DIN 50929-3 Metallerin Korozyonu - Dışarıdan Korozyona Maruz Kaldığında Metalik Malzemelerin Korozyon Olasılığı - Gömülü ve Su Altı Boru Hatları ve Yapısal Bileşenler

Alman Standardizasyon Enstitüsü (DIN) tarafından geliştirilen “DIN 50929-3 Metallerin korozyonu - Dışarıdan korozyona maruz kaldığında metalik malzemelerin korozyon olasılığı - Gömülü ve su altı boru hatları ve yapısal bileşenler” standardında verilen özellikler, dış yüzeyleri toprak veya yüzey suyuyla temas halinde olan metalik boru hatları, kaplar ve yapısal bileşenlerin korozyon olasılığını tahmin etmek için bir temel oluşturmayı amaçlamaktadır.

Bu öğelerin korozyon olasılığı sadece malzemelerin ve aşındırıcı maddelerin özellikleri ile değil, aynı zamanda tasarımları, boyutları ve dış elektrokimyasal etkilerle de yönetilir. Bu parametreler her zaman yeterli doğrulukla tanımlanamadığından, olası korozyon davranışı sadece tahmin edilebilir. Bu tür tahminler, beklenen korozyonun türü ve kapsamı hakkında bilgi sağlamanın yanı sıra, hangi koruyucu önlemlerin alınabileceğine veya alınması gerektiğine karar vermek için de bir temel oluşturur. Mevcut standart, DIN 50929-1 standardında verilen bilgilere dayanmaktadır.

Bu standardın amaçları doğrultusunda DIN 50900 standardında tanımlanan kavramlar yanı sıra DIN 50929-1 ve DIN 30676 standartlarında verilen kavramlar geçerlidir. Ayrıca şu tanımlar da geçerli olacaktır:

• Elütriye edilebilir madde, 0,06 mm’den küçük parçacıklardan oluşan bir toprağın kil ve silt fraksiyonudur ve taşan su tamamen berraklaşana kadar belirli bir akış hızında belirli bir kaptan elütriye edilerek ayrılır.
• Kohezyon, kilin silte oranının, yani elütriye edilebilir madde içeriğinin bir fonksiyonudur. Kohezyon, bir toprağın havalandırılma derecesini karakterize eder.
• Yapısal bileşenler, sac kazıklar, direk tabanları, çakılmış kazıklar ve benzeri yapılar gibi gömülü yapılardır.

Bu standartta ele alınan malzemeler DIN 50929-1 standardında belirtilenlerdir. Başka malzemeler kullanılırsa, yukarıdaki standardın özelliklerinin geçerli olup olmadığı ve ne ölçüde geçerli olduğu konusunda bir uzmanlık gereklidir.

Aşındırıcı maddelerin değerlendirilmesi, standart içinde verilen tablolarda yer alan parametrelerin incelenmesi ve bunlarda belirtilen derecelendirmelere dayanarak yapılır. Bu derecelendirmeler, çeşitli korozyon tipleri ve belirtilen malzemeler için çeşitli şekillerde kullanılır.

Toprakla temas halindeki alaşımsız ve düşük alaşımlı demirli malzemeler korozyon sonucu düzgün yüzey gidermeye uğrayabilirken, geniş veya derin çukurlaşma kuraldır. Yerel korozyon olayları genellikle korozyon hücrelerinin oluşumuna veya uygulanan akım katotlarının etkisine atfedilir. Topraklar, aşındırıcılıklarına bağlı olarak toprak kategorilerine ayrılır. Deniz ve göl yatakları aşağıda verilen bilgilere dayanarak değerlendirilemez.

Özellikle havalandırma hücreleri olmak üzere konsantrasyon hücrelerinin yokluğunda serbest korozyona neredeyse hiç rastlanmaz. Toprak agresifliğini değerlendirmek için homojen toprakta gerçekleştirilen saha korozyon testlerinde kullanılan numuneler, homojen serbest korozyon koşullarını güvenilir bir şekilde simüle edebilir. Giderme oranları yılda yaklaşık 0,01 ila 0,1 mm’dir ve genellikle kaplamalar oluştukça zamanla azalır. Bu koşullar, sınırlı bir ölçüde, herhangi bir etki akımı katotlarından kaynaklanan risk hariç tutulursa ve toprak homojense küçük boyutlu yapılar için de geçerlidir. Buna, elemanları eksenel yönde sürtünmeli olarak bağlanmamış boru hatları ve küçük kusurlar gösteren yüksek dirençli kılıfla donatılmış boru hatları da dahildir.

Korozyon olasılığını tahmin etmek için, tabloda verilen derecelendirmeler kullanılır. Bu derecelendirmeler, toprak analizlerinden ve yerel faktörler hakkındaki bilgilerden elde edilir. Toplam derecelendirme, bir denklemden hesaplanır. Bu toplam derecelendirme, ilgili örnekleme noktasında serbest korozyon olasılığını tahmin etmek ve toprağı sınıflandırmak için tabloya uygun olarak kullanılır, ancak heterojen topraklarda mevcut olabilecek herhangi bir kapsamlı konsantrasyon hücresine izin vermez.

Yoğun kirlenmiş topraklarda (yakıt külü, cüruf, kömür parçaları, kok, çöp, moloz, atık su ile kirlenmiş topraklar) konsantrasyon hücreleri nedeniyle ve hücrelerin emdirilmiş akım katotlarının varlığında oluştuğu yerlerde her zaman artan bir korozyon olasılığı vardır.

Kısaca korozyon, daha spesifik olarak, deniz ortamlarında aşırı derecede meydana gelen çukurlaşma korozyonu, malzemelerin hizmet ömrünün önemli ölçüde azalmasına yol açar, bu da muazzam ekonomik kayba ve hatta çevresel felaket ve can kayıplarına neden olur.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “DIN 50929-3 Metallerin korozyonu - Dışarıdan korozyona maruz kaldığında metalik malzemelerin korozyon olasılığı - Gömülü ve su altı boru hatları ve yapısal bileşenler” standardında tanımlanan test hizmetleri de vermektedir.