روش‌های آزمون عمومی ISO 787 برای رنگدانه‌ها و مواد تقویت‌کننده

استاندارد "ISO 787 روش‌های آزمون عمومی برای رنگدانه‌ها و مواد پرکننده" که توسط سازمان بین‌المللی استانداردسازی (ISO) منتشر شده است، شامل زیربخش‌های زیر است که تحت همین عنوان منتشر شده‌اند:

• استاندارد «ISO 787-1 بخش 1: مقایسه رنگ رنگدانه‌ها» یک روش آزمون کلی برای مقایسه رنگ یک رنگدانه رنگی با رنگ یک نمونه توافق شده را شرح می‌دهد. هر یک از رویه‌های شرح داده شده قابل قبول است، اما روشی که از یک مولر خودکار استفاده می‌کند، روش مرجع است. در مواردی که این روش کلی برای یک رنگدانه خاص قابل اجرا باشد، باید یک ارجاع متقابل به استاندارد بین‌المللی برای آن رنگدانه، همراه با یادداشتی که جزئیات هرگونه اصلاحات لازم را با توجه به خواص خاص ماده شرح می‌دهد، اضافه شود. تنها زمانی که رویه‌های ارائه شده در این روش کلی برای یک ماده خاص قابل اجرا نباشند، باید یک روش خاص برای مقایسه رنگ مشخص شود.
• استاندارد «ISO 787-2 بخش 2: تعیین مواد فرار در دمای 105 درجه» یک روش آزمون عمومی برای تعیین کسر جرمی مواد فرار در یک نمونه رنگدانه یا پرکننده در دمای 105 درجه سانتیگراد بر حسب درصد را شرح می‌دهد. این روش برای رنگدانه‌ها و پرکننده‌هایی که در دمای 105 درجه سانتیگراد پایدار هستند، قابل اجرا است.
• استاندارد «ISO 787-3 بخش 3: تعیین ماده محلول در آب - روش استخراج گرم» یک روش آزمایش کلی برای تعیین درصد جرمی ماده محلول در آب در یک نمونه رنگدانه یا پرکننده را شرح می‌دهد. ISO 787-8 روشی را برای تعیین درصد جرمی ماده محلول در آب با استخراج سرد مشخص می‌کند. برای اکثر رنگدانه‌ها و پرکننده‌ها، این دو روش آزمایش نتایج متفاوتی به همراه دارند و بنابراین مهم است که کدام روش استفاده می‌شود و کدام روش استفاده شده به وضوح در مشخصات و گزارش آزمایش ذکر شده باشد.
• استاندارد «ISO 787-4 بخش 4: تعیین اسیدیته یا قلیائیت عصاره آبی» یک روش آزمون عمومی برای تعیین اسیدیته یا قلیائیت عصاره آبی یک نمونه رنگدانه یا رقیق‌کننده را شرح می‌دهد.
• استاندارد ISO 787-5 بخش 5: تعیین مقدار جذب روغن، یک روش آزمون عمومی برای تعیین مقدار جذب روغن یک نمونه رنگدانه یا پرکننده را شرح می‌دهد. مقدار جذب روغن معمولاً باید با مقداری که روی یک نمونه محصول که همزمان مورد توافق قرار گرفته است، تعیین شده است، مقایسه شود.
• استاندارد «ISO 787-7 بخش 7: تعیین باقیمانده روی الک - روش آب - روش دستی» یک روش آزمایش عمومی برای تعیین باقیمانده روی الک از یک نمونه رنگدانه یا پرکننده پراکنده در آب را شرح می‌دهد. استاندارد ISO 787-18 شامل یک روش آزمایش عمومی برای تعیین باقیمانده روی الک از یک نمونه رنگدانه یا پرکننده با روش شستشوی مکانیکی است. برای اکثر رنگدانه‌ها و پرکننده‌ها، استانداردهای ISO 787-7 و ISO 787-18 اغلب نتایج متفاوتی به دست می‌دهند و بنابراین مهم است که مشخصات به وضوح بیان کند که از کدام روش استفاده می‌شود و کدام روش در گزارش آزمایش ذکر شده است.
