
Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “ISO 9352 Plastikler - Aşındırıcı tekerleklerin aşınmaya karşı direncinin belirlenmesi” standardında, aşındırıcı tekerleklerin etkisi altında plastiklerin aşınma direncini belirlemek için genel bir yöntem açıklanmaktadır. Bu yöntem, kalıplanmış test numuneleri, bileşenler ve bitmiş ürünler için de aynı şekilde geçerlidir. Özel test koşulları ve sonuçların ifade edilme yöntemi, malzeme türüne göre farklılık gösterebilir. Test koşulları ve özel yöntem, her malzeme veya ürün için ilgili standartlarda belirtilmiştir. Bu yöntem, hücresel malzemeler veya boyalar için geçerli değildir.

Bu standardın amaçları doğrultusunda şu terimler ve tanımlar geçerlidir:
Prensip olarak test numunesine belirli bir yük uygulanarak iki aşındırıcı tekerlek uygulanır. Test numunesinin belirli bir devir sayısı kadar döndürülmesiyle elde edilen aşınma, uygun bir prosedürle (örneğin kütle kaybı, hacim kaybı, optik özelliklerde değişim) değerlendirilir.
Test yapılırken test numunesi, motor tahrikli dönen bir disk üzerine yerleştirilir. Bir çift aşındırıcı tekerleğin kendi eksenleri etrafında serbestçe dönmesine izin verilir ve belirtilen bir yük altında belirtilen bir konumda test numunesine uygulanır. Şekilde, bu farklı bileşenlerin göreceli konumları gösterilmektedir. Cihaz, bu standartta verilen gerekliliklere uygun olmalıdır. Test numunesi destek diski düz olmalı ve tahrik miline sabitlenmelidir. Disk döndürüldüğünde, yatay yüzeyinde çizilen 45 mm yarıçaplı bir dairenin hiçbir noktası, ortalama konumu etrafında 0,05 mm’den fazla dikey olarak salınmamalıdır. Diskin nominal çapı 100 mm olmalı ve dönme hızı 60 Hz’de 72 dev/dak, 50 Hz’de 60 dev/dak olmalıdır.
Aşındırıcı diskler, yatay bir eksen etrafında serbestçe salınabilen iki simetrik kolla desteklenmelidir. Disklerin bağlanma yöntemi, örneğin bilyalı rulmanlar vasıtasıyla serbest dönüşe izin vermelidir. Test pozisyonunda, montaj çıkıntıları eş eksenli olmalı ve ortak eksenlerinin test numunesi destek diski düzlemine olan düşey izdüşümü, disk ekseninden geçen paralel bir çizgiden 19,1 mm artı/eksi 0,1 mm uzaklıkta olacak şekilde konumlandırılmalıdır. Aşındırıcı disklerin iç yüzeyleri arasındaki mesafe 52,4 mm artı/eksi 0,2 mm olmalıdır. Her bir kol, aşındırıcı tekerleğin kütlesine ve bilinen kütledeki ek yüklere karşı kütlesini dengelemek için bir karşı ağırlığın takılmasına izin verecek şekilde inşa edilmelidir.
Zımpara taşları silindirik bir şekle sahip olmalıdır. Kollardaki montaj çıkıntılarına boşluksuz olarak takılmalarını sağlayan eksenel bir delik içermelidir. Aşağıdaki iki alternatiften biriyle oluşur:
Kullanılacak zımpara taşının veya zımpara kağıdının kalitesi, ilgili her malzeme (veya ürün) spesifikasyonunda belirtildiği gibi olmalıdır. Uygun zımpara taşı seçiminde rehberlik için tabloya bakılmalıdır. Taşların aşındırıcı güç özellikleri, talep edilmesi halinde Ek A2da verilen prosedüre göre belirlenebilir.
Aşınma kalıntılarını gidermek için kullanılan vakum cihazı, test numunesi aşınma bölgesinin üzerinde iki egzoz nozulu içerir. Nozullardan biri aşındırıcı diskler arasına, diğeri ise tam karşısına yerleştirilir. Her nozulun iç çapı 8 mm artı/eksi 0,5 mm olmalı ve test numunesine olan uzaklığı 1,5 mm artı/eksi 0,5 mm olarak korunmalıdır. Nozullar kapalıyken basınç 1,5 kPa ile 1,6 kPa arasında olmalıdır.
Cihaz, dönen diskin önceden belirlenmiş bir devir sayısından sonra testin durdurulmasını sağlayan bir düzenekle donatılmalıdır. İnce numunelerin veya esnek plastiklerin test edilmesi için cihaz, bu numunelerin destek diskine takılmasını sağlayan bir kelepçe halkasıyla donatılmalıdır.
Testlerde, yukarıda tanımlanan cihaz yanı sıra şu ekipman kullanılır:
Test numuneleri, nominal çapı 100 mm olan diskler veya kelepçe halkasının kullanılmasının gerekli olmadığı durumlarda, nominal kenar uzunluğu 100 mm olan karelerin köşelerinin kesilmesiyle elde edilen sekizgenler olmalıdır. Kalınlıkları homojen ve 0,5 mm ile 10 mm arasında olmalıdır.
Test numuneleri, ISO 293, ISO 294-1 veya ISO 295 standartlarına uygun olarak kalıplanarak veya ISO 2818 standardına uygun olarak işlenerek elde edilebilir. Her numune, dönen diskin saplamasını yerleştirmek için uygun çapta merkezi bir delik içermelidir.
Test numunesinin yüzeyi, ilgili malzeme (veya ürün) spesifikasyonunun gerekliliklerine veya ilgili taraflar arasındaki anlaşmaya göre seçilen uygun bir nötr uçucu çözücü veya hafif sabun çözeltisi yardımıyla temizlenmelidir. Bir temizleyicinin (ne kadar uçucu olursa olsun) kullanımı aşınma özelliklerini etkileyebilir.
Test numunelerinin sayısı, ilgili malzeme (veya ürün) spesifikasyonunda belirtildiği gibi olmalıdır. Böyle bir göstergenin bulunmaması durumunda, asgari sayı üç olmalıdır.
Test numuneleri, ilgili malzeme (veya ürün) spesifikasyonunun gerekliliklerine uygun olarak veya bu gerekliliklerin bulunmaması durumunda, testten önce en az 48 saatlik bir süre boyunca muhafaza içinde şartlandırılmalıdır. Bazı spesifikasyonlar ayrıca aşındırıcı tekerleğin veya aşındırıcı kağıdın şartlandırılmasını da belirtir.
Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “ISO 9352 Plastikler - Aşındırıcı tekerleklerin aşınmaya karşı direncinin belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
