EN 12190 Beton Yapılarda Onarım Harcının Basınç Dayanımının Belirlenmesi

Bir Avrupa standardı olan “EN 12190 Beton yapıların korunması ve onarımı için ürünler ve sistemler - Test yöntemleri - Onarım harcının basınç dayanımının belirlenmesi” standardında, EN 1504-1 standardında tanımlandığı gibi, yapısal ve yapısal olmayan onarımlar için harç ve betonların basınç dayanımını belirleme yöntemi açıklanmaktadır.

Bu yöntem, maksimum agrega boyutu 8 mm olan tüm onarım harcı ve beton tipleri için geçerlidir. Hidrolik ve polimer bağlayıcılı harçlar arasında ayrım yapar. Agrega boyutu 8 mm’den büyük olan onarım harçları ve betonlar için “prEN 206 Beton - Şartname, performans, üretim ve uygunluk” standardına göre geleneksel beton test yöntemleri kullanılır.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, EN 1504-1 standardında yer alan tanımlar geçerlidir.

Portland çimento (PC), düz çimento beton (PCC) ve hibrit çimento (HC) harcı için test yönteminin ilkesi, 40 mm numunelerin küp basınç dayanımını belirlemektir. Alternatif bir yöntem, 40 mm x 40 mm x 160 mm boyutlarındaki prizmatik test numunelerine dayalı eşdeğer küp yöntemini kullanmaktır. Portland çimento (PC) harcı prizmalarında basınç dayanımı, numunenin 40 mm’lik küpler halinde kesilerek hazırlanması sonrasında belirlenir.

Onarım harcını hazırlamak için aşağıdaki karıştırma tekniği kullanılır. Üretici firma tarafından aksi belirtilmediği sürece, düşük hıza ayarlanmış harç mikseri kullanılır. Düz çimento beton (PCC) ve çimentolu harç için, ölçüm sıvısı kaseye eklenir ve ardından kuru malzemeler ilave edilir ve en az iki dakikalık toplam süre boyunca karıştırılır. Portland çimento (PC) harcı için, harcın bileşen parçaları üreticinin talimatlarına uygun şekilde birleştirilir ve tamamen karışana ve çizgisiz olana kadar karıştırılır.

Üretici firmanın talimatlarında malzemenin parça torbalarının kullanılması yasaklandığında, bir beton mikseri veya üretici firma tarafından önerilen başka bir yöntem kullanılmalıdır.

Bazı onarım harcı türlerinin EN 196-1 standardında belirtilen mikserin etkisi altında aşırı köpürebildiği bulunmuştur. Bir alternatif olarak bir beton mikseri kullanılabilir.

Karıştırılan malzeme dikkatlice kalıba yerleştirilmeli ve gerektiği gibi bir el sıkıştırıcı veya çubuk kullanılarak sıkıştırılmalıdır. Üretici firma tarafından izin verildiği takdirde, harç titreşimli masa veya başka araçlarla sıkıştırılmalıdır. Kalıptan çıkarmadan önce test numunelerinin elleçlenmesi ve depolanması ve numunelerin kalıptan çıkarılması EN 196-1 standardına uygun olmalıdır.

Üretimden sonra, test numuneleri bu standart ekine uygun olarak kürlenmelidir (Ek A).

Yığın yoğunluğu testinde, üç harç test prizmasının veya altı harç test küpünün yığın yoğunluğu, depolamadan sonra en yakın 0,1 g’a kadar tartarak belirlenir. Numunelerin boyutları en yakın 0,1 mm’ye kadar ölçülür. Yığın yoğunluğu en yakın 10 kg/m3’e kadar standart içinde verilen denklem kullanılarak hesaplanır. Yoğunluğun ortalama değeri ve standart sapması en yakın 10 kg/m3’e kadar hesaplanır.

prEN 206 standardında açıklanan su deplasman yöntemi, su altında kürlenen hibrit çimento (HC) harcı için veya yüzde 1’den az düşük su emilimine sahip düz çimento beton (PCC) veya Portland çimento (PC) harçları için alternatif bir yöntem olarak kullanılır. Ortalama değer ve standart sapma en yakın 10 kg/m3’e kadar hesaplanır.

Basınç dayanımı testinde düz çimento beton (PCC) ve çimentolu harç prizmaları, numuneleri zararlı gerilimlere maruz bırakmayan uygun araçlarla eşit yarılara keserek veya parçalayarak hazırlanır. Portland çimento (PC) prizmaları için küp numuneler bir testere ile kesilerek hazırlanır.

Her yaş için EN 196-1 standardına uygun olarak altı küp veya prizma uç numunesinin basınç dayanımı belirlenir. Harcın test sırasındaki yaşı EN 1504 standart serisinde tanımlandığı gibi olmalı ve HC ve PCC için en az 7 gün ve 28 gün, PC için ise 7 gün olmalıdır. Basınç dayanımı, standart içinde verilen denklem kullanılarak en yakın 0,5 N/mm2’ye kadar hesaplanmalıdır.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN 12190 Beton yapıların korunması ve onarımı için ürünler ve sistemler - Test yöntemleri - Onarım harcının basınç dayanımının belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.