin şekilde farklıysa, ancak bu ayrı alanların her biri esasen düz ürünlerin yüzey özelliklerini karşılayabiliyorsa, her alev çarpma noktasında iki test yapılmalıdır. Kritik çarpma noktası bulunmalıdır. Kritik çarpma noktası için tam bir test serisi yapılmalıdır. Bir ürün kapalı kenarlarla monte edilmiş, ancak korumasız kenarlarla da kullanılabiliyorsa, testler hem kapalı hem de açık numuneler üzerinde yapılmalıdır.

Alt tabaka kullanıldığında numuneler, ISO 14697 veya EN 13238 standartlarına uygun olarak seçilmelidir. Alt tabakalara uygulanan malzemelerin alt kenarlarının açığa çıkması için test numuneleri hazırlanırken dikkatli olunmalıdır, çünkü pratikte alt tabaka, test edilecek malzemenin alt kısmının ötesine uzanabilir ve kendisi kenar açığa çıkmasına maruz kalmayabilir. Test numunesinin konfigürasyonu, alt tabaka tipi ve alt tabakaya sabitleme gibi pratik hususları yansıtmalıdır.

Test numuneleri ve filtre kağıtları EN 13238 standardına uygun olarak şartlandırılmalıdır.

EN ISO 11925-2 standardı, yangın güvenliğinin değerlendirilmesinde kritik öneme sahip olan yapı ürünlerinin küçük bir aleve maruz kaldığında tutuşabilirliğini değerlendirmek için bir yöntem belirlediği için önemlidir. Bu standart şu nedenlerle önemli görülmektedir:

• Yangın güvenliği değerlendirmesi: Malzemelerin doğrudan aleve maruz kaldığında ne kadar kolay tutuştuğunu test ederek yangın davranışlarını sınıflandırmaya yardımcı olur. Bu, yangının yayılmasına katkıda bulunabilecek malzemeleri belirleyerek binaların ve kullanıcıların güvenliğini sağlamak için önemlidir.
• Yasal düzenlemelere uygunluk: Birçok ülke ve bölge, özellikle Avrupa’da, yapı yönetmeliklerinin bir parçası olarak EN ISO 11925-2 standardını kullanmaktadır. Uygunluk, malzemelerin yangın güvenliği standartlarını karşılamasını sağlayarak inşaattaki riskleri azaltır.
• Standart test: Bu standart, tutuşabilirliği ölçmek için tutarlı ve tekrarlanabilir bir yöntem sunarak, üreticiler ve pazarlar arasında malzemelerin güvenilir bir şekilde karşılaştırılmasını sağlar. Bu, adil ticaret ve kalite güvencesini destekler.
• Malzeme geliştirme: Üreticiler, yangına dayanıklı malzemeleri geliştirmek ve iyileştirmek için standardı kullanarak ürünlerin piyasaya sürülmeden önce güvenlik gerekliliklerini karşılamasını sağlar.
• Risk azaltma: Bu standart, hızlı tutuşmaya eğilimli malzemeleri belirleyerek mimarların, mühendislerin ve düzenleyicilerin daha güvenli malzemeler seçmelerine yardımcı olarak binalardaki yangın tehlikelerini en aza indirir.

Sonuç olarak EN ISO 11925-2 standardı, inşaatta yangın güvenliğini ve bilinçli malzeme seçimini sağlamak ve nihayetinde can ve mal güvenliğini sağlamak için önemli bir araçtır.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN ISO 11925-2 Yangına tepki testleri - Alevle doğrudan temas eden ürünlerin tutuşabilirliği - Bölüm 2: Tek alev kaynağı testi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.