EN ISO 7783 Boyalar ve Vernikler - Su Buharı İletimi Tayini

Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “EN ISO 7783 Boyalar ve vernikler - Su buharı iletimi tayini” standardı, aynı başlık altında yayınlanan şu alt bölümlerden oluşmaktadır:

• “EN ISO 7783-1 Bölüm 1: Serbest filmler için çanak yöntemi” standardında, boya, vernik veya ilgili ürün filminin su buharı ve desteksiz iletim hızının belirlenmesi için bir yöntem açıklanmaktadır. Bu test yöntemi, bir boya filmi boyunca her iki yönde su buharının iletimine uygulanabilir.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, bir kaplamanın su buharı iletim hızı, belirli bir yüzey alanındaki bir test parçasından, belirli bir süre boyunca, test parçasının her bir yüzünde belirtilen sabit bağıl nem koşulları altında geçen su buharı kütlesini ifade eder. Su buharı iletim hızı, kaplamanın iki yüzünde tanımlanan bağıl nem koşullarında günde metrekare başına gram olarak ifade edilir.

Bu test yapılırken prensip olarak doymuş bir amonyum dihidrojen fosfat çözeltisi içeren, yüzde 93 üzerinde bağıl nem bulunan bir atmosfer üreten ve test edilecek ürünün bir filmiyle kapatılan tabaklar, kontrollü bir sıcaklıktaki bir muhafazaya yerleştirilir. Ürün filminin dışındaki bağıl nem, gereksinimlere göre değiştirilir. Tabaklar uygun zaman aralıklarında tartılır ve kütledeki değişim zaman aralığına doğrudan orantılı hale geldiğinde su buharı iletimi belirlenir.

Hakem yönteminde, muhafazanın sıcaklığı 23 derece artı/eksi 2 derece ve bağıl nemi yüzde 50 artı/eksi yüzde 5 tutulur. Daha sonra muhafazaya yerleştirilen tabağa bir kurutucu yerleştirmek dahil olmak üzere alternatif koşullara anlaşmayla izin verilir.

Test, basit bir aparat vasıtasıyla tutarlı su buharı iletim hızı değerleri vermeyi amaçlamaktadır, ancak sonuçların herhangi bir özel uygulama için kullanımı deneyime dayalıdır. Su buharı iletim hızı, film kalınlığı, sıcaklık veya bağıl nemin doğrusal bir fonksiyonu olmadığından, bir dizi koşul altında gerçekleştirilen bir belirleme, diğer koşullar altında gerçekleştirilen bir belirleme ile karşılaştırılabilir olmayabilir. Bu nedenle, test koşullarının kullanım koşullarına mümkün olduğunca yakın olacak şekilde seçilmesi esastır.

Herhangi bir özel uygulama için, bu standartta belirtilen test yönteminin ek bilgilerle tamamlanması gerekir.

• “EN ISO 7783-2 Bölüm 2: Su buharı iletim hızının (geçirgenliğin) belirlenmesi ve sınıflandırılması” standardında, dış duvarcılık ve beton için tasarlanan kaplamaların, kaplama sistemlerinin ve ilgili ürünlerin su buharı iletim hızının belirlenmesine yönelik bir yöntem açıklanmaktadır. Bu yöntem, tuğla, beton ve sıvalar gibi gözenekli alt tabakalar üzerindeki kaplamalar ve kaplama sistemleri için geçerlidir.

Bu yöntem, diğer alt tabakalar için tasarlanan kaplamaların ve kaplama sistemlerinin su buharı iletim hızının belirlenmesine de uygulanabilir. Gözenekli bir alt tabaka kullanan prosedür, hesaplamayla belirlenen 80 µm’den az kuru film kalınlığına sahip kaplamalar için geçerli değildir. Normalde düşük viskoziteli veya çok düşük katı içerikli, film oluşturmayan veya gözenekli alt tabakaların gözenekliliğini anormal şekilde etkileyen bazı ürünler, kaplama sistemlerinin su buharı iletim hızı belirlenirken dahil edilmemelidir. Bunların pratik durumlardaki etkileri ilgili taraflar arasında kararlaştırılmalıdır.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, şu tanımlar geçerlidir:

• Bir kaplamanın su buharı iletim hızı, belirli bir yüzey alanındaki bir test parçasından, test parçasının her bir yüzünde belirtilen sabit bağıl nem koşulları altında belirli bir süre boyunca iletilen su buharı kütlesini ifade eder. Su buharı iletim hızı, kaplamaların iki yüzünde tanımlanan bağıl nem koşullarında gram/metrekare/gün olarak ifade edilir.
• Difüzyon eşdeğer hava tabakası kalınlığı, aynı koşullar altında, kaplama ile aynı su buharı iletim hızına sahip statik bir hava tabakasının kalınlığını ifade eder. Difüzyon eşdeğer hava tabakası kalınlığı metre olarak ifade edilir.

Prensip olarak dış duvar kaplamaları, alt tabaka ile dış atmosfer arasındaki su buharı değişimini düzenlemede önemli bir rol oynar. Bu özellik, yüzde 93 üzerinde bağıl nem bulunan bir atmosfer üreten doymuş bir amonyum dihidrojen fosfat çözeltisi içeren ve test edilecek ürünle kaplanmış gözenekli bir alt tabaka veya ürün filmi ile kapatılmış tabaklar kullanılarak değerlendirilir. Tabaklar, kontrollü sıcaklık ve bağıl nemdeki bir muhafazaya yerleştirilir. Uygun zaman aralıklarında tartılır ve kütledeki değişimden, bu değişim zaman aralığıyla doğru orantılı hale geldiğinde su buharı iletim hızı belirlenir.

Testler için, EN 21512 standardında açıklandığı gibi, test edilecek ürünün veya çok katlı bir sistem olması durumunda her ürünün temsili bir numunesi alınır. Her bir numune, EN ISO 1513 standardında açıklandığı gibi incelenir ve test için hazırlanır.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN ISO 7783 Boyalar ve vernikler - Su buharı iletimi tayini” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.