Gerilim korozyon çatlağı, çekme gerilimi ve aşındırıcı bir ortamın birleşik etkisinden kaynaklanan çatlamadır. Gerilim korozyon çatlağının bir malzeme üzerindeki etkisi genellikle kuru çatlama ile o malzemenin yorulma eşiği arasında değişir. Gerekli çekme gerilmeleri doğrudan uygulanan gerilmeler veya kalıntı gerilmeler şeklinde olabilir.
Soğuk deformasyon ve şekillendirme, kaynak, ısıl işlem, işleme ve taşlama kalıntı gerilmelere neden olabilir. Bu tür gerilmelerin büyüklüğü ve önemi genellikle hafife alınır. Kaynak işlemlerinin bir sonucu olarak oluşan kalıntı gerilmeler akma dayanımına yaklaşma eğilimindedir. Sınırlı alanlarda korozyon ürünlerinin birikmesi de önemli gerilmeler oluşturabilir ve göz ardı edilmemelidir. Gerilim korozyon çatlağı, genellikle belirli alaşım-çevre-gerilim kombinasyonlarında meydana gelir.
Genellikle, yüzeyin çoğu saldırıya uğramadan kalır, ancak malzemeye nüfuz eden ince çatlaklar vardır. Mikro yapıda, bu çatlaklar taneler arası bir morfolojiye sahip olabilir. Makroskopik olarak, gerilim korozyon çatlağı kırıkları kırılgan bir görünüme sahiptir. Gerilim korozyon çatlağı, bu tür ince çatlakların tespiti çok zor olabileceği ve hasarın kolayca tahmin edilemeyeceği için son derece kötü bir korozyon şekli olarak sınıflandırılır.
Esas olarak gerilim korozyon çatlağı, aşındırıcı ortamlarda (sulu veya gazlı) sürekli çekme gerilimi (uygulanmış veya kalıntı) altında metalleri ve diğer malzemeleri etkileyen ve yavaş ilerleyen bir çatlama mekanizmasıdır.
Gerilim korozyon çatlağı, mekanik stres ve çevresel maruziyetin birleştirilmiş eş zamanlı etkileşimi nedeniyle kritik altı çatlak yayılması ile karakterize edilir. Bu faktörlerin hiçbiri bağımsız veya dönüşümlü olarak gerilim korozyon çatlağı ile sonuçlanmaz, ancak diğer malzeme bozulma türlerine neden olabilirler.
Genel olarak petrol rafinerisi, petrokimya ve diğer ağır işleme endüstrilerindeki basınçlı ekipmanları etkileyen birçok gerilim korozyon çatlağı formu vardır. Bunlar şunları içerir ancak bunlarla sınırlı değildir:
Bu farklı gerilim korozyon çatlağı formlarının hasar morfolojileri doğası gereği birbirine çok benzer, yine de basınçlı ekipmanlarda gelişme eğilimleri, malzeme özellikleri ve kimyası, kaynak prosedürleri, kaynak geometrisi, kaynak yatağı ve ısıdan etkilenen bölge sertliği / mikro yapısı, orijinal ısıl işlem, dış çevre koşulları, proses akışı bileşimi, pH değeri, sıcaklık, çalışma stres seviyesi ve yerel stres konsantrasyonlarına yakınlık gibi birçok özel üretim ve proses işletme değişkenine bağlıdır.
Sonuç olarak, gerilim korozyon çatlağından kaynaklanan ekipman arızaları çok sayıda endüstriyi etkilemeye devam etmektedir.
Gerilim korozyon çatlağı testi, metalik malzemelerin yüksek sıcaklıklarda hidrojen sülfür içeren çözeltilerde çekme dayanımı ve korozyonun birlikte etkisi altında çatlama hasarına karşı duyarlılığını değerlendirmek için tasarlanmıştır. Bu test genellikle NACE TM0177 standardına göre yapılır ve korozyona dayanıklı bir kap, asit çözeltisinin sıcaklığını ve basıncını ölçen cihazlar, bir kondansatör ve diğer aksesuarlar gerektirir.
Ulusal Korozyon Mühendisleri Birliği (NACE) tarafından geliştirilen “NACE TM0177-2016 H2S ortamlarında sülfür gerilim çatlağı ve gerilim korozyon çatlağı direnci için metallerin laboratuvar testi” standardında, hidrojen sülfür (H2S) içeren düşük pH değerine sahip sulu ortamlarda çatlama arızasına karşı direnç için çekme gerilimlerine tabi tutulan metallerin test edilmesine yönelik bir prosedür açıklanmaktadır. Bu standarda uyularak, karbon ve düşük alaşımlı çelikler genellikle gerilim korozyon çatlağı duyarlılığının tipik olarak yüksek olduğu oda sıcaklığında erozyon-korozyon direnci açısından test edilir. Diğer alaşım türleri için erozyon-korozyon duyarlılığının sıcaklıkla korelasyonu daha karmaşıktır.
Bu standart, kullanılacak reaktifleri, test numunelerini ve ekipmanı açıklar, temel malzeme ve test numunesi özelliklerini ele alır ve izlenecek test prosedürlerini belirtir. Bu standart dört test yöntemini açıklar:
Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, gerilim korozyonu çatlama testi hizmetleri de vermektedir.
Randevu almak, daha detaylı bilgi edinmek yada değerlendirme talep etmek için formumuzu doldurarak size ulaşmamızı isteyebilirsiniz.
EUROLAB , raporlama ve belgelendirme faaliyetlerini, United Accreditation Foundation (UAF), Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Enterprise Accreditation Foundation (EAF) kuruluşundan sağladığı akreditasyona dayanarak sürdürmektedir. Enterprise Accreditation Foundation (EAF), aynı zamanda Birleşmiş Milletler (UN GLOBAL COMPACT) imzacısıdır.
