
Стандардот „ISO 11346 Гума, вулканизирана или термопластична - Проценка на работниот век и максималната температура“ објавен од Меѓународната организација за стандардизација (ISO) ги опишува принципите и процедурите за проценка на термичката отпорност на гумите што произлегуваат од изложеност на високи температури во подолг период.

Во овој стандард се наведени два пристапа: — еден што ја користи релацијата на Арениус; — другиот ја користи WLF равенката. Во овој меѓународен стандард, проценката на термичкиот отпор се базира исклучиво на промената на избраните својства што произлегуваат од периоди на изложеност на покачени температури. Различните својства на гумите се менуваат со различна брзина за време на термичкото стареење, па затоа споредбите помеѓу различните гуми можат да се прават само со користење на истите својства.
Брзината на хемиска реакција нормално се зголемува со зголемување на температурата. Со изложување на тест парчињата на серија високи температури, може да се заклучи врската помеѓу брзината на реакција на механизмите на деградација и температурата. Потоа, проценките може да се направат со екстраполација на степенот на влошување по одредено време на одредена температура или времето потребно за да се достигне одреден степен на влошување на одредена температура.
Односот помеѓу брзината на реакција и температурата често може да се изрази со равенката на Арениус. Брзината на реакција на дадена температура се добива од промената на вредноста на избраното својство со времето на изложеност на таа температура. Брзината на реакција може да се означи со времето до одреден степен на деградација (прагна вредност) и ова може да биде единствената мерка што треба да се користи ако односот својство/температура е сложен. Апроксимацијата на Арениус е погодна само за реакции на хемиско распаѓање и може да даде неточни резултати во тестови каде што физичките (вискоеластични) промени не можат лесно да се одвојат во хемиски промени.
Алтернативен пристап за гуми е да се користи равенката Вилијамс Ландел Фери . Оваа равенка врши трансформација на време/температура и не прави претпоставки за формата на односот својство/време при која било дадена температура. Затоа, во принцип, може да се примени на кое било физичко својство, вклучувајќи групирање и релаксација, или во ситуации каде што односот својство/време е комплексен.
Овој стандард е базиран на стандардите ISO 2578 и IEC 60216.
За целите на овој стандард, се применуваат следните термини и дефиниции:
Во принцип, на избрана тест температура, промените во бројчената вредност на избраното својство, на пример механичко или вискоеластично својство, се одредуваат како функција на времето. Тестот продолжува сè додека не се надмине релевантната гранична вредност за дотичната карактеристика. Понатамошно тестирање се врши на најмалку две други температури. За постапката на Арениус, добиените мерења на брзините на реакција се прикажуваат логаритамски како функција на инверзната вредност на температурата, а добиената права линија се екстраполира или интерполира назад до температурата на употреба. За постапката на Вилијамс Ландел Фери, константите на поместување се пресметуваат и се користат за пренесување на односот својство/време на температурата во употреба.
Избраните тестови по можност треба да се однесуваат на карактеристики кои веројатно ќе бидат од практично значење. Секогаш кога е можно, треба да се користат методите за тестирање наведени во меѓународните стандарди. За општи проценки најчесто се користат својствата на тврдоста и затегнувачкото напрегање-деформација, но се посакувани и олабавување на напрегањето или стабилизација при компресија, на пример за апликации за запечатување. За стареење на тест парчиња, треба да се користи печка со циркулирачки воздух што ги исполнува барањата на стандардот „ISO 188 Гума, вулканизирана или термопластика - Забрзано стареење и тестови за отпорност на топлина“.
Прагот на вредност треба да се избере како максимален прифатлив степен на деградација за имотот и крајната употреба што се тестираат. Типично, се избира 502 проценти од почетната вредност на имотот. Тестот нормално треба да се продолжи доволно долг временски период сè додека не се достигне граничната вредност. Иако е можно да се екстраполира на повисоки степени на дисторзија, ова не се препорачува.
Димензиите и методот на подготовка на тест парчињата мора да бидат во согласност со релевантниот стандард за метод на тестирање. Минималниот вкупен број на тест парчиња потребни за метод на деструктивно тестирање зависи од:
Минималниот потребен број на тест парчиња е даден во формулата.
Се препорачува да се стареат дополнителни тест парчиња на секоја температура во случај да се појават проблеми по неколку недели, месеци или години стареење или ако е потребна дополнителна температура на изложување за да се зголеми чувствителноста. Минималниот број на тест парчиња потребни за метод на недеструктивно тестирање обично е даден во формулата.
При мерење на компресиско затегнување, затегнување и релаксација, тестовите по можност се изведуваат на истите тест парчиња во различно време за да се намали бројот на потребни тест парчиња. Ова исто така ги намалува варијациите во резултатите од тестот. Дополнително, може да бидат потребни пробни возења за да се утврдат температурите на изложеност и бројот на тест точки потребни за секоја температура. Иако е можно да се намали бројот на тест парчиња дадени во стандардот за метод на тестирање за да се заштеди тестирање, екстраполацијата на резултатите бара најдобра можна прецизност и во некои случаи може да биде препорачливо да се зголеми бројот на тест парчиња.
Нашата организација, која со години се обидува да ги поддржи бизнисите од секој сектор со широк спектар на студии за тестирање, мерење, анализа и евалуација што ги спроведува, има силен персонал кој внимателно ги следи случувањата во светот во областа на науката и технологијата и постојано се подобрува. Во овој контекст, услугите за тестирање се обезбедуваат и за бизнисите во согласност со стандардот „ISO 11346 Гума, вулканизирана или термопластична - Проценка на работниот век и максималната температура“.
