
استاندارد «EN ISO 18314 اندازهگیری رنگ تحلیلی» که توسط سازمان بینالمللی استانداردسازی (ISO) تدوین و بعداً به عنوان یک استاندارد اروپایی در محدوده تلاشهای هماهنگسازی منتشر شد، شامل زیربخشهای زیر است که تحت همین عنوان منتشر شدهاند:

این آزمایشها از یک اسپکتروفتومتر استفاده میکنند. اندازهگیریها ترجیحاً باید با استفاده از اسپکتروفتومترها انجام شوند. محدوده اندازهگیری طیفی باید حداقل بین ۴۰۰ نانومتر و ۷۰۰ نانومتر باشد. پهنای گام طیفی و پهنای باند نوری باید حداکثر ۲۰ نانومتر (ترجیحاً بین ۵ نانومتر و ۱۰ نانومتر) باشد. یک رنگسنج سه محرکه نیز در آزمایشها استفاده میشود. این دستگاهها میتوانند برای کاربردهایی که نیازی به نظارت بر متامریسم ندارند، مورد استفاده قرار گیرند.
این استاندارد یک روش عملی برای تعیین مختصات رنگ یک فیلم رنگ با استفاده از اندازهگیری رنگ دستگاهی را مشخص میکند. این استاندارد به ویژه در مورد فیلمهای رنگی که هنگام مشاهده با دید طبیعی انسان به طور یکنواخت تک رنگ (تک رنگ) به نظر میرسند، کاربرد دارد. این استاندارد اندازهگیری سیستمهای مات را پوشش میدهد، از جمله مواردی که فیلم رنگ، یک زیرلایه مات را به طور کامل نمیپوشاند (اگرچه هنوز طبق روش اندازهگیری به طور مؤثر مات در نظر گرفته میشود).
این روش را نمیتوان برای انواع فیلمهای رنگ پیچیدهتر یا تخصصیتر، از جمله موارد زیر، اعمال کرد:
اینها به دلیل رفتار نوری خود (مثلاً انتشار نور، انتقال یا اثرات فلزی) به رویکردهای متفاوتی نیاز دارند.
برای محاسبات اندازهگیری رنگ، لازم است پدیدههای سطحی در نظر گرفته شوند تا نتایج معتبری به دست آید. فرمولها با فرض یک سطح ایدهآل، یک لایه مات کامل و پراکندگی نور کاملاً پخششده در نمونه به دست میآیند. هرگونه انحراف از این فرضیات منجر به ارزیابی سودمندی محاسبات میشود.
نظریه کوبلکا-مونک، بازتاب یک لایه رنگدانه را با استفاده از دو ثابت جذب و پراکندگی توصیف میکند. این نظریه بر اساس فرضیات زیر است:
این استاندارد با ارائه روشهای پیشرفته و محاسباتی برای ارزیابی رنگ در رنگها، رنگدانهها و پوششها، فراتر از اندازهگیریهای دستگاهی پایه (EN ISO 18314-1) میرود. این استاندارد، رویههای محاسباتی دقیقی را برای تصحیح و تفسیر دادههای بازتاب از فیلمهای رنگ و سیستمهای رنگدانه تعریف میکند. با استفاده از نظریههای کلاسیک در اپتیک رنگدانه، بر لایههای مات و شفاف تمرکز دارد.
عناصر کلیدی ذکر شده به شرح زیر است:
شاخصهای توصیفشده در این استاندارد به شرح زیر است:
این استاندارد روشهایی را برای محاسبه شاخصهای اختصاصی مشخص میکند که یک مقدار عددی واحد برای توصیف کیفیت رنگ درک شده از نمونههای تقریباً تک رنگ (مثلاً سیاههای عمیق، قرمزهای شدید یا سفیدهای خالص) ارائه میدهند. این شاخصها فراتر از مختصات استاندارد CIELAB هستند و بر ویژگیهای خاصی مانند روشنایی یا تاریکی تمرکز میکنند، که اغلب شامل رنگپذیری ظریف یا اثرات تُن است. آنها در موارد زیر اعمال میشوند:
این روشها به ویژه زمانی مفید هستند که به جای تفاوتهای رنگی چندبعدی، به یک عدد ساده و قابل تفسیر برای کنترل کیفیت یا تعیین مشخصات نیاز باشد.
