
Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından yayınlanan “ASTM D522 Yapıştırılmış organik kaplamaların mandrel bükme testi için standart test yöntemleri” standardında, sac veya kauçuk türü malzemelerden yapılmış yüzeylere yapıştırılmış organik kaplamaların çatlamaya karşı direncinin (esnekliğinin) belirlenmesine yönelik test yöntemleri açıklanmaktadır.

Alt tabakalara yapıştırılan kaplamalar, ürünlerin üretimi sırasında veya kullanım sırasında aşırı kullanım nedeniyle büküldüklerinde uzar. Bu test yöntemleri, yapıştırılan kaplamaların uzatıldığında çatlamaya karşı direnç kabiliyetlerinin derecelendirilmesinde ve esnek alt tabakalar üzerindeki kaplamaların esnekliğinin değerlendirilmesinde faydalı olmuştur.
Test edilen kaplama malzemeleri, sac veya kauçuk benzeri malzemelerden yapılmış panellere eşit kalınlıkta uygulanır. Kuruduktan veya kürlendikten sonra, kaplanmış paneller bir mandrel üzerine bükülür ve kaplamanın çatlamaya karşı direnci belirlenir. Test yöntemi A’da, kaplanmış paneller konik bir mandrel üzerine bükülür. Test yöntemi B’de ise, kaplanmış paneller çeşitli çaplardaki silindirik mandrel üzerine bükülür.
Testin amacı kaplama malzemesinin uzama yüzdesini belirlemekse, alt tabaka 0,8 mm kalınlığında soğuk haddelenmiş çelik şerit olmalıdır. Testin amacı kaplanmış malzemenin çatlamaya karşı direncini derecelendirmekse, alt tabaka herhangi bir sac metal veya kauçuk türü malzeme (örneğin çelik, alüminyum, teneke veya sentetik kauçuk) olabilir. Sac metalin kalınlığı 0,8 mm’den az olabilir ve kauçuk türü malzemelerin kalınlığı 13 mm’ye kadar olabilir.
Önerilen panel boyutu 100 mm genişliğinde ve 150 mm uzunluğundadır. Konik mandrelin alabileceği maksimum boyut 115 mm genişliğinde ve 190 mm uzunluğundadır. Alt tabakanın yüzey hazırlığı, alıcı ve satıcı arasında kararlaştırılmalıdır. Kaplamanın uygulanmasından önce, anormal kenar etkilerini ortadan kaldırmak için çapakları gidermek üzere metal panellerin kenarları hafifçe yuvarlanır. 0,8 mm kalınlığındaki soğuk haddelenmiş çelikten farklı alt tabakalara uygulanan kaplamalar için uzamalar belirlenecekse, bunlar özel bir mandrel aparatı ile ölçülmelidir.
Kaplamalı paneller için, test edilen malzemelerin düzgün kaplamaları, ASTM D823 standardına uygun olarak alt tabakalara uygulanır ve alıcı ve satıcı için karşılıklı olarak kabul edilebilir koşullar altında hava ile kurutulur veya pişirilir. Yüzde uzama ölçülecekse, 0,8 mm kalınlığındaki soğuk haddelenmiş çelikte en az 1,0 mil kalınlık gereklidir. Her numunede ASTM D1005, ASTM D1186 veya ASTM D1400 standartları test yöntemlerine uygun olarak en az üç kaplama kalınlığı tespiti yapılır. Önceden kaplanmış saclardan belirtilen boyutta en az üç numune kesilir. Sadece düz levhalar kullanılır ve panellerin kenarlarını hafifçe yuvarlanır. Kaplama yüzeyi, kaplamanın esnekliğini artırabilecek veya çatlak gözlemini engelleyebilecek yağ ve diğer yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır.
