
استاندارد «EN ISO 14130 کامپوزیتهای پلاستیکی تقویتشده با الیاف - تعیین مقاومت برشی ظاهری بین لایهای با روش پرتو کوتاه»، که توسط سازمان بینالمللی استانداردسازی (ISO) تدوین و بعداً به عنوان یک استاندارد اروپایی در محدوده تلاشهای هماهنگسازی منتشر شد، روشی را برای تعیین مقاومت برشی ظاهری بین لایهای کامپوزیتهای پلاستیکی تقویتشده با الیاف با روش پرتو کوتاه شرح میدهد. این روش برای استفاده در کامپوزیتهای پلاستیکی تقویتشده با الیاف با ماتریسهای ترموست یا ترموپلاستیک، تا زمانی که شکست برشی بین لایهای حاصل شود، مناسب است.

هنگام استفاده از موادی غیر از مواد چندلایه نامتقارن و نامتعادل، نتایج میتواند تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند کشیدگی/خمش و پیچش قرار گیرد. این روش برای تعیین پارامترهای طراحی مناسب نیست، اما میتواند برای غربالگری مواد یا به عنوان یک آزمایش کنترل کیفیت مورد استفاده قرار گیرد.
در اصل، یک میلگرد با مقطع مستطیلی مانند یک تیر ساده در معرض خمش قرار میگیرد که منجر به شکست برشی بین لایهای میشود. میلگرد روی دو تکیهگاه قرار دارد و بار از طریق یک المان بارگذاری که در وسط بین تکیهگاهها قرار دارد، اعمال میشود.
این آزمایش از نظر ماهیت مشابه روش بارگذاری سه نقطهای (استاندارد ISO 14125) است که برای تعیین خواص خمشی پلاستیکها استفاده میشود. با این حال، نسبت دهانه آزمایش/ضخامت نمونه کوچکتری برای افزایش سطح تنش برشی نسبت به تنش خمشی در نمونه آزمایشی به منظور افزایش شکست برشی بین لایهای اتخاذ میشود.
تأکید میشود که نتیجه بهدستآمده یک مقدار مطلق نیست. بنابراین، از اصطلاح «مقاومت برشی ظاهری بین لایهای» برای توصیف کمیت اندازهگیریشده استفاده میشود. نتایج آزمایش بهدستآمده از نمونههایی با اندازههای مختلف یا نمونههای آزمایششده تحت شرایط مختلف، بهطور مستقیم قابل مقایسه نیستند.
استاندارد EN ISO 14130 متعلق به مجموعهای از روشهای آزمون برای کامپوزیتهای پلاستیکی تقویتشده با الیاف است که بهطور گسترده در صنایعی مانند هوافضا، خودرو، دریایی، انرژی باد و تجهیزات ورزشی مورد استفاده قرار میگیرند.
این استاندارد یک روش استاندارد برای تعیین مقاومت برشی ظاهری بین لایهای (مقاومت برشی بین لایهای) کامپوزیتهای پلاستیکی تقویتشده با الیاف با استفاده از آزمایش برش پرتو کوتاه (همچنین به عنوان روش پرتو کوتاه یا آزمایش خمش سه نقطهای دهانه کوتاه شناخته میشود) تعریف میکند.
این آزمایش با اعمال بار در پیکربندی خمش سه نقطهای با یک فاصله تکیهگاهی عمداً کوتاه بین لایهها (لمینیتها) ماده کامپوزیت، تنشهای برشی ایجاد میکند. این پیکربندی، شکست را از طریق برش بین لایهای به جای خمش (پیچش) یا فشردهسازی الیاف بیرونی، افزایش میدهد.
ویژگیهای کلیدی این روش به شرح زیر است:
تنظیمات تست به شرح زیر است:
استانداردهای مرتبط با این استاندارد عبارتند از:
این آزمایش همچنان یکی از رایجترین و مقرونبهصرفهترین روشهای ارزیابی عملکرد لایه بینلایهای (در سراسر ضخامت) کامپوزیتهای چندلایه، بهویژه برای اهداف تضمین کیفیت، است.
به طور خلاصه، استاندارد EN ISO 14130 یک استاندارد بینالمللی است که روشی را برای تعیین مقاومت برشی ظاهری بین لایهای کامپوزیتهای پلاستیکی تقویتشده با الیاف با استفاده از آزمایش برش پرتو کوتاه مشخص میکند. این استاندارد به طور گسترده در صنایع هوافضا، خودرو، دریایی و کامپوزیتهای سازهای برای ارزیابی کیفیت پیوند بین لایههای لمینت استفاده میشود.
هدف اصلی استاندارد EN ISO 14130 اندازهگیری مقاومت مواد کامپوزیتی چندلایه در برابر شکست برشی بین لایهای است. در کامپوزیتهای تقویتشده با الیاف، شکست معمولاً بین لایهها (لایه لایه شدن) رخ میدهد، نه در خود الیاف. این آزمایش روشی سریع برای ارزیابی موارد زیر ارائه میدهد:
از آنجا که نمونه آزمایشی نسبتاً کوچک است، این روش برای کنترل کیفیت و مقایسه مواد مفید است.
این استاندارد از پیکربندی خمش سه نقطهای با طول دهانه بسیار کوتاه استفاده میکند. هنگامی که تیر تحت بارگذاری قرار میگیرد، توزیع تنش باعث ایجاد تنش برشی بالا بین لایههای لمینت میشود که منجر به شکست برشی بین لایهای قبل از شکست خمشی طبیعی میشود.
استاندارد EN ISO 14130 به طور گسترده در ارزیابی موارد زیر استفاده میشود:
بخشهای کاربردی رایج:
سالهاست که سازمان ما با کادری مجرب و متخصص، نیازهای مشتریان خود را درک کرده، خدمات تست پیشرفته مورد نیاز آنها را ارائه میدهد و در ایجاد، پیادهسازی و بهبود سیستمهای مدیریتی به آنها کمک میکند. در این چارچوب، ما همچنین خدمات تست را مطابق با استاندارد EN ISO 14130 ارائه میدهیم.
