EN 13523 فلزات روکش شده با سیم پیچ - روش‌های آزمایش
استاندارد «EN 13523 Coil coated metals - Test methods» که یک استاندارد اروپایی است، اساساً شامل زیراستانداردهایی است که تحت همین عنوان منتشر می‌شوند. این استانداردها به طور خلاصه به شرح زیر است:
- در استاندارد «EN 13523-0 بخش 0: مقدمه عمومی»، دامنه کلی تمام بخش‌های استاندارد EN 13523 توضیح داده شده است، تعاریف مشترک برای همه بخش‌ها ارائه شده و نحوه نمونه‌برداری و آماده‌سازی پنل‌های آزمایشی برای اکثر روش‌های آزمون جداگانه ارائه شده است. برای اهداف این استاندارد، اصطلاحات و تعاریف زیر به کار می‌روند:
- پوشش رده ۱، پوششی است که با اعمال رنگ مایع یا پودر پوشش با ضخامت لایه خشک تا ۶۰ میکرومتر تشکیل می‌شود.
- پوشش رده ۲، یک پوشش یا فیلم پلاستیکی لمینت شده است که با استفاده از رنگ مایع یا پودر پوشش با ضخامت فیلم خشک بیش از ۶۰ میکرومتر تشکیل می‌شود.
- روکش، لایه‌ای از مواد پوششی است که از یک بار اعمال به دست می‌آید. برای پرکننده‌ها از کلمه لایه به جای فیلم استفاده می‌شود.
- ماده پوششی، محصولی به شکل مایع، خمیر یا پودر است که هنگام اعمال روی یک زیرلایه، لایه‌ای با خواص محافظتی، تزئینی یا سایر خواص تشکیل می‌دهد. فیلم‌های پلاستیکی نیز به عنوان مواد پوششی در نظر گرفته می‌شوند.
- فلز روکش‌دار کویلی، فلزی است که روی آن یک ماده پوششی با پوشش کویل اعمال می‌شود.
- پوشش‌دهی کویلی یک فرآیند پوشش‌دهی است که در آن مواد پوشش‌دهنده به طور مداوم روی یک کویل فلزی اعمال می‌شوند که پس از خشک شدن فیلم، می‌توان آن را دوباره پیچید. این فرآیند ممکن است شامل تمیز کردن یا پیش تصفیه سطح فلز باشد. همچنین ممکن است شامل اعمال یک طرفه یا دو طرفه، یک یا چند باره‌ی رنگ‌ها یا پودرهای پوششی (مایع) و سپس عمل‌آوری یا لایه‌بندی آنها با فیلم‌های پلاستیکی باشد.
- پوشش آلی، لایه رنگ خشک محصول پوشش داده شده یا لایه پلاستیکی لمینت فلزی است.
- استاندارد «EN 13523-1 بخش 1: ضخامت لایه» روش‌هایی را برای تعیین ضخامت لایه خشک یک پوشش آلی (پوشش کویل) روی یک زیرلایه فلزی شرح می‌دهد. چهار روش مناسب در این استاندارد تعریف شده است: القای مغناطیسی، جریان گردابی، میکرومتری و نوری.
- استاندارد «EN 13523-2 بخش 2: براقیت» روش تعیین براقیت یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی را شرح می‌دهد. براقیت خاصیتی است که برای ظاهر محصول پوشش داده شده با کویل از اهمیت اساسی برخوردار است. این دستگاه به یک نمونه مسطح با اندازه‌ای بزرگتر از دهانه نیاز دارد، بنابراین سطوح ناهموار را نمی‌توان اندازه‌گیری کرد. این روش برای همه پوشش‌های رنگدانه‌ای و غیر رنگدانه‌ای، از جمله پوشش‌های فلزی/مرواریدی، معتبر است. با این حال، برای پوشش‌های بافت‌دار، این فقط نشان‌دهنده است.