Test numuneleri en az 24 saat boyunca 23 derece artı/eksi 2 derece sıcaklık ve yüzde 50 artı/eksi yüzde 5 bağıl nemde şartlandırılır ve alıcı ve satıcı tarafından aksi belirtilmediği sürece aynı ortamda veya ortamdan çıkarıldıktan hemen sonra test edilir. İlgi duyulan her mandrel çapında test yöntemi A’da en az üç tekrar numune ve test yöntemi B’de en az iki tekrar numune test edilir.
Kısaca ASTM D522 standardı, sac veya kauçuk türü malzemeler gibi yüzeylere uygulanan organik kaplamaların esnekliğini ve çatlamaya karşı direncini değerlendirmek için tasarlanmış standart bir test yöntemidir. Bu standardın amacı, üretim veya kullanım sırasındaki zorlu koşullar gibi gerçek dünyadaki eğilme gerilmelerini simüle etmek ve kaplamaların çatlama veya delaminasyonu ne kadar iyi önlediğini ölçmektir. Bu standardın yaygın uygulamaları arasında otomotiv, havacılık, inşaat ve tüketim malları gibi, kaplamalı ürünlerin sıklıkla büküldüğü veya esnediği ve bütünlüğünü ve görünümünü koruması gereken sektörler bulunmaktadır.
Bu standartta iki test yöntemi açıklanmaktadır:
Testler genelde 23 derece artı/eksi 2 derece sıcaklık ve yüzde 50 artı/eksi yüzde 5 bağıl nem ortamında yapılır. Tipik numune boyutu, yaklaşık 0,8 mm kalınlığında çelik malzemelerde veya kauçuk malzemelerde 10,2 mm x 15,2 cm’dir.
Testler uygulanırken, kaplanmış numuneler teknik özelliklere uygun olarak hazırlanır ve kürlenir. Paneller kontrollü laboratuvar koşullarında (yaklaşık 24 saat) hazırlanır. Mandrel üzerinde bükme işlemi yaklaşık 1 saniyede gerçekleştirilir. Uygun aydınlatma ve ideal olarak büyütme (7-10x) kullanarak çatlaklar incelenir. Sonuçlar, tercihen fotoğraflarla belgelendirilir. İstatistiksel güvenilirlik için birden fazla numuneyi (3-5 arası) test edilir. Gerçek dünya koşullarını taklit etmek için aşırı sıcaklıklarda test yapılması önerilir.
Sonuçlar yorumlanırken, kaplamanın çatlamadan dayanabileceği en küçük mandrel çapı belirlenir. Bu, esneklik derecesini belirler. Görsel inceleme çok önemlidir. Alt tabakaya nüfuz eden çatlaklar veya kaplamanın ayrılması gözlemlenir. Sonuçlar, geçme / kalma veya kesin hata eşiklerine dayalı olabilir.
ASTM D522 standardı, kaplamaların esnekliğini değerlendirmek için güvenilir ve tekrarlanabilir bir yöntem sağlar. Özellikle de alttaki malzeme büküldüğünde veya deforme olduğunda kaplamanın çatlamaya, dökülmeye veya delaminasyona ne kadar iyi direnç gösterdiğini değerlendirir.
Bu standart şu nedenlerle önemli bulunmaktadır:
Bu, taşıma, montaj veya servis sırasında sıklıkla bükülen veya esneyen metal çatı kaplamaları, otomotiv gövde panelleri, cihazlar ve borular için kritik öneme sahiptir.
Net bir geçme / kalma sonucu vererek rutin kalite kontrol testleri bu standart için idealdir.
Uzun yıllardır hizmet veren ve dünyada bilim ve teknoloji alanında yaşanan gelişmeleri titizlikle takip eden kuruluşumuz, her sektörden işletmelere, yetişkin bir kadro ve geniş bir altyapı ile çok farklı alanlarda test, ölçüm ve analiz çalışmaları gerçekleştirmektedir. Bu çerçevede işletmelere “ASTM D522 Yapıştırılmış organik kaplamaların mandrel bükme testi için standart test yöntemleri” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
