ISO 4589 Plastikler - Oksijen İndeksi İle Yanma Davranışının Belirlenmesi

ISO 4589 Plastikler - Oksijen İndeksi İle Yanma Davranışının Belirlenmesi

Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından geliştirilen “ISO 4589 Plastikler - Oksijen indeksi ile yanma davranışının belirlenmesi” standardı, aynı başlık altında yayınlanan şu alt bölümlerden oluşmaktadır:

ISO 4589 Plastikler - Oksijen İndeksi İle Yanma Davranışının Belirlenmesi

  • ISO 4589-1 Bölüm 1: Genel gereksinimler” standardında, ISO 4589-2 ve ISO 4589-3 standartlarında daha ayrıntılı olarak açıklanan oksijen indeksi (OI) testi için genel gereklilikler açıklanmaktadır:
    • ISO 4589-2 standardı, belirtilen test koşulları altında bir malzemenin yanmasını destekleyecek şekilde 23 derece artı/eksi 2 derecede verilen bir oksijen ve nitrojen karışımındaki oksijenin minimum hacim kesrini belirleme yöntemini açıklar.
    • ISO 4589-3 standardı, tipik olarak 25 derece ile 150 derece arasındaki bir sıcaklık aralığında aynı belirlemeyi gerçekleştirme yöntemlerini açıklar (ancak 400 dereceye kadar sıcaklıklar kullanılabilir).

ISO 4589-2 standardında, malzeme, oksijen ve nitrojen karışımının laminer akış düzeninde yukarı doğru aktığı şeffaf bir bacaya monte edilmiş belirli bir tutucuda ya sert bir numune olarak ya da esnek bir numune olarak test edilebilir. Numune şartlandırıldıktan sonra, test oda sıcaklığında gerçekleştirilir. Bu, testin en basit halini oluşturur. Üst yüzey ateşleme prosedüründe, uygulanan alevin numunenin üst yüzeyine maksimum 30 saniye boyunca çarpmasına izin verilir ve numunenin yandığını kontrol etmek için her 5 saniyede bir alev periyodik olarak uzaklaştırılır. Bu ayrıca, numune sıcaklığının aşırı yükselmemesini de sağlar, çünkü bu normalde oksijen indeksi (OI) değerini düşürür. Yayılan ateşleme prosedüründe, alevin numunenin dikey kenarlarından yaklaşık 6 mm derinliğe kadar çarpmasına izin verilir. İnce film prosedüründe, film bir çubuğun etrafına 45 derece spiral şeklinde sarılır ve bantlanır, ardından çubuk çekilir ve numunenin üst ucu üstten 20 mm mesafede kesilir.

ISO 4589-3 standardında, malzeme aynı şekilde test edilir, ancak test hem gelen gazın hem de kolondan geçen gazın ısıtıldığı ısıtılmış bir kolonda gerçekleştirilir. Testin başlangıcında, numune ve numune tutucu, testten önce sıcaklık dengesine ulaşmalarını sağlamak için gaz akışında 240 s artı/eksi 10 s önceden ısıtılır. Alev, ISO 4589-2 standardındaki ile aynı süre boyunca uygulanır.

  • ISO 4589-2 Bölüm 2: Ortam sıcaklığı testi” standardında, belirtilen test koşulları altında küçük dikey test numunelerinin yanmasını destekleyecek, azotla karışım halindeki oksijenin minimum hacim kesrini belirleme yöntemleri açıklanmaktadır. Sonuçlar oksijen indeksi (OI) değerleri olarak tanımlanır. Yöntemler, 10,5 mm kalınlığa kadar dikey çubuklar veya levhalar şeklinde kendi kendini destekleyen malzemeleri test etmek için sağlanır. Bu yöntemler, 100 kg/m3 veya daha büyük bir görünür yoğunlukla karakterize edilen katı, lamine veya hücresel malzemeler için uygundur. Yöntemler, 100 kg/m3’ten daha az bir görünür yoğunluğa sahip bazı hücresel malzemeler için de geçerli olabilir. Dikey olarak desteklenirken esnek levhalar veya film malzemelerini test etmek için bir yöntem sağlanır.

Bu standart, karşılaştırma amaçları için, bir malzemenin oksijen indeksi (OI) değerlerinin belirtilen minimum değerin üzerinde olup olmadığını belirlemek için bir prosedür sağlar. Isıtıldığında yüksek düzeyde büzülme gösteren malzemelere, örneğin yüksek oranda yönlendirilmiş ince filme, bu yöntemleri tatmin edici bir şekilde uygulamak mümkün olmayabilir.

