
Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından geliştirilen “ASTM D3495-10 Deriden hekzan çıkarımı için standart test yöntemi” standardında, hekzan ile her türlü derinin kantitatif ekstraksiyonunu kapsayan bir test yöntemi açıklanmaktadır. Bu test yöntemi ıslak mavi için geçerli değildir.

Bu test yöntemi, her tür deride bulunan hekzan çözünebilir yağlayıcı miktarını ölçer. Yeterli yağlama, esneme sırasında deri liflerinin aşınmasını önler. Bu yağlama genellikle tabaklamada eklenen yağ liköründen elde edilir. Bir miktar yağlama, hayvanın yaşamı boyunca üretilen doğal greslerden de elde edilir.
Hekzan, düz zincirli nötr alifatik hidrokarbon olarak sınıflandırılan renksiz, uçucu bir organik çözücüdür. Suda nispeten çözünmeyen ve benzinin küçük bir bileşeni olarak bulunan bir petrol damıtığıdır. Düşük su çözünürlüğü ve uçuculuğu nedeniyle, çevresel bir salınımın ardından atmosfere göç etme eğilimi gösterir ve besin ağı için bir tehlike oluşturmaz. İnsan maruziyeti dermal temas veya inhalasyon yoluyla meydana gelebilir.
Bu testlerde kullanılan hekzan, şu gerekliliklere uygun olmalıdır:
Bu reaktif sınıfı hekzan genellikle birkaç hekzan izomerinin bir karışımıdır.
Test numuneleri, “ASTM D2813-03 Fiziksel ve kimyasal testler için deri örneklemesi için standart uygulama” standardına uygun olarak örneklenmelidir. Deri test örnekleri, analiz edilen partiyi temsil eden eşit deri parçalarının rastgele örneklenmesi, kesilmesi ve karıştırılmasıyla hazırlanan kompozit örnekten elde edilmelidir. İyi karıştırılmış deri parçaları, No 5 (4 mm) eleğe sahip bir değirmende öğütülmelidir. Bu elekten geçen öğütülmüş deri iyi karıştırılmalı ve kompozit örnek olarak kullanılmalıdır.
Hekzan ekstraksiyonu için öğütülmüş derinin alındığı kompozit numunenin nem içeriği “ASTM D3790-17 Fırında kurutma ile derinin uçucu madde (nem) için standart test yöntemi” standardına açıklanan test yöntemine göre belirlenir. Hekzan ekstraksiyonu için alınan öğütülmüş derinin ağırlığı ile aynı anda ve aynı ortam koşulları altında, kompozit numuneden alınan öğütülmüş derinin nem içeriği belirlenir.
Kompozitten alınan 5 g öğütülmüş deri en yakın 0,001 g’a kadar tartılır ve bu değer W1 olarak kaydedilir. Bu malzeme uygun büyüklükte bir ekstraksiyon yüksüğüne gevşek bir şekilde yerleştirilir ve yağsız pamuktan bir pedle örtülür. Yüksük Soxhlet ekstraksiyon tüpüne yerleştirilir. Bir ekstraksiyon şişesi 100 derece art/eksi 2 derecede 1 saat fırında kurutulur, bir desikatörde soğutulur ve en yakın 0,001 g’a kadar tartılır. Bu değeri W2 olarak kaydedilir.
Şişe yaklaşık üçte iki oranında hekzanla doldurulur, cihazla birleştirilir, su kondansatörden geçirilir ve derinin ekstraksiyonu en az 50 döngü boyunca devam edene kadar şişe ısıtılır. Soxhlet döngü yerine sürekli olarak damlıyorsa, deri maksimum ısı kullanarak en az 5 saat boyunca çıkarılır. Ekstraksiyon periyodunun sonunda, ekstraksiyon çözücüsünü içeren şişe çıkarılır ve hekzan uzaklaştırılır. 10 mL ila 20 mL hekzan kaldığında, çözücünün kokusu artık algılanamayana kadar bir buhar banyosunda hafifçe ısıtılır.
Bir vakum veya filtrelenmiş (yağ ve su içermeyen) havanın hafif bir akışını kullanarak hekzanın uzaklaştırılması kolaylaştırılır. Hekzan uzaklaştırıldıktan sonra, çıkarılan maddeyi içeren şişe 100 derece artı7eksi 2 derecede 2 saat boyunca zorunlu sirkülasyonlu hava fırınında kurutulur, bir kurutucuda oda sıcaklığına soğutulur ve tartılır. Sabit ağırlık elde edilene kadar ardışık 2 saatlik periyotlar boyunca kurutmaya devam edilir. Ardışık tartımlar artı/eksi 0,005 g’dan daha az değiştiğinde, ağırlık sabiti dikkate alınır. Bu ağırlık en yakın 0,001 g’a W3 olarak kaydedilir. Üçten fazla ardışık 2 saatlik kurutma periyoduna izin verilmez. Üçüncü kurutmadan sonra sabit ağırlık elde edilmemişse, ikinci kurutma periyodunun sonuçları raporlanır.
Nemsiz bazda hekzan-çözünür madde yüzdesi, standartta verilen formüle uygun olarak hesaplanır. Derideki hekzan-çözünür madde, test sonuçlarından elde edilen ortalama değere en yakın yüzde 0,01 olarak raporlanır. Sonuçların nemsiz bir bazda hesaplandığı belirtilmelidir.
Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “ASTM D3495-10 Deriden hekzan çıkarımı için standart test yöntemi” standardında tanımlanan test hizmetleri de vermektedir.
