EN ISO 16535 Bina Uygulamaları için Isı Yalıtım Ürünleri - Daldırma Yoluyla Uzun Vadeli Su Emiliminin Belirlenmesi

Bir Avrupa standardı olan ve arkasından Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “EN ISO 16535 Bina uygulamaları için ısı yalıtım ürünleri - Daldırma yoluyla uzun vadeli su emiliminin belirlenmesi” standardında, test numunelerinin uzun süreli su emilimini belirlemek için kullanılan ekipman ve prosedürler açıklanmaktadır. Bu prosedürler ısı yalıtım ürünleri için geçerlidir.

Bu standart iki yöntem içermektedir:

• Yöntem 1: Kısmi daldırma
• Yöntem 2: Tam daldırma

Kısmi daldırma ile uzun süreli su emilimi, uzun süreli suya maruz kalmanın neden olduğu su emilimini simüle etmeyi amaçlar. Tam daldırma ile uzun süreli su emilimi, doğrudan saha koşullarıyla ilgili değildir, ancak bazı uygulamalarda bazı ürünler için ilgili bir test koşulu olarak kabul edilmiştir.

Prensip olarak,

• Yöntem 1 Kısmi daldırma yönteminde, kısmi daldırma yoluyla uzun süreli su emilimi, alt kısmı 28 gün boyunca suyla temas halinde olan bir test numunesinin kütlesindeki değişimin ölçülmesiyle belirlenir. Yüzeye yapışan ve test numunesi tarafından emilmeyen fazla su, Yöntem 1A’da drenaj yoluyla uzaklaştırılır veya Yöntem 1B’de ilk su alımının düşülmesiyle hesaba katılır.
• Yöntem 2 Tam daldırma yönteminde, tam daldırma yoluyla uzun vadeli su emilimi, 28 günlük bir süre boyunca tamamen suya batırılmış test numunesinin kütlesindeki değişimin ölçülmesiyle belirlenir. Yüzeye yapışan ve test numunesi tarafından emilmeyen fazla su, Yöntem 2A’da drenaj yoluyla uzaklaştırılır veya Yöntem 2B’de ilk su alımının düşülmesiyle hesaba katılır. Yöntem 2C, numuneyi su tankından çıkarmadan su emiliminin belirlenmesine olanak sağlamak için Arşimet ilkesini kullanır.

Bu testlerde kullanılan cihaz, şu ekipmana sahip olmalıdır:

• Bir test numunesinin kütlesini 0,1 g hassasiyetle ölçebilen terazi.
• Su seviyesini artı/eksi 2 mm’ye kadar sabit tutan bir cihaz ve test numunesini istenen konumda tutan bir cihaz içeren su tankı. Test cihazlarına örnekler şekillerde yer almaktadır. Test numunesini konumda tutan cihaz, suya maruz kalan test numunesinin kesit alanının yüzde 15’inden fazlasını kaplamamalıdır. Cihaz, test numunesinin orijinal formunu koruyacak şekilde olmalıdır.
• 23 derece artı/eksi 5 derece sıcaklığa ayarlanmış musluk suyu. Anlaşmazlık durumunda deiyonize su kullanılmalıdır. Tropikal ülkelerde farklı koşullar ve test koşulları geçerli olabilir. Bu gibi durumlarda sıcaklık 27 derece artı/eksi 5 derece olmalı ve bu, test raporunda belirtilmelidir.
• Drenaj ekipmanı. Örnekler şekillerde gösterilmiştir.

Test numunelerinin kalınlığı orijinal ürün kalınlığına eşit olmalıdır. Test numuneleri, 200 mm artı/eksi 1 mm kenarları olan kare kesilmiş kenarlı prizmalar olmalıdır. Test numunesi sayısı, ısı yalıtım ürünleri için ilgili ürün standardında veya herhangi bir diğer teknik şartnamede belirtildiği gibi olmalıdır. Böyle bir şartnamenin olmaması durumunda, en az dört test numunesi kullanılmalıdır. Bir ürün standardının veya herhangi bir diğer teknik şartnamenin olmaması durumunda, test numunesi sayısı taraflar arasında kararlaştırılabilir. Test numuneleri, orijinal ürün kenarlarını içermeyecek şekilde kesilmelidir. Test numuneleri, ürünün orijinal yapısını önemli ölçüde değiştirmeyen yöntemlerle hazırlanmalıdır. Herhangi bir dış yüzey, yüzey ve/veya kaplama korunmalıdır. Gerektiğinde özel hazırlama yöntemleri, ilgili ürün standardında veya ısı yalıtım ürünleri için herhangi bir diğer teknik şartnamede verilmiştir.