• استاندارد «ISO 787-8 بخش 8: تعیین ماده محلول در آب - روش استخراج سرد» یک روش آزمایش کلی برای تعیین درصد جرمی ماده محلول در آب در یک نمونه رنگدانه یا پرکننده با استفاده از استخراج سرد را شرح می‌دهد. استاندارد ISO 787-3 شامل روشی برای تعیین درصد جرمی ماده محلول در آب با استخراج گرم است. برای اکثر رنگدانه‌ها و پرکننده‌ها، این دو روش آزمایش نتایج متفاوتی به همراه دارند و بنابراین مهم است که کدام روش استفاده می‌شود و کدام روش استفاده شده به وضوح در مشخصات و گزارش آزمایش ذکر شده باشد.
• استاندارد ISO 787-9 بخش 9: تعیین pH یک سوسپانسیون آبی، یک روش آزمایش کلی برای تعیین pH یک سوسپانسیون آبی از یک نمونه رنگدانه یا رقیق‌کننده را شرح می‌دهد.
• استاندارد «ISO 787-10 بخش 10: تعیین چگالی - روش پیکنومتر» روش‌های آزمون عمومی برای تعیین چگالی یک نمونه رنگدانه یا اکستندر با استفاده از پیکنومتر را شرح می‌دهد. ISO 787-23 یک روش عمومی با استفاده از سانتریفیوژ برای حذف هوای محبوس شده را مشخص می‌کند.
• استاندارد «ISO 787-11 بخش 11: تعیین حجم فشرده و چگالی ظاهری پس از فشرده‌سازی» یک روش آزمون عمومی برای تعیین حجم فشرده و چگالی ظاهری پس از فشرده‌سازی یک نمونه رنگدانه یا اکستندر را شرح می‌دهد.
• استاندارد ISO 787-13 بخش ۱۳: تعیین سولفات‌ها، کلریدها و نیترات‌های محلول در آب، یک روش آزمایش کلی برای تعیین سولفات‌ها، کلریدها و نیترات‌های محلول در آب رنگدانه‌ها را شرح می‌دهد.
• استاندارد «ISO 787-14 بخش 14: تعیین مقاومت ویژه عصاره‌های آبی» یک روش آزمون عمومی برای تعیین مقاومت ویژه الکتریکی (مقاومت الکتریکی ویژه) یا رسانایی الکتریکی ویژه، به ترتیب، عصاره آبی یک رنگدانه را شرح می‌دهد. این روش برای همه رنگدانه‌ها و پرکننده‌ها به جز آنهایی که محلول در آب هستند، قابل اجرا است. مقاومت ویژه عصاره آبی یک رنگدانه، خاصیتی مستقل از مقدار ماده محلول در آب در نظر گرفته می‌شود. در صورت توافق، می‌توان از روش استخراج سرد استفاده کرد.
• استاندارد ISO 787-15 بخش 15: مقایسه مقاومت نوری انواع مشابه رنگدانه‌های رنگی، یک روش آزمون کلی برای مقایسه مقاومت نوری انواع مشابه نمونه‌های رنگدانه رنگی (رنگدانه مرجع توافق‌شده و نمونه آزمایشی) را شرح می‌دهد. این استاندارد دو روش نوردهی را شرح می‌دهد. در روش A، ماده در معرض نور طبیعی زیر شیشه قرار می‌گیرد. در روش B، ماده مستقیماً در معرض نور مصنوعی قرار می‌گیرد.
• استاندارد «ISO 787-16 بخش 16: تعیین قدرت رنگ‌آمیزی نسبی (یا مقدار رنگ معادل) و رنگ با کاهش رنگدانه‌های رنگی - روش مقایسه بصری» یک روش آزمون عمومی برای مقایسه قدرت رنگ‌آمیزی و رنگ حاصل از کاهش دو رنگدانه رنگی مشابه را شرح می‌دهد. نتایج به صورت «قدرت رنگ‌آمیزی نسبی» یا «مقدار رنگ معادل» بیان می‌شوند. استاندارد ISO 787-24 شامل یک روش آزمون عمومی برای تعیین قدرت رنگ‌آمیزی نسبی رنگدانه‌های رنگی با استفاده از روش فتومتریک است.
