ISO 1874 Plastikler - Poliamid (PA) Kalıplama ve Ekstrüzyon Malzemeleri

Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından geliştirilen “ISO 1874 Plastikler - Poliamid (PA) kalıplama ve ekstrüzyon malzemeleri” standardı, aynı başlık altında geliştirilen birkaç alt bölümden oluşmaktadır. Şöyle ki,

ISO 1874-1 Bölüm 1: Tanımlama sistemi ve spesifikasyon temeli” standardında, spesifikasyonların temeli olarak kullanılabilecek poliamid (PA) termoplastik malzemeler için bir tanımlama sistemi açıklanmaktadır. Bu standart, PA 6, PA 66, PA 69, PA 610, PA 612, PA 11, PA 12, PA MXD6, PA 46, PA 1212, PA 4T, PA 6T ve PA 9T bazlı kalıplama ve ekstrüzyon için poliamid homopolimerlerini ve kalıplama ve ekstrüzyon için çeşitli bileşimlerdeki kopoliamidleri kapsar.

Poliamid plastik türleri, uygun tanımlayıcı özellik seviyelerine dayalı bir sınıflandırma sistemi ile birbirinden ayrılır:

Viskozite numarası
Çekme elastiklik modülü
Çekirdekleştirici maddenin varlığı
Kimyasal yapı, amaçlanan uygulama, işleme yöntemi, önemli özellikler, katkı maddeleri, renk, dolgu maddeleri ve takviye malzemeleri hakkındaki bilgiler.

Tanımlama sistemi tüm poliamid homopolimerleri ve kopolimerleri için geçerlidir. Normal kullanıma hazır, değiştirilmemiş ve renklendiriciler, katkı maddeleri, dolgu maddeleri, takviye malzemeleri, polimer değiştiriciler ve benzerleri ile değiştirilmiş malzemeler için geçerlidir.

Bu standart, PA 6 ve PA 12’nin monomer döküm tipi poliamidleri için geçerli değildir. Aynı adlandırmaya sahip malzemelerin mutlaka aynı performansı vereceği anlamına gelmez. Bu standart, belirli bir uygulama veya işleme yöntemi için bir malzemeyi belirtmek için gerekli olabilecek mühendislik verileri, performans verileri veya işleme koşullarıyla ilgili veriler sağlamaz. Bu tür ek özellikler gerekiyorsa, uygunsa ISO 1874-2 standardında belirtilen test yöntemlerine uygun olarak belirlenmelidir. Belirli bir uygulama veya tekrarlanabilir işleme için bir termoplastik malzemeyi belirtmek amacıyla, veri bloğunda ek gereksinimler verilebilir.

Termoplastikler için sınıflandırma sistemi standart içinde verilen tabloda gösterilen standartlaştırılmış şablona dayanmaktadır. Tanımlama, “termoplastikler” yazan isteğe bağlı bir açıklama bloğundan ve uluslararası standart numarası ve bir bireysel ürün bloğundan oluşan bir kimlik bloğundan oluşur. Belirsiz bir tanımlama için, bireysel ürün bloğu şu bilgileri içeren beş veri bloğuna bölünmüştür:

Veri bloğu 1: Plastiğin kısaltılmış terimi (PA) ile tanımlanması ve kimyasal yapı ve bileşim hakkında bilgi
Veri bloğu 2:
- Konum 1: Amaçlanan uygulama veya işleme yöntemi
- Konum 2 ila 8: Önemli özellikler, katkı maddeleri ve tamamlayıcı bilgiler
Veri bloğu 3: Tanımlayıcı özellikler
Veri bloğu 4: Dolgu maddeleri veya takviye malzemeleri ve bunların nominal içerikleri
Veri bloğu 5: Belirtimler amacıyla, ek bilgi içeren beşinci bir veri bloğu eklenebilir

ISO 1874-2 Bölüm 2: Test numunelerinin hazırlanması ve özelliklerinin belirlenmesi” standardında, test numunelerinin hazırlanma yöntemlerini ve poliamid kalıplama ve ekstrüzyon malzemelerinin özelliklerini belirlemede kullanılacak test yöntemleri açıklanmaktadır. Bu standart, test malzemesinin işlenmesi ve hem kalıplamadan önce test malzemesinin hem de testten önce numunelerin şartlandırılması için gereklilikleri kapsamaktadır.

Bu standart, test numunelerinin hazırlanması için prosedürler ve koşullar ve bu numunelerin yapıldığı malzemelerin özelliklerinin ölçülmesi için prosedürler içerir. Poliamid kalıplama ve ekstrüzyon malzemelerini karakterize etmek için uygun ve gerekli olan özellikler ve test yöntemleri listelenmiştir.

Özellikler, ISO 10350-1 standardında yer alan genel test yöntemlerinden seçilmiştir. Bu kalıplama ve ekstrüzyon malzemeleri için yaygın olarak kullanılan veya özel öneme sahip diğer test yöntemleri de ISO 1874-2 standardına dahil edilmiştir, ayrıca ISO 1874-1 standardında bulunan tanımlayıcı özellikler (viskozite sayısı ve çekme elastiklik modülü) de dahildir.

Test numuneleri hazırlanırken, kalıplamadan önce malzeme numunesi oda sıcaklığına ulaşmış olmalıdır. Poliamidin viskozite sayısı en fazla 200 ml/g olması durumunda malzeme örneğinin nem içeriği yüzde 0,2’yi (kütle kesri) ve poliamidin viskozite sayısı en az 200 ml/g olması durumunda yüzde 0,1’i (kütle kesri) geçmemelidir.

PA46, PA6T/66, PA6T/XT, PA6T/6I/66, PA6T/6I, PA6I/6T ve PA NDT/INDT için nem içeriği yüzde 0,1’den (kütle kesri) az olmalıdır. Dolgulu veya takviyeli malzemelerin nem içeriği, bileşiğin toplam kütlesinin yüzdesi olarak ifade edilmelidir. Nem içeriği ISO 15512 standardına göre ve viskozite sayısı ISO 307 standardına göre belirlenmelidir. Nem içeriğinin düşük kalmasını sağlamak için, enjeksiyon kalıplama makinesinin besleme hunisindeki numune malzemesinin uygun bir gazla (örneğin kurutulmuş hava, nitrojen veya argon) örtülmesi önerilir. Nem giderici huni kurutucusu kullanılarak daha iyi sonuçlar elde edilebilir.

Enjeksiyon kalıplı numuneler, tabloda belirtilen koşullar kullanılarak ISO 294-1 standardına uygun olarak hazırlanmalıdır. Numuneler, kuru granüllerden enjeksiyon kalıplama yoluyla hazırlanmalıdır. Numunelerin her zaman aynı işlem koşulları kullanılarak aynı prosedürle hazırlanması esastır. Malzeme, kullanım için gerekli olana kadar nem geçirmez kaplarda saklanmalıdır.

Özelliklerin belirlenmesi için ayrı test numunesi setleri iki farklı şekilde şartlandırılır: biri set kuru kalıplanmış halde ve diğeri nemli halde. Özellikler kuru kalıplanmış haldeki numuneler üzerinde veya nemli haldeki numuneler üzerinde veya her iki haldeki numuneler üzerinde belirlenir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “ISO 1874 Plastikler - Poliamid (PA) kalıplama ve ekstrüzyon malzemeleri” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.