EN 1606 Bina Uygulamaları İçin Isı Yalıtım Ürünleri - Basınçlı Sürünmenin Belirlenmesi

Bir Avrupa standardı olan “EN 1606 Bina uygulamaları için ısı yalıtım ürünleri - Basınçlı sürünmenin belirlenmesi” standardında, çeşitli stres koşulları altında numunelerin basınç sürünmesini belirlemek için ekipman ve prosedürler tanımlanmaktadır. Bu standart, ısı yalıtım ürünlerine de uygulanabilir.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, şu terimler ve tanımlar geçerlidir:

• Kalınlık, uzunluk ve genişlik düzlemine dik olarak ölçülen doğrusal boyutu ifade eder.
• Basınç gerilimi, sıkıştırma kuvvetinin numunenin kesitinin başlangıç yüzey alanına oranını ifade eder.
• Deformasyon, numunenin kalınlığındaki azalmayı ifade eder.
• Bağıl deformasyon, numunenin deformasyonu ve kalınlığı arasındaki oranı ifade eder ve yükleme yönünde ölçülür.
• Basınç sürünmesi, belirtilen sıcaklık ve nem koşulları altında zamanla sabit bir gerilim altında numunenin deformasyonunda artışı ifade eder.

Prensip olarak basınç sürünmesi, sabit basınç gerilimi ve belirtilen sıcaklık, nem ve zaman koşulları altında bir numunenin deformasyonundaki artışın ölçülmesiyle belirlenir.

Bu testlerde kullanılan başlıca ekipman şunları içerir:

• Yükleme cihazı: İki düz plakadan oluşur, bunlardan biri hareketlidir ve numuneyi dikey yönde sıkıştıracak şekilde düzenlenmiştir. Hareketli plaka, kendi kendini hizalayacak şekilde yönlendirilir. Plakalar, test sırasında statik gerilimin artı/eksi yüzde 5’ten fazla değişmemesi için düzgün ve bozulma olmadan yüklenebilecek kapasitede olmalıdır.
• Ölçüm cihazı (örneğin kadranlı gösterge): İki plaka arasındaki mesafeyi, yani numunenin deformasyonunu 0,01 mm doğrulukla belirleyebilen bir cihaz.
• Uygun sönümleme önlemleri: Dış titreşimin etkilerini en aza indirmek için gereklidir (örneğin cihaz desteğinin önemli temeli). Test cihazının örnekleri standart içinde verilen şekilde yer almaktadır.

Basınç sürünmesini belirlemek için numuneler, EN 826 standardında belirtilen basınç testi için kullanılan numunelerle aynı numuneden ve aynı hazırlıkla alınmalıdır. Numunelerin seçilme yöntemi, ilgili ürün standardında belirtildiği gibi olmalıdır. Bir ürün standardı veya başka bir teknik spesifikasyonun bulunmaması durumunda, test numunelerinin seçilme yöntemi taraflar arasında serbestçe kararlaştırılabilir.

Numunelerin kalınlığı orijinal ürün kalınlığına eşit olmalıdır. Numunelerin genişliği kalınlığından az olmamalıdır. Kullanımda tutulan yüzleri veya bütünleşik kalıplanmış derileri olan ürünler, bu yüzleri veya derileri bozulmadan test edilmelidir. Test numuneleri, test için daha fazla kalınlık üretmek üzere katmanlandırılmamalıdır. Numuneler kare şeklinde kesilmeli ve şu önerilen boyutlara sahip kenarlara sahip olmalıdır:

• 50 mm x 50 mm
• 100 mm x 100 mm
• 150 mm x 150 mm
• 200 mm x 200 mm
• 300 mm x 300 mm

Numunelerin boyutları, EN 826 standardında açıklandığı gibi basınç testinde kullanılanlarla aynı olmalıdır. Bunlar ilgili ürün standardında belirtilir veya taraflar arasında serbestçe kararlaştırılır. Doğrusal boyutlar, yüzde 0,5 doğrulukla EN 12085 standardına göre belirlenmelidir. Numunenin üst ve alt yüzü arasındaki paralellik ve düzlük toleransı, kenar uzunluğunun yüzde 0,5’inden büyük olmamalı, maksimum 0,5 mm olmalıdır. Numune düz değilse, düzleştirilmeli veya yüzeyi teste hazırlamak için yeterli bir kaplama uygulanmalıdır. Kaplanmışsa, kaplamada önemli bir sürünme meydana gelmemeli veya kaplamanın sürünmesi düşülerek dikkate alınmalıdır.

Numune sayısı ilgili ürün standardında belirtildiği gibi olmalıdır. Sayı belirtilmemişse, seçilen her basınç gerilimi için en az üç numune kullanılır. Bir ürün standardı veya başka bir teknik spesifikasyon olmaması durumunda, numune sayısı taraflar arasında serbestçe kararlaştırılabilir.

Test numuneleri, ürüne uygulanan yükleme yönünün, kullanım sırasında ürüne uygulanan basınç kuvvetlerinin yönüne karşılık gelecek şekilde kesilmelidir. Numuneler, ürünün orijinal yapısını değiştirmeyen yöntemlerle kesilmelidir. Paralel olmayan yüzlere sahip ürünler için, numunenin üst ve alt yüzünün paralelliği bu standarda uygun olmalıdır. Gerektiğinde, ilgili ürün standardında özel hazırlama yöntemleri verilebilir.

Numuneler, test koşulları altında en az 24 saat şartlandırılmalıdır. Anlaşmazlık durumunda, şartlandırma süresi (nem içeriğinin dengesi) ilgili ürün standardında belirtildiği gibi olmalıdır.

Test, 23 derece artı/eksi 2 derece sıcaklık ve yüzde 50 artı/eksi yüzde 5 bağıl nem ortamında gerçekleştirilir. Diğer koşullar ilgili ürün standardında verilebilir veya taraflar arasında serbestçe kararlaştırılabilir.

Test üç veya daha fazla farklı gerilimde gerçekleştirilir. Tanımlanmış bir gerilim seviyesini doğrulamak için sadece bu seviye kullanılır. Sürünme testi için alternatif gerilimler, EN 826 standardına uygun olarak ölçülen yüzde 10 gerinimdeki basınç dayanımı veya basınç gerilimine dayalı olmalı ve standart içinde verilen kriterlere uygun hesaplanmalıdır.

Bir numunenin kalınlığı, yükleme cihazı kullanılmadan belirlenecekse, EN 12085 standardına uygun olarak 0,1 mm doğrulukla ölçülmelidir. Numune, yükleme cihazının ölü ağırlığı altında, yükleme cihazına dikkatlice yerleştirilir. Bu yük altındaki kalınlık, deformasyon ölçümleri için referans değeri olarak kabul edilmelidir. Ölü ağırlık tarafından uygulanan gerilim, test için seçilen minimum gerilimin yüzde 10’undan az olmalıdır.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN 1606 Bina uygulamaları için ısı yalıtım ürünleri - Basınçlı sürünmenin belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.