Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından geliştirilen “ASTM C880/C880M Boyutlu taşın eğilme dayanımı için standart test yöntemi” standardında, çeyrek nokta yüklemesi kullanılarak basit bir kiriş kullanılarak taşın eğilme dayanımının belirlenmesine yönelik bir test yöntemi açıklanmaktadır. Taş testleri, yükün yataklama düzlemine dik ve yükün yataklama düzlemine paralel olduğu durumlar için uygun olduğunda yapılmalıdır. Gerektiğinde, eğilme testleri ıslak koşullar altında da yapılmalıdır.
Bu test yöntemi, çeşitli boyutlu taşlar arasındaki eğilme dayanımı farklılıklarını göstermede faydalıdır. Bu test yöntemi aynı zamanda aynı tipteki taşların karşılaştırılmasında da bir unsur sağlar.
Testlerde kullanılan test makinesi, ASTM E4 standardı gerekliliklerine uygundur. Taşıyıcı bloklar kullanılarak yapılan taş eğilme testlerinde, kirişe uygulanan kuvvetlerin sadece dikey olmasını ve eksantriklik olmadan uygulanmasını sağlayacak çeyrek nokta yükleme yöntemi kullanılır. Cihaz, yük uygulayan bloklar ile destek blokları arasındaki açıklık uzunluğunu ve mesafeleri artı/eksi 1,3 mm içinde sabit tutabilmelidir. Yük, düzgün bir hızda ve şoku önleyecek şekilde uygulanabilmelidir.
Numune, söz konusu taş tipi veya sınıfının ve test edilecek tip tanımı altında piyasaya arz edilen kalitenin gerçek ortalamasını temsil edecek şekilde seçilir. Numune, alıcı veya yetkili temsilcisi tarafından ocaktan çıkarılan taştan veya doğal çıkıntıdan seçilebilir ve istenen sayıda test numunesinin hazırlanmasına olanak sağlayacak yeterli büyüklükte olmalıdır. Algılanabilir farklılıklar meydana geldiğinde, alıcı eğilme dayanımındaki farklılıkları belirlemek için gereken sayıda numune seçebilir.
Test numuneleri 102 mm genişliğinde, 32 mm kalınlığında ve 381 mm uzunluğunda ve test edilen açıklık 318 mm olmalıdır. Numunenin kenarları, üst ve alt kısımlara dik olmalıdır. Numuneler, yüke dik düzlemlerde ince aşındırıcı bir yüzeye, diğer dört düzlemde ise ince testere yüzeyine sahip olmalıdır. Numunenin boyutları ölçülür ve en yakın 0,3 mm’ye kadar kaydedilir. Her test koşulu için en az beş numune test edilir. Test sonuçlarının ortalama değeri, taşın eğilme dayanımı olarak rapor edilir.
İş kalınlığı ayarlandığında (örneğin proje için taş panellerin kalınlığı belirlendiğinde), genellikle iş kalınlığında eğilme testleri yapılması istenir. İş kalınlığında test yapılması istendiğinde ve iş kalınlığı 32 mm’den farklı olduğunda numune boyutu aşağıdakilere göre belirlenmelidir. Test edilen açıklık, kalınlığın 10 katı olmalıdır. Numune uzunlukları, test edilen açıklıktan 51 mm’den az ve 102 mm’den fazla olmamalıdır. Kalınlık 68 mm’den az olduğunda, numunenin genişliği 102 mm olmalıdır. Kalınlık 68 mm’den fazla olduğunda, genişlik kalınlığın 1,5 katı olmalıdır. Kalınlık 32 mm’den farklıysa ve numune boyutu yukarıda belirtilen iş kalınlığı kriterlerine uygunsa, test sonuçlarının ortalama değeri, iş kalınlığındaki taşın eğilme dayanımı olarak raporlanır.
İş yüzeyinin kalitesi belirlenmişse (örneğin proje için panellerin mimari kalitesi belirlenmişse), genellikle iş yüzeyindeki kaliteyle aynı kaliteye sahip numuneler üzerinde eğilme testleri yapılması istenir. İş yüzeyinde test yapılması istendiğinde şu hususlar dikkate alınmalıdır: Numuneler, iş için belirtilen kaliteye uygun olarak yüke dik bir düzlemde bir kaliteye sahip olmalıdır. Aksi yönde bir veri olmadığı sürece, numunenin konumu, bitmiş yüzey eğilme gerilimi altında olacak şekilde olmalıdır. Test sonuçlarının ortalama değeri, taşın iş yüzeyindeki eğilme dayanımı olarak raporlanmalıdır.
