Plastik ISO 19252 - Penentuan sifat calar

Piawaian "Plastik ISO 19252 - Penentuan sifat calar" yang diterbitkan oleh Pertubuhan Piawaian Antarabangsa (ISO) menerangkan kaedah untuk menentukan sifat calar plastik di bawah keadaan yang ditetapkan. Kaedah ini melibatkan mencipta calar dengan menggerakkan alat tegar (hujung calar) geometri tertentu di sepanjang permukaan sampel ujian di bawah keadaan beban dan kelajuan tertentu dan kemudian menilai hasilnya.

Kaedah ini digunakan untuk menyiasat kelakuan jenis spesimen tertentu di bawah keadaan calar yang ditentukan dan untuk mengklasifikasikan jenis calar spesimen dalam had yang terdapat dalam keadaan ujian. Ia juga boleh digunakan untuk menentukan data perbandingan untuk jenis bahan yang berbeza melalui peta calar di mana jenis kelakuan calar untuk setiap set beban ujian dan keadaan ujian kelajuan ujian ditentukan menggunakan kaedah asas ujian beban malar dan juga melalui beban normal pseudo-kritikal yang ditentukan menggunakan kaedah alternatif ujian beban meningkat secara linear.

Kaedah ini sesuai digunakan dengan bahan acuan termoplastik tidak bersalut dan tidak digilap dan bahan acuan termoset. Ia juga menentukan dimensi pilihan dan geometri hujung calar pilihan untuk sampel ujian.

Untuk tujuan piawaian ini, terma dan takrifan berikut digunakan.

• Calar merujuk kepada kerosakan yang disebabkan oleh alat keras (hujung calar) apabila dialihkan melintasi permukaan spesimen ujian di bawah keadaan geometri hujung, beban ujian dan kelajuan ujian yang ditetapkan. Istilah permukaan yang digunakan dalam definisi ini merujuk kepada permukaan makroskopik, bukan permukaan ujian mikroskopik.
• Beban ujian merujuk kepada perwakilan skematik beban calar yang digunakan secara berserenjang dengan spesimen ujian oleh hujung calar semasa ujian.
• Kelajuan ujian merujuk kepada kadar anjakan relatif antara hujung calar dan sampel ujian semasa ujian.
• Daya calar ialah daya mendatar antara hujung calar dan spesimen ujian pada bila-bila masa semasa ujian.
• Anjakan hujung calar ialah anjakan menegak hujung calar berbanding permukaan spesimen ujian pada bila-bila masa semasa ujian.
• Jarak calar ialah jarak mendatar yang dilalui oleh hujung calar berbanding spesimen ujian pada bila-bila masa semasa ujian.
• Tingkah laku garisan ialah jenis ubah bentuk bahan di bawah pengaruh hujung garisan. Tingkah laku menggaru terbahagi kepada tiga jenis: membajak, mengimpal, dan menggunting.
• Dalam tingkah laku calar, seretan ialah daya calar semasa ujian, dan anjakan hujung calar adalah malar sepanjang jarak calar. Permukaan calar licin sepanjang keseluruhannya dan bukannya kasar. Tahap ayunan isyarat episodik yang kecil dan intrinsik (kurang daripada 3 N dalam daya talian dan 10 µm dalam anjakan hujung) boleh diterima.
• Baji ialah tingkah laku calar di mana daya calar atau anjakan hujung calar berayun, menghasilkan peningkatan yang sepadan dalam jarak sebenar yang dilalui oleh hujung calar semasa ujian. Permukaan yang tercalar mempamerkan corak bergerigi atau seperti baji yang berterusan dan berlaku gelinciran kayu.
• Ricih ialah tingkah laku calar di mana daya calar atau anjakan hujung calar berbeza-beza secara rawak, mengakibatkan peningkatan sepadan dalam jarak sebenar yang dilalui oleh hujung calar semasa ujian. Semasa ujian, cip dipotong dari permukaan.
• Beban normal kritikal ialah beban normal minimum di mana pengikatan atau ricih (yang mana berlaku dahulu) berlaku pada kelajuan ujian tertentu.

Spesimen ujian standard dijaringkan oleh hujung tegar yang menggunakan beban berserenjang dengan spesimen ujian dan bergerak secara membujur sepanjang permukaan pada kelajuan malar di sepanjang garis tengah spesimen ujian. Semasa menggaru, daya mendatar antara hujung calar dan sampel ujian, anjakan menegak hujung calar dan jarak calar diukur dan direkodkan secara berterusan. Gambar rajah daya calar/jarak calar dan anjakan hujung/jarak calar yang dihasilkan menggambarkan kelakuan calar bagi spesimen ujian.

