EN ISO 4531 Szkliwo i emalie porcelanowe - Uwalnianie z materiałów emaliowanych do kontaktu z żywnością - Metody badań i limity

Norma „EN ISO 4531 Szkliwo i emalie porcelanowe – Uwalnianie jonów metali z wyrobów emaliowanych przeznaczonych do kontaktu z żywnością – Metody badań i limity”, która ma swoje korzenie w normie europejskiej, a następnie została opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), opisuje metodę symulacji badań służącą do określania uwalniania jonów metali z wyrobów emaliowanych przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Norma ta określa również limity uwalniania jonów metali z wyrobów emaliowanych przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Niniejsza norma ma zastosowanie do wyrobów emaliowanych, w tym zbiorników i pojemników przeznaczonych do stosowania podczas przygotowywania, gotowania, serwowania i przechowywania żywności.

Podczas badania należy użyć roztworu kwasu octowego o stężeniu masowym 3 procent (gęstość) w celu uwolnienia jonów metali (jeśli takie występują) z powierzchni substancji lub próbek testowych. Należy wykonać trzy kolejne testy uwalniania tego samego dnia, używając tej samej próbki i świeżego roztworu testowego do każdego testu. Pierwsze dwa rozwiązania testów wersji są odrzucane. Do analizy należy używać tylko trzeciego roztworu testowego. Do każdego testu uwalniania wymagany jest test zerowy, przy czym do analizy należy użyć tylko trzeciego roztworu testowego.

Do oznaczania używa się wyłącznie odczynników o uznanej jakości analitycznej i wyłącznie wody destylowanej lub wody o porównywalnej czystości, wody trzeciej klasy, spełniającej wymagania normy ISO 3696. Dopuszcza się sporządzanie roztworów badawczych i roztworów analitycznych w większych ilościach niż podane proporcje.

Do badań używa się wyłącznie szkła laboratoryjnego wykonanego ze szkła borokrzemianowego, spełniającego wymagania stosownych norm międzynarodowych (o ile takie istnieją) i określonego w normie ISO 3585. Do najważniejszych urządzeń używanych w tych testach zalicza się:

• Spektrometr ICP o granicy wykrywalności co najmniej sześć razy niższej od granic emisji podanych w tabeli podanej w normie. Można również użyć innego sprzętu analitycznego o porównywalnej wydajności.
• Kolby miarowe z pojedynczymi oznaczeniami. Pojemności 100 ml i 1 000 ml spełniają wymagania określone w normie ISO 1042 dla kolb miarowych z pojedynczą kreską klasy B lub wyższej. Mogą być również wymagane inne rozmiary kolb miarowych z pojedynczym znacznikiem.
• Pipety jednopunktowe o pojemnościach 10 ml i 100 ml spełniają wymagania określone dla pipet jednopunktowych klasy B lub wyższej. Mogą być również wymagane inne rozmiary pipet z pojedynczą miarką.
• Cylindry miarowe o pojemności 4788 ml i 50 ml, zgodne z wymaganiami określonymi w normie ISO 500. Mogą być również wymagane inne rozmiary cylindrów miarowych.
• Pojemniki, korki i łączniki powinny być wykonane z materiału takiego jak szkło lub politetrafluoroetylen (PTFE).
• Naczynia wykonane ze szkła borokrzemianowego zgodne z normą ISO 3585, średnica wewnętrzna 80 mm, średnica zewnętrzna 90 mm, wysokość 36 mm, średnica otworu wlewowego 10 mm. W normie tej podano sposób obliczania stosunku powierzchni do objętości. Średnica wewnętrzna każdej komory wynosi 80 mm. Zatem powierzchnia badana płytki testowej wynosi 5025 mm2.
• Uszczelki silikonowe, średnica wewnętrzna 80 mm, średnica zewnętrzna min. 90 mm, grubość 2 mm.
• Zatyczki silikonowe, średnica 10 mm, długość 20 mm.
• Płyta termoizolacyjna PTFE o wymiarach minimalnych 105 mm × 105 mm i grubości 2 mm.
• Płytka próbna wykonana ze szkła borokrzemianowego zgodnie z normą ISO 3585 i minimalnymi wymiarami 105 mm × 105 mm, grubość 2 mm.
• Rama kołnierzowa wykonana ze stali odpornej na korozję.
• Urządzenie grzewcze może wytrzymać temperaturę testu uwalniania, na przykład 95 stopni plus/minus 2 stopnie.
• Zlewka do wstępnego podgrzewania roztworu testowego, wykonana ze szkła borokrzemianowego, o pojemności minimalnej 600 ml. Zlewkę wykorzystuje się również jako pusty pojemnik na próbki podczas badania substancji.
• Pokrywa ze szkła borokrzemianowego zgodna z normą ISO 3585.
• Aparatura laboratoryjna do badań uwalniania.