• استاندارد «ISO 787-17 بخش 17: مقایسه قدرت روشنایی رنگدانه‌های سفید» یک روش آزمایش کلی برای مقایسه قدرت روشنایی یک رنگدانه سفید با یک نمونه توافق شده از همان نوع را شرح می‌دهد. این استاندارد شامل دو روش (الف و ب) است. روش الف سریع‌تر از روش ب است و برای آزمایش یک نمونه رنگدانه واحد مناسب است. روش ب برای آزمایش چندین نمونه بهتر است، به خصوص اگر رنگدانه‌ای با قدرت روشنایی ناشناخته مورد آزمایش قرار گیرد.
• استاندارد «ISO 787-18 بخش 18: تعیین باقیمانده روی الک - روش شستشوی مکانیکی» یک روش کلی برای تعیین باقیمانده روی الک از یک نمونه رنگدانه یا پرکننده پراکنده در آب با استفاده از روش شستشوی مکانیکی را شرح می‌دهد. این روش همچنین می‌تواند برای بررسی سایر پودرها یا گرانول‌هایی که در آب نامحلول هستند، استفاده شود. این روش برای رنگدانه‌ها و پرکننده‌های آبگریز یا گلوله‌ای قابل استفاده نیست. استاندارد ISO 787-7 شامل یک روش آزمایش کلی برای تعیین باقیمانده روی الک از یک نمونه رنگدانه یا پرکننده پراکنده در آب با استفاده از روش دستی است. برای اکثر رنگدانه‌ها و پرکننده‌ها، این دو روش آزمایش نتایج متفاوتی دارند و بنابراین، مهم است که به وضوح بیان شود که کدام روش استفاده شده و کدام روش در گزارش آزمایش استفاده شده است.
• استاندارد «ISO 787-19 بخش 19: تعیین نیترات‌های محلول در آب (روش اسید سالیسیلیک)» یک روش آزمایش عمومی برای تعیین نیترات‌های محلول در آب در یک نمونه رنگدانه با روش اسپکتروفتومتری با استفاده از اسید سالیسیلیک را شرح می‌دهد. ISO 787-13 شامل روشی برای تعیین نیترات‌های محلول در آب در یک نمونه رنگدانه با استفاده از روش نسلر است.
• استاندارد «ISO 787-20 بخش 20: مقایسه سهولت پراکندگی (روش لرزش نوسانی)» یک روش آزمون کلی برای مقایسه سهولت پراکندگی دو رنگدانه مشابه در یک محیط معین را شرح می‌دهد. نتیجه بر اساس زمان لرزش مورد نیاز برای دستیابی به نرمی آسیاب مشخص شده در یک دستگاه خاص بیان می‌شود. این روش به احتمال زیاد نشان‌دهنده نتایج مقایسه‌ای است که هنگام آسیاب کردن رنگدانه‌های مورد مقایسه در محلول رزین در انواع خاصی از آسیاب‌ها، مانند آسیاب گلوله‌ای، به دست می‌آید.
• استاندارد ISO 787-21 بخش 21: مقایسه پایداری حرارتی رنگدانه‌ها با استفاده از محیط پخت، یک روش آزمون عمومی برای مقایسه پایداری حرارتی یک رنگدانه تحت آزمایش با یک نمونه توافق شده را شرح می‌دهد.
• استاندارد «ISO 787-22 بخش 22: مقایسه مقاومت رنگ‌پریدگی رنگدانه‌ها» روشی کلی برای مقایسه مقاومت رنگ‌پریدگی یک رنگدانه در مقایسه با یک نمونه توافق‌شده را شرح می‌دهد.
• استاندارد «ISO 787-23 بخش 23: تعیین چگالی (با سانتریفیوژ و حذف هوا)» یک روش آزمایش عمومی برای تعیین چگالی یک نمونه رنگدانه یا پرکننده با حذف هوا با استفاده از سانتریفیوژ را مشخص می‌کند. این استاندارد شامل یک روش آزمایش عمومی برای تعیین چگالی یک نمونه رنگدانه یا پرکننده با استفاده از پیکنومتر است.