Menggunakan kaedah asas ujian beban malar, jenis tingkah laku calar boleh ditentukan untuk satu set keadaan ujian (beban dan kelajuan) dan dinyatakan sebagai peta calar yang dipanggil. Dengan menggunakan kaedah alternatif untuk meningkatkan ujian beban secara linear, beban normal kritikal boleh ditentukan pada kelajuan ujian tertentu. Perubahan dalam cerun atau pancang dalam daya calar/lengkung jarak calar menunjukkan peralihan daripada satu jenis tingkah laku calar kepada yang lain.

Sampel ujian pelbagai guna Jenis A yang dinyatakan dalam piawaian ISO 3167 digunakan sebagai sampel. Sampel ujian hendaklah diacu suntikan terus mengikut piawaian ISO 294-1 atau ISO 10724-1 di bawah syarat yang ditakrifkan dalam piawaian yang berkaitan untuk bahan yang sedang diperiksa. Sampel hendaklah ditanda dengan sewajarnya di luar kawasan ujian untuk menunjukkan arah aliran cair, rongga khusus dari mana sampel itu berasal (apabila menggunakan acuan berbilang rongga), dan sisi acuan di mana muka sampel tertentu terbentuk (bahagian plat rongga atau bahagian plat tetap). Sesetengah jenis bahan mungkin menunjukkan tingkah laku calar yang berbeza bergantung pada permukaan sampel yang diuji atau arah aliran cair. Adalah penting bahawa semua keadaan dikawal ketat semasa penyediaan sampel untuk memastikan semua sampel ujian berada dalam keadaan yang sama.

Sampel ujian tidak boleh dibengkokkan. Permukaan dan tepi mesti bebas daripada calar, penyok, lekukan, burr dan kecacatan lain. Spesimen ujian hendaklah diperiksa untuk mematuhi keperluan ini dengan pemerhatian visual menggunakan tepi lurus, segi empat sama dan plat rata dan dengan mengukur dimensi (tebal dan lebar) bahagian selari dengan 0,01 mm yang terdekat. Sampel yang menunjukkan sisihan boleh diukur atau boleh diperhatikan daripada mana-mana keperluan ini mesti ditolak. Untuk sampel acuan suntikan, tidak perlu mengukur dimensi setiap sampel. Adalah mencukupi untuk mengukur satu sampel daripada setiap set. Apabila acuan berbilang rongga digunakan, dimensi satu sampel daripada setiap rongga diukur. Jika perbezaan saiz antara rongga acuan adalah lebih daripada 0,02 mm, sampel dari setiap rongga hendaklah dianggap sebagai kelompok yang berbeza.

Untuk menentukan jenis tingkah laku calar, satu spesimen diperlukan untuk setiap set keadaan ujian jika hanya satu jenis tingkah laku calar berlaku semasa satu ujian. Jika lebih daripada satu jenis tingkah laku menggaru berlaku semasa satu ujian, tiga spesimen diperlukan untuk setiap set keadaan ujian. Untuk mendapatkan peta calar, disyorkan untuk menggunakan sekurang-kurangnya 25 set keadaan ujian yang berbeza (cth., lima beban ujian malar yang berbeza dan lima kelajuan ujian yang berbeza). Untuk menentukan beban normal kritikal, tiga spesimen diperlukan untuk setiap set keadaan ujian, iaitu, untuk setiap kelajuan ujian.

Melainkan dinyatakan sebaliknya dalam piawaian yang berkaitan atau dipersetujui oleh pihak yang berkaitan, sampel hendaklah dikondisikan selama sekurang-kurangnya 291 jam dalam salah satu daripada atmosfera standard yang dinyatakan dalam piawaian ISO 16.

Organisasi kami, yang telah cuba menyokong perniagaan dari setiap sektor dengan pelbagai ujian, pengukuran, analisis dan kajian penilaian yang telah dijalankan selama bertahun-tahun, mempunyai kakitangan yang kukuh yang mengikuti perkembangan dunia dalam bidang sains dan teknologi dan sentiasa memperbaiki dirinya. Dalam konteks ini, perkhidmatan ujian juga disediakan kepada perniagaan mengikut piawaian "Plastik ISO 19252 - Penentuan sifat calar".