- استاندارد «EN 13523-3 بخش 3: اختلاف رنگ و متامریسم - مقایسه دستگاهی» رویه‌هایی را برای تعیین اختلاف رنگ دستگاهی یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی با پوشش دیگری که به عنوان مرجع (اغلب به عنوان مرجع نامیده می‌شود) و متامریسم وابسته به روشن‌کننده استفاده می‌شود، شرح می‌دهد. وقتی دو نمونه رنگی منحنی‌های بازتاب طیفی یکسانی داشته باشند، صرف نظر از خواص طیفی‌شان، تحت هر منبع روشنایی با هم مطابقت دارند. به این عمل تطبیق طیفی می‌گویند. همچنین ممکن است دو نمونه رنگ با منحنی‌های بازتاب طیفی مختلف، زیر یک منبع نور خاص از نظر بصری با هم مطابقت داشته باشند، اما زیر منبع نور دیگری با خواص طیفی متفاوت، این تطابق وجود نداشته باشد. چنین جفت شدن‌هایی متامری نامیده می‌شوند.
- استاندارد «EN 13523-4 بخش 4: سختی مداد» روشی را برای ارزیابی سختی نسبی یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی با استفاده از مدادهایی با سختی مشخص شرح می‌دهد. سطوح صاف نتایج دقیق‌تری ارائه می‌دهند، اما این روش برای سطوح بافت‌دار نیز معتبر است. هرچه بافت متمایزتر باشد، نتایج غیرقابل اعتمادتر است.
- استاندارد «EN 13523-5 بخش 5: مقاومت در برابر تغییر شکل سریع (آزمایش ضربه)» روشی را برای تعیین مقاومت در برابر ترک خوردگی یا پارگی ناشی از تغییر شکل سریع یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی بر حسب انرژی قابل تحمل نمونه توصیف می‌کند.
- استاندارد «EN 13523-6 بخش 6: چسبندگی پس از فرورفتگی (آزمون فنجانی)» شرایط روش تعیین چسبندگی یک پوشش آلی به یک زیرلایه فلزی پس از فرورفتگی با تغییر شکل آهسته را شرح می‌دهد. مقاومت در برابر ترک خوردگی نیز قابل ارزیابی است.
- استاندارد «EN 13523-7 بخش 7: مقاومت در برابر ترک خوردگی در خمش (آزمایش خمش T)» روشی را برای تعیین مقاومت یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی در برابر ترک خوردگی هنگام خم شدن از 135 تا 180 درجه توصیف می‌کند. هر دو روش تا کردن و مندرل در این روش در نظر گرفته می‌شوند. روش تا کردن بیشتر برای اهداف عملی استفاده می‌شود، اما وقتی به تعیین‌های دقیق‌تری نیاز باشد، روش مندرل روش ارجح است.
- استاندارد «EN 13523-8 بخش 8: مقاومت در برابر اسپری نمک (مه)» رویه‌های تعیین مقاومت یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی (پوشش کویل) در برابر اسپری نمک (مه) را شرح می‌دهد. اسپری نمک خنثی (مه) معمولاً برای فولاد و اسپری نمک اسید استیک (مه) برای آلومینیوم استفاده می‌شود.
- بخش دوم استاندارد EN 13523-9: در استاندارد «مقاومت در برابر غوطه‌وری در آب»، روشی برای تعیین مقاومت یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی در برابر غوطه‌وری در آب شرح داده شده است. این روش را می‌توان برای انواع پوشش‌های آلی، از جمله پوشش‌های فلزی و برجسته، بافت‌دار، صدفی و چاپی، به کار برد. نتایج آزمایش، نشان‌دهنده‌ی مقاومت فلز روکش‌شده با سیم‌پیچ در برابر آب است. این روش قصد ندارد یک وضعیت تراکم خاص را بازتولید کند.
- استاندارد «EN 13523-10 بخش 10: مقاومت در برابر تابش فرابنفش فلورسنت و چگالش آب» اصول اساسی و روشی را برای تعیین مقاومت یک پوشش آلی (پوشش کویل) روی یک زیرلایه فلزی در برابر ترکیبی از تابش فرابنفش فلورسنت، چگالش آب و دما در شرایط کنترل‌شده شرح می‌دهد. با توجه به شرایط متنوعی که در طول سایش طبیعی رخ می‌دهد و ماهیت شدید آزمایش‌های تسریع‌شده، نمی‌توان انتظار همبستگی بین این دو را داشت. همه پوشش‌های آلی عملکرد یکسانی ندارند، اما می‌توان تا حدودی همبستگی را بین انواع کلی آنها مشاهده کرد.