• استاندارد «ISO 787-24 بخش 24: تعیین قدرت رنگ‌آمیزی نسبی رنگدانه‌های رنگی و قدرت پراکندگی نسبی رنگدانه‌های سفید - روش‌های فتومتریک» روش‌های آزمون فتومتریک برای مقایسه در طیف مرئی را شرح می‌دهد:
• قدرت رنگ‌دهی دو رنگدانه با رنگ مشابه که بدون استفاده از ماده خشک‌کننده در یک رزین آلکیدی پراکنده شده‌اند.
• قدرت پراکندگی دو رنگدانه سفید از یک نوع که در یک رزین آلکیدی بدون خشک‌کن پراکنده شده‌اند.

این روش‌های آزمون، با حذف نیاز به تطابق بصری، جایگزین ابزاری برای روش‌های شرح داده شده در ISO 787-16 و ISO 787-17 ارائه می‌دهند. این استاندارد برای مقایسه رنگدانه‌های رنگی که رنگ آنها هنگام کاهش به طور قابل توجهی تغییر می‌کند، مناسب نیست.

• استاندارد «ISO 787-25 بخش 25: مقایسه رنگ‌های رنگدانه‌های سفید، سیاه و رنگی در سیستم‌های تمام سایه - روش رنگ‌سنجی» یک روش آزمون عمومی برای مقایسه رنگ رنگدانه‌های سفید، سیاه یا رنگی در سیستم‌های تمام سایه با رنگ یک رنگدانه مرجع توافق‌شده با استفاده از یک روش رنگ‌سنجی را شرح می‌دهد.
• استاندارد «ISO 787-26 بخش 26: تعیین قدرت رنگ‌آمیزی نسبی و اختلاف رنگ دائمی رنگ‌ها - روش مقدار وزنی K/S» روشی را برای تعیین قدرت رنگ‌آمیزی نسبی رنگ‌ها و اختلاف رنگ دائمی بین یک رنگ آزمایشی و یک رنگ مرجع، زمانی که مقادیر معیار قدرت رنگ‌آمیزی یکسان باشند، توصیف می‌کند. این روش برای آزمایش رنگ‌های کاهش‌یافته با رنگدانه سفید در منسوجات، کاغذ، محلول‌ها، مواد پوشش شفاف یا جوهرهای چاپ روی یک بستر سفید مناسب است، مشروط بر اینکه از نظریه‌های مربوطه استفاده شود. محاسبات فقط برای سیستم‌هایی انجام می‌شود که نظریه کوبلکا-مونک در آنها قابل اجرا است.
• استاندارد «ISO 787-27 بخش 27: تعیین قدرت رنگ‌آمیزی نسبی (یا ارزش رنگ معادل) و رنگ با کاهش رنگدانه‌های رنگی - روش مقایسه بصری» یک روش مقایسه بصری برای تعیین دو ویژگی اساسی رنگدانه‌های رنگی (قدرت رنگ‌آمیزی نسبی (که ارزش رنگ معادل نیز نامیده می‌شود)) را شرح می‌دهد.
• یک رنگدانه چقدر قوی یک پایه سفید را رنگ می‌کند (معمولاً یک تُن کامل یا یک تُن عمیق). رنگ در کاهش (تُن رنگی یا روشن‌تر).
• ظاهر رنگ زمانی که رنگدانه به شدت توسط مقدار زیادی رنگدانه سفید کاهش (افزایش) می‌یابد.

این روش‌ها یک رویکرد کلاسیک و سنتی هستند که برای کنترل کیفیت و تطبیق رنگ در صنایع رنگدانه، رنگ، پوشش، پلاستیک و جوهر چاپ استفاده می‌شوند، جایی که روش‌های دستگاهی (مثلاً اسپکتروفتومتری) مورد نیاز نیستند یا ارزیابی بصری ترجیح داده می‌شود.

