ISO 16620 Plastikler - Biyobazlı İçerik

Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından geliştirilen “ISO 16620 Plastikler - Biyobazlı içerik” standardı, aslında aynı başlık altında şu bölümlerden oluşmaktadır:

“ISO 16620-1 Plastikler - Biyobazlı içerik - Bölüm 1: Genel ilkeler” standardında, plastik ürünlerdeki biyobazlı içerik miktarını belirlemek için genel prensipler ve hesaplama yöntemleri açıklanmaktadır. Bu hesaplama yöntemleri, plastik ürünlerde bulunan her bir bileşenin karbon kütlesine veya kütlesine dayanır. Bu standart, biyobazlı veya fosil bazlı bileşenlerden yapılan plastik ürünler ve plastik malzemeler, polimer reçineler, monomerler veya katkı maddeleri için geçerlidir. Plastik ürünlerin biyobazlı içeriğini bilmek, çevresel etkilerini değerlendirirken faydalıdır.
“ISO 16620-2 Plastikler - Biyobazlı içerik - Bölüm 2: Biyobazlı karbon içeriğinin belirlenmesi” standardında, 14C içerik ölçümüne dayalı olarak monomerler, polimerler ve plastik malzemeler ve ürünlerdeki biyobazlı karbon içeriğinin belirlenmesi için bir hesaplama yöntemi açıklanmaktadır. Bu standart, biyobazlı veya fosil bazlı bileşenlerden yapılan plastik ürünler ve plastik malzemeler, polimer reçineler, monomerler veya katkı maddeleri için geçerlidir. Plastik ürünlerin biyobazlı içeriğini bilmek, çevresel etkilerini değerlendirirken faydalıdır.
“ISO 16620-3 Plastikler - Biyobazlı içerik - Bölüm 3: Biyobazlı sentetik polimer içeriğinin belirlenmesi” standardında, plastik ürünlerdeki biyobazlı sentetik polimerdeki biyobazlı parçanın miktarını belirleme yöntemi açıklanmaktadır. Biyobazlı sentetik polimer içeriği için bu hesaplama yöntemi, plastik ürünlerdeki biyobazlı sentetik polimerin kütlesine dayanır. Bu standart, biyobazlı veya fosil bazlı bileşenlerden yapılan plastik ürünler ve plastik malzemeler, polimer reçineleri, monomerler veya katkı maddeleri için geçerlidir. Plastik ürünlerin biyobazlı içeriğini bilmek, çevresel etkilerini değerlendirirken faydalıdır.
“ISO 16620-4 Plastikler - Biyobazlı içerik - Bölüm 4: Biyobazlı kütle içeriğinin belirlenmesi” standardında, radyokarbon analizi ve element analizine dayalı olarak plastik ürünlerdeki biyobazlı kütle içeriğini belirleme yöntemi açıklanmaktadır. Bu standart, biyobazlı veya fosil bazlı bileşenlerden yapılan plastik ürünler ve plastik malzemeler, polimer reçineler, monomerler veya katkı maddeleri için geçerlidir. Bu yöntem, plastik ürünün karbon elementini içermesi ve element bileşimini ve biyobazlı karbon içeriğini veren bir ifadenin mevcut olması koşuluyla uygulanabilir.
“ISO 16620-5 Plastikler - Biyobazlı içerik - Bölüm 5: Biyobazlı karbon içeriği, biyobazlı sentetik polimer içeriği ve biyobazlı kütle içeriğinin beyanı” standardında, plastik ürünlerdeki biyobazlı karbon içeriği, biyobazlı sentetik polimer içeriği ve biyobazlı kütle içeriğinin beyanları ve etiketleri için gereklilikler açıklanmaktadır. Bu standart, biyobazlı veya fosil bazlı bileşenlerden yapılan plastik ürünler ve plastik malzemeler, polimer reçineleri, monomerler veya katkı maddeleri için geçerlidir.