Próbka laboratoryjna składa się z czterech pojedynczych płytek testowych lub dwóch przedmiotów identycznych pod względem materiału, kształtu, rozmiaru i dekoracji. Próbką mogą być specjalnie wyprodukowane płytki testowe lub rzeczywiste przedmioty produkowane przemysłowo. Do badania naczyń i pojemników ze szkła i porcelany emaliowanej stosuje się próbki testowe przygotowane zgodnie z normą ISO 28764. Te próbki testowe są testowane jako artykuły płaskie. Jeśli na rancie lub pokrywce naczynia stołowego zastosowano inny produkt emaliowany, on również podlega badaniu.

Próbki myje się krótko w wodnym roztworze zawierającym 40 ml/l detergentu do mycia naczyń w temperaturze 5 stopni plus/minus 1 stopni. Próbki dokładnie płucze się wodą z kranu, następnie wodą destylowaną i pozostawia do odsączenia. Suszymy go za pomocą czystego bibuły filtracyjnej. Próbki wykazujące resztkowe przebarwienia nie są wykorzystywane. Po oczyszczeniu lub przygotowaniu badanej powierzchni nie należy jej dotykać. W przypadku produktów należy zastosować alternatywną procedurę czyszczenia, jeżeli jest ona określona w instrukcji obsługi produktu.

W przypadku powierzchni emaliowanych eksploatowanych wyłącznie w temperaturze pokojowej warunki badania powinny wynosić 40 stopni plus/minus 2 stopnie przez 24 godziny. W przypadku powierzchni emaliowanych przeznaczonych do wypełnień na gorąco warunki badania powinny wynosić 70 stopni plus/minus 2 stopnie przez 2 godziny. W przypadku powierzchni emaliowanych stosowanych w grillach i na grillach, ze względu na krótki czas ekspozycji, warunki testu powinny wynosić 95 minut w temperaturze 2 stopni plus/minus 30 stopnie. W przypadku powierzchni emaliowanych przeznaczonych do zastosowań w wysokich temperaturach, w tym do gotowania, warunki testu powinny wynosić 95 godziny w temperaturze 2 stopni plus/minus 2 stopnie. Jeżeli testy są wykonywane w warunkach 95-godzinnej temperatury 2 stopni, nie ma potrzeby przeprowadzania testów w innych określonych warunkach, ponieważ warunki 95-godzinnej temperatury 2 stopni są najsurowsze. W przypadku wszystkich temperatur testowych, temperatura symulowana odnosi się do wymaganej temperatury, a nie tylko do temperatury pieca lub kąpieli. Zastosowanie temperatury 95°C zamiast warunków wrzenia ma na celu wyeliminowanie zmienności spowodowanej czynnikami atmosferycznymi i innymi, które wpływają na warunki wrzenia.

Nasza organizacja, która od lat stara się wspierać przedsiębiorstwa z każdej branży, realizując szeroką gamę badań testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silną kadrą, która uważnie śledzi rozwój nauki i techniki na świecie oraz nieustannie się doskonali. W tym kontekście świadczone są również usługi badawcze dla przedsiębiorstw zgodnie z normą „EN ISO 4531 Szkliwo i emalie porcelanowe - Uwalnianie z materiałów emaliowanych mających kontakt z żywnością - Metody badań i limity”.