
Volvo araç firması tarafından geliştirilen “Volvo STD 429-0001 Araçlarda döşeme malzemelerinin kokusu - Organik maddeler” standardında, sıcaklık ve nem etkisi altında kokuyu değerlendirmeye yönelik bir prosedür açıklanmaktadır. Bu prosedür, araçların iç kısmındaki malzemeler ve araçların iç kısmına sağlanan hava akışı ile temas eden bileşenler üzerinde gerçekleştirilir. Koku’ ifadesi, belirli bir sıcaklık ve nem döngüsünden sonra, algılanabilir bir koku eşliğinde uçucu bileşenler yaymaya karşı bir malzemenin duyarlılığını belirtmek için kullanılır.

Bu testlerde “ISO 188 Kauçuk, vulkanize veya termoplastik - Hızlandırılmış yaşlanma ve ısı direnci testleri” standardına uygun hava sirkülasyonlu ısıtma odası kullanılır. Koku nötr conta ve kapamaya sahip 1 litrelik veya 3 litrelik cam kaplar test kapları olarak kullanılır. Ayrıca koku contası ve kapağı olan 1 litrelik veya 3 litrelik cam kaplar test kapları olarak kullanılır. Normalde 1 litrelik kap seçilir ve daha yüksek hassasiyet gerekiyorsa 3 litrelik kap kullanılır. Bu daha yüksek hassasiyet, daha fazla sayıda değerlendiricinin katılımı ile de elde edilir. Test kapları her testten önce temizlenmelidir.
Test parçalarının şartlandırılması aşamasında, bileşenlerin testleri, üretim tarihinden itibaren en erken bir hafta sonra ve en geç dört hafta sonra yapılmalıdır. Bileşenlerin üretim tarihinden test tarihine kadar depolanması, üretime verilen bileşenlerin depolanması ile aynı olmalıdır (aynı sıcaklık, hava nemi ve depolama gibi). Bileşenlerden çıkarılan test parçaları, test prosedürünün başladığı gün üretilmelidir.
Testte kullanılan malzeme miktarı standart içinde verilen tabloda belirtilmiştir ve aracın iç kısmında kullanılan miktara dayanmaktadır.
Homojen bir malzeme parçasının malzeme kalınlığı 20 mm’yi aşarsa, test parçaları maksimum kalınlığın 20 mm olması için bölünmelidir. Sandviç malzeme tüm bileşenleri yerinde olacak şekilde test edilmelidir. Küçük parçalar söz konusu olduğunda, gerekli test miktarını elde etmek için gerekirse bu tür parçalardan birkaçı kullanılabilir.
Test yapılırken, standart içinde verilen tablo, her test kabında bulunması gereken malzeme miktarını göstermektedir. Her malzeme iki koşulda test edilir, yani su ile ve susuz test kaplarında. Her değerlendirici kendi kabına erişebilmelidir.
Test için test parçaları içeren iki test kabı kullanılır. Bunlardan biri 50 ml deiyonize su içeren 1 litrelik bir test kabıdır (veya 150 ml deiyonize su içeren 3 litrelik bir test kabıdır). Diğeri su içermeyen 1 litrelik bir test kabıdır (veya 3 litrelik bir test kabıdır). Test kabında su varsa, numuneler suyla doğrudan temasın önleneceği şekilde konumlandırılmalıdır.
Test parçaları içeren test kaplarına ek olarak, 1 litrelik bir test kabı 50 ml deiyonize su ile doldurulmalıdır (sıfır testi olarak adlandırılır). Sıfır testi için su, diğer test suyuyla aynı kaynaktan gelmelidir.
Test kapları daha sonra sıkıca kapatılır ve 24 saat artı/eksi 1 saat bekletilecekleri ısıtılmış ısıtma haznesinin içine yerleştirilir. Aksi belirtilmediği takdirde, ısıtma haznesinde 40 derece artı/eksi 1 derecelik bir sıcaklık korunmalıdır.
Dokunmamış panel kaplaması ve yapıştırıcı veya bağlayıcı içeren malzeme için 70 derece artı/eksi 1 derecelik bir sıcaklık kullanılabilir.
Değerlendirme, test kapları ısıtma haznesinden çıkarıldıktan hemen sonra yapılmalıdır. Testin onaylanması için, sadece su içeren test kabı için 1. sınıf gereklidir.
Teslimat testi durumunda, değerlendirme en az üç değerlendirici tarafından yapılmalıdır. Bireysel değerlendirmeler iki sınıftan fazla farklılık gösteriyorsa, en az beş değerlendirici ile başka bir test yapılmalıdır. Anlaşmazlık halinde testler her zaman en az beş değerlendirici ile yapılır.
Her değerlendirici, kokuları değerlendirme yeteneğini eğitmek için belirli bir eğitim programına katılır. Bu yeteneği korumak için değerlendirici, ayda en az bir kez düzenli eğitim alır.
Değerlendiriciler için şu gereklilikler söz konusudur: sigara içmiyor olmalıdır, normal bir koku duyusuna sahip olmalıdır, test sırasında koku alma kapasitesinde azalma olmamalıdır.
Koku değerlendirmesi, 1’den 6’ya kadar değişen bir derece ölçeğinde olası tüm varyantlar için yapılır, burada yarım dereceler de mümkündür.
Derece ölçeği şu şekildedir:
Koku özellikleri, kullanılan test prosedürüne ve bireysel derecenin aritmetik ortalaması gibi varyantlara atıfta bulunularak, puanın en yakın yarım dereceye yuvarlanmasıyla belirtilir.
Kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verilen çok sayıda test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında “Volvo STD 429-0001 Araçlarda döşeme malzemelerinin kokusu - Organik maddeler” standardına uygun test hizmetleri de bulunmaktadır.