Bu standartların amaçları doğrultusunda şu terimler ve tanımlar geçerlidir:

Biyobazlı karbon içeriği, üründe bulunan biyokütleden türetilen karbon miktarıdır. Biyobazlı karbon içeriği, numune kütlesinin bir kesri, toplam karbon içeriğinin bir kesri veya toplam organik karbon içeriğinin bir kesri olarak ifade edilir.
Biyokütle, jeolojik oluşumlara gömülü veya fosilleşmiş malzeme hariç biyolojik kökenli malzemedir.
Biyobazlı sentetik polimer, kimyasal veya biyolojik endüstriyel işlemler yoluyla tamamen veya kısmen biyokütle kaynaklarından elde edilen polimerdir. Doğal polimerler biyobazlı sentetik polimerler olarak sınıflandırılmaz.
Biyobazlı sentetik polimer içeriği, üründe bulunan biyobazlı sentetik polimer miktarıdır. Üründeki biyobazlı sentetik polimer miktarı, biyobazlı sentetik polimerin kütlesinin ürünün toplam kütlesine oranı veya yüzdesi olarak ifade edilir.
Karbon içeriği, bileşen, malzeme veya üründeki karbon miktarının ağırlık (kütle) yüzdesi olarak ifade edilir.
Toplam karbon, organik, inorganik ve elementel karbon formunda bir numunede bulunan karbon miktarıdır.
Toplam organik karbon, yanma ile karbondioksite dönüştürülen ve asit muamelesi ile karbondioksit olarak serbest bırakılmayan karbon miktarıdır.
Biyobazlı kütle içeriği, bir üründeki biyobazlı sentetik polimer, doğal polimer ve biyobazlı katkı maddelerinin toplam miktarıdır. Bir üründeki toplam biyobazlı kütle içeriği, biyobazlı sentetik polimer, doğal polimer ve biyobazlı katkı maddelerinin toplamının ürünün toplam kütlesine oranı veya yüzdesi olarak ifade edilir.
Modern karbon yüzdesi, bir örnekteki 14C izotopunun miktarı için normalize edilmiş ve standartlaştırılmış değerdir. Oksalik asit standart referans materyalinin standartlaştırılmış ve normalize edilmiş 14C izotop miktarına göre hesaplanmıştır.
Radyokarbon, 8 nötron, 6 proton ve 6 elektrona sahip element karbonun radyoaktif izotopudur (14C).

Bir plastik ürün, tipik olarak şu altı bileşenden oluşur:

Biyobazlı sentetik polimerler (bileşen A)
Fosil bazlı sentetik polimerler (bileşen B)
Doğal polimerler (bileşen C)
Biyobazlı organik veya inorganik katkılar (bileşen D)
Fosil bazlı organik katkılar (bileşen E)
İnorganik katkılardan (bileşen F)

Kimyasallarda bulunan 14C, yakın zamanda atmosfere salınan karbon dioksitten kaynaklanır. Radyoaktif bozunması nedeniyle 20 bin yıldan 30 bin yıla kadar olan fosil ürünlerinde neredeyse yoktur. Bu nedenle, 14C içeriği yakın zamanda atmosfere salınan karbondioksitten sentezlenen kimyasalların ve özellikle yakın zamanda üretilen biyo-ürünlerin bir izleyicisi olarak kabul edilir.

Biyokütle içeriğinin belirlenmesi, biyobazlı karbon fraksiyonunun hesaplanmasına olanak tanıyan polimerlerdeki 14C ölçümüne dayanır. 14C belirleme ve referans numunelerinde geniş bir deneyim, ISO 16620-2 standardında açıklanan üç yöntemin dayandığı arkeolojik nesnelerin tarihlendirilmesinden elde edilebilir:

Yöntem A: Sıvı sintilasyon sayacı yöntemi
Yöntem B: Beta iyonizasyon yöntemi
Yöntem C: Hızlandırıcı kütle spektrometrisi yöntemi

Plastik ürünlerde kullanılan biyokütlenin belirtilmesi, tamamen veya kısmen biyobazlı sentetik polimerler geliştirme çabalarını değerlendirmenin pratik bir yoludur. Ayrıca tüketicilerin çevre korumasına ilişkin göreceli katkıları anlamalarına ve karşılaştırmalarına yardımcı olur. ISO 16620-3 standardı, biyokütle kaynaklarından türetilen biyobazlı sentetik polimer içeriğinin ölçülmesi için bir yöntem sağlar.

ISO 16620-4 standardında iki ürün grubu şu şekilde ayırt edilir:

Grup I ürünleri kimyasal, biyokimyasal veya biyolojik reaksiyonlar ile elde edilir
Grup II ürünleri kimyasal, biyokimyasal veya biyolojik reaksiyon olmadan Grup I ürünlerinin karıştırılmasıyla elde edilir

Doğal bileşenler Grup I ürünlerini üretmek için veya Grup II ürünlerinin bileşenleri olarak kullanılabilir.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “ISO 16620 Plastikler - Biyobazlı içerik” standardında tanımlanan belgelendirme ve test hizmetleri de vermektedir.