Küçük bir test numunesi, şeffaf bir bacadan yukarı doğru akan oksijen ve nitrojen karışımında dikey olarak desteklenir. Numunenin üst ucu tutuşturulur ve numunenin daha sonraki yanma davranışı, yanmanın devam ettiği süreyi veya numunenin yanma uzunluğunu, bu tür yanma için belirtilen sınırlarla karşılaştırmak için gözlemlenir. Bir dizi numuneyi farklı hacim kesirlerinde oksijenle test ederek, oksijen indeksi (OI) tahmin edilir. Alternatif olarak, belirtilen bir oksijen indeksi ile karşılaştırma için, ilgili oksijen hacim kesri kullanılarak üç test numunesi test edilir. Belirtilen oksijen indeksini karşılamak için bunlardan en az ikisinin “oksijen” tepkisi vermesi gerekir.

  • ISO 4589-3 Bölüm 3: Yüksek sıcaklık testi” standardında, 25 derece ile 150 derece arasındaki sıcaklık aralığında belirtilen test koşulları altında küçük dikey test numunelerinin yanmasını destekleyecek, azotla bir karışımdaki oksijenin minimum hacim kesrini belirleme yöntemleri açıklanmaktadır. Sıcaklık aralığı tipik olarak 40 derece ile 150 derece arasındadır. Sonuçlar, aşırı ısınmış bir servis durumunda plastik bir malzemenin deneyimleyebileceği pratik sıcaklığın tipik özelliği olan test sıcaklığındaki sıcaklık endeksi değerleri olarak tanımlanır.

Yöntemler, test sıcaklığında kendi kendini destekleyen, 10,5 mm kalınlığa kadar dikey çubuklar veya levhalar şeklinde malzemelerin test edilmesi için sağlanır. Ancak, ISO 4589-2 standardında tanımlandığı gibi destekleyici bir çerçeve gerektiren V formuna uygulanamazlar. Bu yöntemler, 100 kg/m3 veya daha yüksek görünür yoğunluk ile karakterize edilen katı, lamine veya hücresel malzemeler için uygundur. Yöntemler, 100 kg/m3’ten daha az görünür yoğunluğa sahip bazı hücresel malzemelere de uygulanabilir. Dikey olarak desteklenirken esnek levha veya film malzemelerini test etmek için bir yöntem sağlanmıştır.

Bu standart ayrıca, belirtilen test koşulları altında havadaki küçük dikey test numunelerinin oksijen indeksinin yüzde 20,9 olduğu sıcaklığın belirlenmesine yönelik bir yöntem içerir. Bunun meydana geldiği sıcaklık yanıcılık sıcaklığı olarak tanımlanır ve yöntem 400 dereceden düşük sıcaklıkların belirlenmesiyle sınırlıdır. Bu yöntem, oksijen indeksi en fazla yüzde 20,9 olan malzemeler için geçerli değildir.

Bu yöntemlerin ısıtıldığında yüksek düzeyde büzülme gösteren malzemelere, örneğin yüksek oranda yönlendirilmiş ince filmlere tatmin edici bir şekilde uygulanması mümkün olmayabilir.

Yoğunluğu en fazla 100 kg/m3 olan hücresel malzemelerin alev yayılma özelliklerinin değerlendirilmesi için ISO 3582 standardına açıklanan yöntem geçerlidir.

  • ISO 4589-4 Bölüm 4: Yüksek gaz hızı testi” standardında, ISO 4589-2 standardında belirtilenden daha yüksek bir belirtilen gaz hızı altında küçük dikey levha test numunesinin yanmasını destekleyen, ortam sıcaklığında, nitrojenle karışım halindeki oksijenin minimum hacim kesrini belirlemek için bir test yöntemi açıklanmaktadır. Sonuç, yüksek gaz hızı oksijen indeksi (HOI) olarak ifade edilir. Ayrıca, bu standart HOI’yi belirlemek için test aparatını tanımlar. Açıklanan test yöntemi, 2 mm kalınlığa kadar levha formundaki malzemeler için geçerlidir. Ayrıca, belirtilen bir numune tutucu tarafından dikey olarak desteklenen esnek levha malzemeler için de geçerlidir.

Yüksek gaz hızı oksijen endeksi, belirtilen test koşulları altında bir malzemenin alevli yanmasını destekleyen belirli bir gaz hızında, oksijen ve nitrojen karışımında oksijenin minimum hacim kesrini ifade eder.

Küçük bir test numunesi, şeffaf bir bacadan yukarı doğru akan oksijen ve nitrojen karışımında dikey olarak desteklenir. Gaz karışımındaki oksijenin hacim kesri önceden belirlenir, kontrol edilir ve ölçülür. Gaz karışımı gazının dikey hızı önceden belirlenir, kontrol edilir ve ölçülür. Numunenin üst ucu tutuşturulur ve numunenin yanmış uzunluğunu belirtilen sınırlar açısından karşılaştırmak için sonraki yanma davranışı gözlemlenir. Yüksek gaz hızı oksijen indeksi (HOI), farklı oksijen hacim kesirleri kullanılarak yapılan bir dizi testten belirlenir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “ISO 4589 Plastikler - Oksijen indeksi ile yanma davranışının belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.

WhatsApp