Numuneler kuru ortamda test edilmeden önce, 60 derece artı/eksi 2 dereced48 saat kurutulur. 46., 47. ve 48. saatlerde, ağırlıklarının aynı olduğundan emin olmak için numuneler tartılır. Ağırlık düşmeye devam ederse, aynı ağırlıkta üç ardışık saatlik okuma elde edene kadar numuneler kurutmaya devam edilir. Numuneleri fırından çıkardıktan sonra, test etmeden önce bir desikatörde oda sıcaklığına soğutulur.
Numuneler ıslak ortamda test edilmeden önce, 22 derece artı/eksi 2 derecede 48 saat suya batırılır. Numuneler banyodan çıkarılır çıkarılmaz, yüzey suları silinerek test edilir.
Teste başlarken cihaz monte edilir ve numune açıklık destekleri üzerine yerleştirilir ve çeyrek nokta yükleme blokları numuneyle temas edecek şekilde ayarlanır. Yük, kırılma noktasına kadar 4,14 MPa sabit gerilim oranında uygulanır.
Kısaca ASTM C880/C880M standardı, boyutlandırılmış taşların eğilme dayanımını (kopma modülü) belirlemek için geliştirilmiş bir test yöntemidir. Bu özellik, bir taşın bükülme veya yük taşıma uygulamalarına maruz kaldığında, özellikle tezgah, döşeme, kaplama veya merdiven gibi mimari ve yapısal kullanımlarda kırılmaya veya çatlamaya ne kadar dayanıklı olduğunu değerlendirmede çok önemlidir. Bu test, tasarımcılara, mimarlara, mühendislere ve tedarikçilere taş ürünlerinin performans ve güvenlik gereksinimlerini karşıladığından emin olmak için gerekli verileri sağlar.
Eğilme dayanımı, bir malzemenin büküldüğünde dayanabileceği maksimum gerilimdir ve özellikle yatay olarak yerleştirilen veya eğilme kuvvetlerine maruz kalan boyutlu taşlar için önemlidir. Bu standartta açıklanan test yöntemi şunları sağlar:
Bu yöntem, şu tür malzemelerin test edilmesinde yaygın olarak kullanılır: granit, mermer, kireçtaşı, kumtaşı, arduvaz ve traverten.
Eğilme dayanımını etkileyen faktörler şunlardır:
ASTM C880/C880M standardı test sonuçları şunlara yardımcı olur:
Bu standardı kullanmak, şu faydaları sağlar:
Sonuç olarak ASTM C880/C880M standardı, taş ve inşaat sektörlerinde kritik bir test yöntemidir. Bir boyutlu taş ürününün gerçek kullanımda karşılaşacağı bükülme ve gerilime dayanıp dayanamayacağını belirlemeye yardımcı olur. Üreticiler ve tasarımcılar, bu standarda bağlı kalarak taş bazlı yapı ve ürünlerde güvenlik, dayanıklılık ve performansı garanti edebilirler.
Uzun yıllardır hizmet veren ve dünyada bilim ve teknoloji alanında yaşanan gelişmeleri titizlikle takip eden kuruluşumuz, her sektörden işletmelere, yetişkin bir kadro ve geniş bir altyapı ile çok farklı alanlarda test, ölçüm ve analiz çalışmaları gerçekleştirmektedir. Bu çerçevede işletmelere “ASTM C880/C880M Boyutlu taşın eğilme dayanımı için standart test yöntemi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
Randevu almak, daha detaylı bilgi edinmek yada değerlendirme talep etmek için formumuzu doldurarak size ulaşmamızı isteyebilirsiniz.
EUROLAB , raporlama ve belgelendirme faaliyetlerini, United Accreditation Foundation (UAF), Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Enterprise Accreditation Foundation (EAF) kuruluşundan sağladığı akreditasyona dayanarak sürdürmektedir. Enterprise Accreditation Foundation (EAF), aynı zamanda Birleşmiş Milletler (UN GLOBAL COMPACT) imzacısıdır.
