EN 13161 Doğal Taş Test Yöntemleri - Sabit Moment Altında Eğilme Mukavemetinin Belirlenmesi

Bir Avrupa standardı olan “EN 13161 Doğal taş test yöntemleri - Sabit moment altında eğilme mukavemetinin belirlenmesi” standardında, doğal taşların sabit moment altında eğilme dayanımını belirlemek için kullanılan bir yöntem açıklanmaktadır. Bu standart hem bir tanımlama testi hem de bir teknolojik test için hükümler içerir.

Uygun hazırlıktan sonra test edilecek kayanın bir örneği iki destek arasına yerleştirilir ve ortalanır. Daha sonra numune, örneğin üst yüzeyinde hareket eden iki paralel silindir kullanılarak bir yüke tabi tutulur. Bu yükleme silindirleri ortalanır ve açıklığın uzunluğunun üçte biri kadar bir mesafeye yerleştirilir. Yükler, arızaya kadar istikrarlı bir şekilde artırılır.

Bu testlerde kullanılan başlıca ekipman şunları içerir:

• Tartılacak kütlenin yüzde 0,01’ine kadar bir okuma ile numuneyi tartabilen bir terazi.
• 70 derece artı/eksi 5 derecelik bir sıcaklığı koruyabilen havalandırmalı bir fırın.
• 0,05 mm’ye kadar bir okuma yapabilen doğrusal bir ölçüm cihazı.
• “EN 12390-4 Sertleştirilmiş betonun test edilmesi - Bölüm 4: Basınç dayanımı - Test makineleri için şartname” standardına uygun ve bu standarda göre kalibre edilmiş uygun kuvvete sahip bir test makinesi.
• “EN 12390-5 Sertleştirilmiş betonun test edilmesi - Bölüm 5: Test numunelerinin eğilme dayanımı” standardına uygun olarak numuneye iki noktalı bir yük uygulayan bir cihaz. Bu cihaz iki üst silindirden (yük uygulayan silindirler) ve iki alt silindirden (destek silindirleri) oluşur. İki destek silindiri arasındaki mesafe bu standartta talep edildiği gibi bildirilmelidir.
• 20 derece artı/eksi 10 derecelik bir sıcaklıkta tutulabilen bir oda.

Numuneler hazırlanırken numune alma, özellikle talep edilmediği sürece test laboratuvarının sorumluluğunda değildir. Homojen bir partiden en az 10 numune seçilmelidir.

Standart bir referans olarak, numunelerin yüzey kalitesi kesilmeli, pürüzleri giderilmeli veya cilalanmalıdır (tanımlama testi). Son ürünler üzerinde test yapılması gerektiğinde (teknolojik test), numunelerin yüzey kalitesi son kullanıma bağlı olarak alevle işlenebilir veya kumlanabilir. Teknolojik test için numuneler son ürünler olabilir veya son ürünlerden kesilebilir. Kullanım için tasarlanan yüzey, iki destek silindiriyle temas halinde olmalıdır. Ancak yüzey kalitesi türü raporda belirtilmelidir.

Numunelerin boyutları kalınlıkları ile belirlenir:

• Kalınlık 25 mm ile 100 mm arasında olmalı ve taştaki en büyük kristalin boyutunun iki katından büyük olmalıdır.
• Toplam uzunluk kalınlığın altı katına eşit olmalıdır.
• Destek silindirleri l arasındaki mesafe kalınlığın beş katına eşit olmalıdır.
• Genişlik 50 mm ile kalınlığın üç katı arasında olmalıdır ve hiçbir durumda kalınlıktan az olmamalıdır.

Sınır sapmaları nominal boyutların artı/eksi 1 mm’si olmalıdır. Tanımlama testi durumunda, yüzeyler herhangi bir yönde ölçüldüğünde, numunenin eksenine diklikten yüzde 2’den fazla sapmamalı ve maksimum 2 mm fark olmalıdır.

Anizotropi eş yönsüzlüktür, maddelerin fiziksel ya da mekanik özelliklerinin, yöne bağlı olarak değişmesi olarak da tanımlanır. Tanımlama testinde, taş anizotropi düzlemleri (örneğin tabakalanma, foliasyon) gösteriyorsa, anizotropi düzlemlerinin yönü her numunede en az iki paralel çizgi ile işaretlenmelidir. Taşın anizotropi düzlemlerinin konumu açısından kullanımı biliniyorsa, test kullanım sırasında yüklenecek yüzeye uygulanan kuvvetle gerçekleştirilmelidir. Taşın kullanım şekli bilinmiyorsa ancak anizotropi düzlemlerinin konumu numunelerde belirtilmişse, test, standart içinde verilen şekillerde gösterilen üç düzenlemenin her biri üzerinde gerçekleştirilir. Toplam numune sayısı 10’un üç katı olmalıdır.

Teknolojik testte numuneler sadece ilgili ürün yönü için, yani kullanım sırasında yüklenecek yüzeye uygulanan kuvvetle test edilir.

Kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verilen çok sayıda test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, “EN 13161 Doğal taş test yöntemleri - Sabit moment altında eğilme mukavemetinin belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de bulunmaktadır.