Ticari uçak tasarımı ve üretimi alanında faaliyet gösteren Airbus şirketi tarafından yangın ve yanıcılık testleri kapsamında geliştirilen “AITM 3.0005 Duman toksisitesi” standardında, olası bir yangında, ortaya çıkabilecek duman toksisitesini belirlemeye yönelik bir prosedür açıklanmaktadır. Bu test yöntemi, malzemelerin yanma sonucu toksik gaz oluşumuna yöneliktir.
Analiz için üretilen gazlar, standart duman üretim hızı testinde (ASTM E662-21 Katı malzemeler tarafından üretilen dumanın spesifik optik yoğunluğu için standart test yöntemi” standardında açıklanan test yöntemi), hem alevli yanma hem de alevsiz pirolitik ayrışma test modlarında, belirlenmiş ve kalibre edilmiş bir duman odasında üretilir.
Duman yaratmaya yönelik yaygın test yöntemlerinden biri, 25kw/m2’lik harici radyant ısı akısına maruz kalan 76 mm x 76 mm numunelerin hem alevli hem de alevsiz yanmasını sağlayan ASTM E662 duman odasıdır.
Dumanda salınan hidrojen klorür, fosgen, kükürt dioksit, toksik aldehit kimyasalları ve amonyak gibi kimyasalların solunması, soluk borusunda ve hatta akciğerlerde şişmeye ve hasara neden olabilir. Sonunda, akciğerlere giden küçük hava yolları daralır ve hava akışını daha da engeller. Sıcak duman genellikle akciğerler yerine sadece ağız ve boğazı yakar çünkü duman çabuk soğur. Ancak, dumandan çok daha fazla ısı enerjisi taşıyan ve bu nedenle akciğerlerdeki hava yollarını da yakabilen buhar bir istisnadır.
Duman belirli zehirli kimyasallar içeriyorsa veya alışılmadık derecede yoğunsa ya da soluma uzun sürerse ciddi sorunlar ortaya çıkabilir. Plastikler ve kumaşlar gibi malzemeler yandığında zehirli kimyasallar (yanmanın toksik ürünleri) ortaya çıkar, bu da zehirlenmelere yol açar.
Bu test standardına göre başlıca şu gazların ölçülmesi gerekmektedir:
Bu testlerde esas alınan bir diğer Airbus standardı, “ABD 0031 Uçak malzemesi yangın testi” standardıdır. Bu standart, ateşleme riskinin kabul edilebilir kontrolünün sağlandığını kanıtlamak ve bir ateşleme kaynağına maruz kaldığında, tüm ana kullanım malzemeleri ve yüzeyler için ısı, duman ve zehirli duman oranı ve toplam emisyonunun kabul edilebilir kontrolünün sağlandığını kanıtlamak amacı ile tasarlanmıştır. Bu standardın bir amacı da yangına karşı bariyer görevi görmesi gereken veya yangına maruz kaldığında bazı işlevleri yerine getirmesi gereken tüm malzeme ve ögeler için kabul edilebilir yangın direncinin elde edildiğini kanıtlamaktır. Bu standardın kapsamına giren ürünler şunlardır: kauçuk ürünler, kauçuk conta, plastik ürünler, yangın kaplama, yangın yapıştırıcı, kablo ve teller ve tekstil ürünleridir (perdeler, halılar).
Kısaca AITM 3.0005 test protokolü, aynı anda hem dumanın toksisitesini hem de opaklığını değerlendirir. Testler, kapalı bir bölmede, malzemenin bir örneğini ateşe vererek başlar. Daha sonra bir pompa, yanma sonucu çıkan dumanları yakalarken karbon monoksit ve karbondioksit seviyesini analiz eder. Daha sonra egzoz dumanı sulu bir çözeltiden kabarcıklar halinde geçer, böylece bileşimi daha sonra analiz edilebilir.
Bir uçak tasarımı sırasında, çok sayıda standarda uyulması gerekir. Bunlar arasında AITM 3.0005 ve ABD0031 standartları, uçağın malzemelerini sadece yangına dayanıklılıkları açısından değil, aynı zamanda yanma sırasında yayılan gazların toksisitesi açısından da sertifikalandırır.
AITM 3.0005 standardı kısa sürede evrensel bir standart haline gelmiştir. Güvenlik açısından, yangın durumunda dumanın toksik olmadığını garanti eden AITM 3.0005 protokolü dahil olmak üzere çok sayıda testin yapılması gerekmektedir.
Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “AITM 3.0005 Duman toksisitesi” standardında tanımlanan test hizmetleri de vermektedir.
Randevu almak, daha detaylı bilgi edinmek yada değerlendirme talep etmek için formumuzu doldurarak size ulaşmamızı isteyebilirsiniz.
EUROLAB , raporlama ve belgelendirme faaliyetlerini, United Accreditation Foundation (UAF), Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Enterprise Accreditation Foundation (EAF) kuruluşundan sağladığı akreditasyona dayanarak sürdürmektedir. Enterprise Accreditation Foundation (EAF), aynı zamanda Birleşmiş Milletler (UN GLOBAL COMPACT) imzacısıdır.