این استاندارد پدیده متامریسم ناشی از تغییرات نوری را پوشش میدهد که در کاربردهای عملی از اهمیت بالایی برخوردار است. این استاندارد توصیههایی در مورد اقدامات اصلاحی که باید در مواقعی که مختصات رنگی یک جفت نمونه تحت شرایط مرجع دقیقاً مطابقت ندارند، انجام شود، ارائه میدهد. در رابطه با بازتولید رنگ، شاخص متامریسم به عنوان یک معیار کیفیت برای تعیین تلرانس تفاوتهای رنگی بین یک نمونه رنگی و یک نمونه رنگی منطبق در شرایط نوری مختلف استفاده میشود.
کمیسازی متامریسم روشنایی جفتهای نمونه بهطور رسمی با ارزیابی تفاوت رنگ انجام میشود، که در آن میتوان از تلرانسهای رایج در ارزیابی تفاوتهای رنگ استفاده کرد.
این استاندارد، یک فرمالیسم (روش محاسبه استاندارد) برای تعیین شاخص متامریسم لومینسانس (متامریسم تبادل لومینسانس) بین جفت نمونههای رنگی سطح جامد را مشخص میکند.
متامریسم زمانی رخ میدهد که دو رنگ زیر یک منبع نور/روشنگر، منطبق (یا بسیار مشابه) به نظر برسند، اما زیر منبع نور/روشنگر دیگر تفاوت قابل توجهی داشته باشند.
تمل اوزللیکلر:
این معیارها دقت را برای تفاوتهای رنگی کوچک بهبود میبخشند، در حالی که تغییرات رنگ سنتی CIELAB ممکن است از نظر ادراکی کمتر یکنواخت باشند (به خصوص در مناطق خنثی، تیره یا اشباع).
این استاندارد برای ارزیابی رنگدانهها، رنگها و پرکنندهها در پوششها، پلاستیکها و کاربردهای چاپ که به صورت جفتی برای تطابق رنگ ارزیابی میشوند و فقط تفاوتهای رنگی جزئی و قابل درک دارند، کاربرد دارد.
برای تعیین تفاوتهای رنگی نامحسوس بین رنگهای اشیاء بر اساس فضاهای رنگی همفاصله، باید از یکی از سه روش شرح داده شده در پیوستها استفاده شود. سه معیار پیشنهادی برای تعیین کمی تفاوتهای رنگی نامحسوس در رنگهای بدون نور، برای اطلاع شما در این پیوستها به تفصیل شرح داده شده است. معیار محاسبه مورد استفاده برای تفاوت رنگ باید در گزارش آزمایش ذکر شود.
وقتی فرمولهای شرح داده شده در پیوستها برای تفاوتهای رنگی بزرگ (بیشتر از تقریباً 10 واحد CIELAB) استفاده میشوند، باید انتظار اختلافات بزرگتری بین تفاوتهای رنگی محاسبه شده و ارزیابیهای بصری داشت. این به دلیل رابطه غیرخطی بین تفاوتهای رنگی کوچک و بزرگ است. اگر استفاده از فرمولها در این محدوده مد نظر باشد، باید به صراحت بین طرفهای مربوطه توافق شود.
این استاندارد، رویهها و الزامات استاندارد شدهای را برای گزارش آزمایش هنگام محاسبه و گزارش تفاوتهای رنگ ظریف بین رنگهای اشیاء (رنگهای سطحی غیردرخشان مانند رنگها و پوششها) تعریف میکند. این استاندارد بر استفاده از فضاهای رنگی همفاصله تأکید دارد، که در آن رنگهای همفاصله بیشتر با تفاوتهای رنگ درک شده مطابقت دارند. این سند سه معیار توصیه شده برای چنین محاسباتی ارائه میدهد (به تفصیل در پیوستهای اطلاعاتی آمده است):
سالهاست که سازمان ما با کادری متخصص و باتجربه، نیازهای مشتریان خود را درک کرده، خدمات آزمایش پیشرفته مورد نیاز آنها را ارائه میدهد و در ایجاد، پیادهسازی و بهبود سیستمهای مدیریتی یاری میرساند. در این چارچوب، ما همچنین خدمات آزمایش را مطابق با استاندارد "EN ISO 18314 Analytical Color Measurement" ارائه میدهیم.