Test numuneleri en az 6 saat boyunca 23 derece artı/eksi 5 derecede şartlandırılmalıdır. Anlaşmazlık durumunda, ilgili ürün standardında belirtilen süre boyunca 23 derece artı/eksi 2 derecede ve yüzde 50 artı/eksi yüzde 5 bağıl nemde en az 6 saat saklanmalıdır. Tropikal ülkelerde farklı şartlandırmalar geçerli olabilir. Bu durumda, koşullar en az 6 saat boyunca 27 derece artı/eksi 5 derece sıcaklık ve yüzde 65 artı/eksi yüzde 5 bağıl nem olmalı ve test raporunda açıkça belirtilmelidir.

Testler 23 derece artı/eksi 5 derecede yapılmalıdır. Anlaşmazlık durumunda 23 derece artı/eksi 2 derecede yapılmalıdır. Tropikal ülkelerde farklı test koşulları geçerli olabilir. Bu durumda koşullar 27 derece artı/eksi 2 derece sıcaklık ve yüzde 50 artı/eksi yüzde 5 bağıl nem olmalı ve test raporunda açıkça belirtilmelidir.

Test yöntemi, ısı yalıtım ürünleri için ilgili ürün standardında veya başka bir teknik şartnamede belirtildiği gibi olmalıdır. Böyle bir şartnamenin bulunmaması durumunda yöntem taraflar arasında kararlaştırılabilir. Uzun vadeli su emme, 28 günlük daldırma süresinden sonra belirlenir. Talep edilmesi halinde, okumalar daha kısa zaman dilimlerinde, örneğin 7 ve 14 günlük daldırma sürelerinden sonra yapılabilir. Test numunelerinin boyutları, testten önce ISO 29768 standardına 0,5 mm’ye en yakın değerde ölçülmelidir. Daldırma süresinden sonra herhangi bir boyut değişikliği fark edilirse, test numunelerinin boyutları tekrar ölçülmelidir.

Kısmi daldırma ile uzun süreli su emilimi yöntemi şu şekilde gerçekleştirilir:

• Yöntem 1A (drenaj): Test numunesi, başlangıç kütlesi m0'ı belirlemek için 0,1 g hassasiyetle tartılır. Test, numunelerin yarısı bir büyük yüzü yukarı, diğer yarısı aynı büyük yüzü aşağı bakacak şekilde gerçekleştirilir. Test numunesi boş su tankına yerleştirilir ve su eklendiğinde kısmen suya batmış halde kalması için yeterli yük uygulanır. Test numunesinin alt yüzü su yüzeyinden 10 mm artı/eksi 2 mm aşağıda olana kadar tanka dikkatlice su eklenir. Test sırasında su seviyesi sabit kalmalıdır. 28 gün sonra test numunesi çıkarılır ve 45 derece eğimli bir süzgece dikey olarak yerleştirilerek 10 artı/eksi 0,5 dakika boyunca boşaltılır. Kütlesini belirlemek için test numunesi tekrar tartılır.
• Yöntem 1B (ilk su alımının düşülmesi): Test numunesi, başlangıç kütlesini belirlemek için 0,1 g hassasiyetle tartılır. Test, numunelerin yarısı bir büyük yüzü yukarı bakacak, diğer yarısı aynı büyük yüzü aşağı bakacak şekilde yapılır. Test numunesi, alt yüzü su seviyesinden 10 mm artı/eksi 2 mm aşağıda olacak şekilde kısmen suya batırılmış bir konumda su tankına yerleştirilir. 10 saniye sonra numune yatay tutularak çıkarılır ve 5 saniye içinde bilinen kütleli plastik bir tepsiye yerleştirilir. Bu tepsi test numunesiyle tekrar tartılarak, test numunesinin başlangıç su alımı dahil olmak üzere kütlesi belirlenir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN ISO 16535 Bina uygulamaları için ısı yalıtım ürünleri - Daldırma yoluyla uzun vadeli su emiliminin belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.