- استاندارد «EN 13523-11 بخش 11: مقاومت در برابر حلال‌ها (آزمایش سایش)» روشی را برای ارزیابی درجه پخت یک فیلم پوشش آلی پخت‌شده که روی یک زیرلایه فلزی اعمال می‌شود، با ارزیابی مقاومت آن در برابر یک حلال آلی خاص، شرح می‌دهد.
- استاندارد «EN 13523-12 بخش 12: مقاومت در برابر خراش» روشی را برای تعیین مقاومت در برابر نفوذ یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی با خراشیدن با سوزن شرح می‌دهد. روی برخی از آلیاژهای آلومینیوم و زیرلایه‌های فولادی نازک با ضخامت کمتر از 0,4 میلی‌متر، این امکان وجود دارد که سوزن به جای خراشیدن، زیرلایه را تغییر شکل دهد. تحت این شرایط، این روش آزمایش قابل استفاده نیست. پوشش‌های نرم مانند پلی وینیل کلراید (PVC) و پوشش‌های ساختار یافته به دلیل ماهیت نرم پوشش یا احتمال گیر کردن سوزن، نتایج دقیقی ارائه نمی‌دهند. این روش را نمی‌توان برای پوشش‌های رسانا به کار برد.
- استاندارد «EN 13523-13 بخش ۱۳: مقاومت در برابر پیرشدگی تسریع‌شده با استفاده از گرما» روشی را برای تعیین رفتار یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی (نمونه‌های صاف یا خمیده) هنگام قرار گرفتن در معرض پیرشدگی تسریع‌شده با حرارت دادن در دمای مشخص و مدت زمان مشخص توصیف می‌کند. آزمایش مقاومت حرارتی به روشی که تمام شرایط ممکن استفاده را کنترل کند، امکان‌پذیر نیست. بنابراین، هدف از این آزمایش ارائه روش‌های اولیه آزمایش برای تأثیر گرما است.
- استاندارد «EN 13523-14 بخش 14: گچی شدن (روش هلمن)» روشی را برای تعیین عینی گچی شدن ناشی از سایش طبیعی یا مصنوعی یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی توصیف می‌کند. مزیت این روش برای اندازه‌گیری گچی شدن یک پوشش آلی این است که نتیجه را می‌توان بلافاصله روی دستگاه خواند. قضاوت ذهنی با مقایسه بصری نمونه‌های آزمایش با نمونه‌های مرجع ضروری نیست. این روش برای پوشش‌های برجسته کاربرد ندارد. در مورد پوشش‌های بافت‌دار، درجه بافت بر خوانش‌ها تأثیر می‌گذارد. علاوه بر این، تجمع خاک می‌تواند بر قرائت نمونه‌هایی که در فضای باز تحت تأثیر هوازدگی قرار گرفته‌اند، تأثیر بگذارد.
- استاندارد «EN 13523-15 بخش 15: متامریسم» شرایط روش تعیین متامریسم تطابق رنگ یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی را شرح می‌دهد. وقتی دو نمونه رنگی منحنی‌های بازتاب طیفی یکسانی داشته باشند، صرف نظر از خواص طیفی‌شان، تحت هر منبع روشنایی با هم مطابقت دارند. به این عمل تطبیق طیفی می‌گویند. همچنین ممکن است دو نمونه رنگ با منحنی‌های بازتاب طیفی مختلف، زیر یک منبع نور خاص از نظر بصری با هم مطابقت داشته باشند، اما زیر منبع نور دیگری با خواص طیفی متفاوت، این تطابق وجود نداشته باشد. چنین جفت شدن‌هایی متامری نامیده می‌شوند.
- استاندارد «EN 13523-16 بخش 16: مقاومت در برابر سایش» روشی را برای تعیین مقاومت یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی در برابر سایش و فرسودگی توصیف می‌کند.
- استاندارد «EN 13523-17 بخش 17: چسبندگی فیلم‌های قابل جدا شدن» دو روش برای تعیین ارزیابی عددی چسبندگی فیلم‌های قابل جدا شدن که قبلاً روی یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی اعمال شده‌اند را شرح می‌دهد. نمونه‌ها را می‌توان صرف نظر از اینکه فیلم قابل جدا شدن در آزمایشگاه یا در خط تولید اعمال شود، آزمایش کرد. روش ۱ برای فیلم‌های دارای چسب و روش ۲ برای فیلم‌های بدون چسب ترجیح داده می‌شود.
