ISO 717-1 Akustik - Binalarda ve Bina Elemanlarında Ses Yalıtımının Derecelendirilmesi - Bölüm 1: Havadan Yayılan Ses Yalıtımı

Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “ISO 717-1 Akustik - Binalarda ve bina elemanlarında ses yalıtımının derecelendirilmesi - Bölüm 1: Havadan yayılan ses yalıtımı” standardında,

• Binalarda ve duvarlar, döşemeler, kapılar ve pencereler gibi bina elemanlarında havadan gelen ses yalıtımı için tek sayılı nicelikler tanımlanmaktadır.
• Bir binanın içindeki gürültü kaynakları ve bir binanın dışındaki trafik gibi çeşitli gürültü kaynaklarının farklı ses seviyesi spektrumları dikkate alınmaktadır.
• Bu nicelikleri, örneğin ISO 10140-2 ve ISO 16283-1 standartlarına uygun olarak üçte bir oktav veya oktav bantlarında gerçekleştirilen ölçümlerin sonuçlarından belirlemeye yönelik kurallar verilmektedir.

Bu standarda uygun tek sayılı nicelikler, havadan gelen ses yalıtımını derecelendirmek ve bina kodlarında akustik gereksinimlerin formülasyonunu basitleştirmek için tasarlanmıştır. Belirsizliğin ifadesi için 0,1 dB’lik adımlarla ek bir tek sayılı değerlendirme belirtilmiştir. Tek sayılı niceliklerin gerekli sayısal değerleri, değişen ihtiyaçlara göre belirtilir. Tek sayılı nicelikler, üçte bir oktav bantlarında veya oktav bantlarında yapılan ölçümlerin sonuçlarına dayanmaktadır. ISO 10140-2 standardına uygun olarak yapılan laboratuvar ölçümleri için, tek sayılı nicelikler sadece üçte bir oktav bantları kullanılarak hesaplanır. Genişletilmiş bir frekans aralığında gerçekleştirilen ölçümlerin sonuçlarının derecelendirilmesi standart ekinde yer almaktadır (Ek B).

Bu standardın amaçları doğrultusunda, şu terimler ve tanımlar geçerlidir:

• Tek sayılı miktar, (havadan gelen ses yalıtım derecesi için) referans eğrisinin, bu standartta belirtilen yönteme uygun olarak kaydırıldıktan sonra 500 Hz’deki desibel cinsinden değeridir. Kullanılan tek sayılı miktar için terimler ve semboller, ölçüm türüne bağlıdır. Örnekler, yapı elemanlarının havadan gelen ses yalıtım özellikleri için ve binalardaki havadan gelen ses yalıtımı için standart içinde verilen tablolarda listelenmiştir. Genel olarak, yeni tek sayılı miktarlar benzer şekilde türetilir.
• Spektrum adaptasyon terimi, belirli ses spektrumlarının özelliklerini hesaba katmak için tek sayılı derecelendirmeye eklenecek desibel cinsinden değerdir. Bu standartta iki ses spektrumu tanımlanmıştır (üçte bir oktav bantlarında ve oktav bantlarında). Standart ekinde, bu iki spektrum adaptasyon teriminin tanıtılmasının amacı hakkında bilgi yer almaktadır (Ek A).

Tek sayılı nicelikleri değerlendirme prosedürüne göre, örneğin ISO 10140-2 ve ISO 16283-1 standartlarına uygun olarak elde edilen değerler, üçte bir oktav bantları için 100 Hz ila 3150 Hz ve bir oktav bantları için 125 Hz ila 2000 Hz aralığındaki ölçüm frekanslarında referans değerleriyle karşılaştırılır. Karşılaştırma, bu standartta belirtildiği şekilde gerçekleştirilir. Ayrıca, yukarıda alıntılanan frekans aralığındaki iki tipik spektruma dayalı olarak iki spektrum uyarlama terimi hesaplanır. Bu iki terim, isteğe bağlı olarak (gerekirse ve ölçülen veriler mevcutsa) 50 Hz ile 5000 Hz arasındaki daha geniş bir frekans aralığını kapsayan ek spektrum uyarlama terimleriyle desteklenebilir.

Ölçüm sonuçlarıyla karşılaştırma için kullanılan referans değerleri seti “Havadaki ses için referans değerleri” başlıklı tabloda verildiği gibi olmalıdır.

Spektrum adaptasyon terimlerini hesaplamak için bir üçte bir oktav bantlarında ve oktav bantlarında ses spektrumları kümesi “Uyarlama terimlerini hesaplamak için ses seviyesi spektrumları” başlıklı tabloda verildiği gibi olmalıdır. Spektrumlar A ağırlıklıdır ve genel spektrum seviyesi 0 dB’e normalize edilmiştir.

Karşılaştırma yöntemi: Bir üçte bir oktav bantlarında (veya oktav bantlarında) bir ses yalıtımı ölçümünün sonuçlarını değerlendirmek için, ölçüm verileri bir ondalık basamağa kadar verilmelidir. İlgili referans eğrisini, olumsuz sapmaların toplamı mümkün olduğunca büyük olana kadar, ancak 32,0 dB’i veya 10,0 dB’i geçmeyecek şekilde ölçülen eğriye doğru 1 dB’lik artışlarla kaydırılır.

Kısaca havadan gelen ses, havada taşınan gürültüdür. Havadan gelen gürültü, binanın dışından içine, ayrıca kattan kata veya odadan odaya (örneğin bina veya ünite içinde) iletilir. Havadan gelen ses yalıtımı, ayırıcı bir eleman vasıtasıyla havadan gelen sesin geçişini azaltma eylemini tanımlar. Hesaplama oldukça basittir. Olay ses enerjisinin bir kısmı ayırıcı elemanın yüzeyinde yansıtılır ve bir kısmı ayırıcı elemanın kendisi tarafından emilir. Başka bir kısım komşu odaya kaçar.

Bir bina bileşeninin akustik yalıtım kapasitesi ses azaltma indeksi olarak tanımlanır. Bu, diferansiyel bir değerdir, yani değer ne kadar büyükse ses yalıtımı o kadar iyidir. Bu değer bina bileşeni için geçerlidir, ancak bir odadaki etkisi için geçerli değildir. Havadaki gürültü sadece doğrudan bir ayırma elemanı aracılığı ile değil, aynı zamanda bitişik elemanlar aracılığı ile de iletilir (yanal olarak bilinen bir fenomen). Bir bina bileşeninin yalıtım etkisi, ileten oda ile alıcı oda arasındaki ses seviyesi farkından anlaşılabilir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “ISO 717-1 Akustik - Binalarda ve bina elemanlarında ses yalıtımının derecelendirilmesi - Bölüm 1: Havadan yayılan ses yalıtımı” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.