• استاندارد «ISO 787-28 بخش 28: تعیین مقدار کل بی‌فنیل‌های پلی‌کلرینه (PCBs) با انحلال، پاکسازی و GC-MS» روشی را برای تعیین مقدار کل بی‌فنیل‌های پلی‌کلرینه (PCBs) در مواد رنگدانه‌ای با بررسی تمام 209 ترکیب ممکن توصیف می‌کند. این استاندارد برای محدوده کاری بین 1 میلی‌گرم بر کیلوگرم و 150 میلی‌گرم بر کیلوگرم معتبر است. حد پایین تعیین مقدار این روش 1 میلی‌گرم بر کیلوگرم به ازای هر ترکیب است. نتایج زیر 1 میلی‌گرم بر کیلوگرم فقط کیفی در نظر گرفته می‌شوند.
• استاندارد «ISO 787-29 بخش 29: تعیین مقاومت در برابر مایعات» در دست تدوین است. این استاندارد شامل روش‌های آزمون عمومی برای تعیین مقاومت رنگدانه‌ها در برابر آب، اسید، قلیا و حلال‌ها است.
• استاندارد «ISO 787-30 بخش 30: تعیین قدرت روشنایی رنگدانه‌های سفید - روش مقایسه بصری» یک روش مقایسه بصری برای تعیین قدرت روشنایی (که قدرت کاهندگی یا قدرت رنگ‌دهی نیز نامیده می‌شود) رنگدانه‌های سفید (عمدتاً دی‌اکسید تیتانیوم روتیل و آناتاز، و همچنین سولفید روی، لیتوپون و غیره) را توصیف می‌کند. این روش میزان اثربخشی یک رنگدانه سفید را در روشن کردن یک خمیر رنگی (معمولاً خمیر رنگدانه سیاه یا رنگی) هنگام مخلوط شدن در مقادیر کم اندازه‌گیری می‌کند. این استاندارد معادل بصری روش دستگاهی (با استفاده از اسپکتروفتومتری) است که در ISO 787-24 شرح داده شده است.
• استاندارد «ISO 787-31 بخش 31: تعیین قدرت روشنایی رنگدانه‌های سفید - روش دستگاهی (روش رنگ‌سنجی با استفاده از اندازه‌گیری‌های بازتاب)» روشی را برای تعیین دستگاهی (اسپکتروفتومتری) قدرت رنگ‌آمیزی/قدرت روشن‌کنندگی/قدرت کاهندگی رنگدانه‌های سفید (به‌ویژه دی‌اکسید تیتانیوم) با اندازه‌گیری میزان روشنایی آنها بر روی یک خمیر سیاه توصیف می‌کند.
• استاندارد «ISO 787-32 بخش 32: تعیین رنگ خمیرهای رنگدانه‌ای با روش خاکستری (مقایسه بصری)» روشی بصری را برای ارزیابی تفاوت‌های رنگی ظریف بین دو خمیر رنگدانه‌ای (معمولاً تُن کامل یا تُن شدید) با استفاده از مقیاس خاکستری استاندارد ISO (همان مقیاس 5 مرحله‌ای شناخته شده از آزمایش ثبات رنگ) برای ارزیابی تنوع رنگ توصیف می‌کند.

در نتیجه، سری استانداردهای ISO 787 مبنایی جهانی برای آزمایش رنگدانه‌ها و پرکننده‌ها فراهم می‌کند. تقریباً هر برگه اطلاعات رنگدانه، مشخصات فنی، قرارداد و آزمایشگاه کنترل کیفیت در سراسر جهان به یک یا چند بخش از این استاندارد اشاره دارد.

سال‌هاست که سازمان ما با کادری مجرب و متخصص، نیازهای مشتریان خود را درک کرده، خدمات آزمایش پیشرفته مورد نیاز آنها را ارائه می‌دهد و در ایجاد، پیاده‌سازی و بهبود سیستم‌های مدیریتی به آنها کمک می‌کند. در این چارچوب، ما همچنین خدمات آزمایش را مطابق با استاندارد "ISO 787 General Test Methods for Pigments and Extenders" به مشاغل ارائه می‌دهیم.