- استاندارد «EN 13523-18 بخش 18: مقاومت در برابر لکه‌دار شدن» روش آزمایش برای ارزیابی تأثیر مواد شیمیایی بر خواص یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی را شرح می‌دهد. این استاندارد، آزمون‌هایی را با استفاده از مواد تعریف‌شده برای ارزیابی تغییرات در خواصی مانند تغییر رنگ، تغییر در براقیت، تورم، نرم شدن، باد کردن و از دست دادن چسبندگی مشخص می‌کند.
- استاندارد «EN 13523-19 بخش 19: طراحی پنل و روش آزمون قرار گرفتن در معرض اتمسفر» طراحی پنل را تعریف کرده و روشی را برای تعیین مقاومت یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی در برابر شرایط بیرونی شرح می‌دهد.
- استاندارد «EN 13523-20 بخش 20: چسبندگی فوم» یک روش آزمایشگاهی برای تعیین چسبندگی فوم به یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی در شرایط خشک و مرطوب را شرح می‌دهد.
- استاندارد «EN 13523-21 بخش 21: ارزیابی پنل‌های در معرض فضای باز» روشی را برای ارزیابی رفتار یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی در حین و پس از قرار گرفتن در معرض هوای آزاد شرح می‌دهد. طراحی، آماده‌سازی و روش قرارگیری پنل در فضای باز مطابق با استاندارد EN 13523-19 انجام می‌شود.
- استاندارد «EN 13523-22 بخش 22: تفاوت رنگ - مقایسه بصری» روشی را برای تعیین تفاوت رنگ یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی از طریق مقایسه بصری با یک استاندارد با استفاده از نور طبیعی روز یا نور مصنوعی روز در یک کابینت استاندارد شرح می‌دهد. دو نمونه رنگ ممکن است در نور روز با هم مطابقت داشته باشند اما زیر منبع نور دیگر اینطور نباشند. این پدیده متامریسم نامیده می‌شود.
- استاندارد «EN 13523-23 بخش 23: مقاومت در برابر اتمسفرهای مرطوب حاوی دی اکسید گوگرد» روشی را برای تعیین مقاومت یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی در برابر اتمسفرهای مرطوب حاوی دی اکسید گوگرد شرح می‌دهد.
- استاندارد «EN 13523-24 بخش 24: مقاومت در برابر انسداد و علامت‌گذاری فشاری» روشی را برای تعیین مقاومت یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی در برابر انسداد یا علامت‌گذاری فشاری شرح می‌دهد.
- استاندارد «EN 13523-25 بخش 25: مقاومت در برابر رطوبت» روشی را برای ارزیابی مقاومت در برابر رطوبت یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی با قرار دادن در یک کابینت رطوبت تحت شرایط کنترل شده توصیف می‌کند.
- استاندارد «EN 13523-26 بخش 26: مقاومت در برابر چگالش آب» روشی را برای ارزیابی مقاومت یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی در برابر چگالش مداوم با قرار گرفتن در معرض محفظه رطوبت تحت شرایط کنترل‌شده توصیف می‌کند.
- استاندارد «EN 13523-27 بخش 27: مقاومت در برابر خمیر مرطوب (آزمایش کاتاپلاسم)» روشی را برای ارزیابی مقاومت یک پوشش آلی (پوشش کویل) روی یک زیرلایه فلزی در شرایط رطوبت شدید (اسیدی، قلیایی یا خنثی) توصیف می‌کند.
- استاندارد «EN 13523-29 بخش 29: مقاومت در برابر آلودگی محیطی (جذب آلودگی و ایجاد رگه)» روشی را برای ارزیابی مقایسه‌ای مقاومت یک پوشش آلی روی یک زیرلایه فلزی (پوشش کویل) در برابر آلودگی در محیط بیرونی، به ویژه نقص آلودگی معروف به «خطوط راه راه ببر» توصیف می‌کند.
سازمان ما دارای کارکنان قوی است که از نزدیک تحولات حوزه علم و فناوری در جهان را دنبال می‌کنند و دائماً خود را بهبود می‌بخشند. در میان مطالعات متعدد آزمایش، اندازه‌گیری، تحلیل و ارزیابی ارائه شده برای مشاغل در بخش‌های مختلف، خدمات آزمایشی مطابق با استاندارد «EN 13523 Coil coated metals - Test methods» نیز وجود دارد.
