Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “EN ISO 8256 Plastikler - Çekme-darbe dayanımının belirlenmesi” standardında, tanımlanmış koşullar altında plastiklerin çekme-darbe dayanımının belirlenmesi için iki yöntem (yöntem A ve yöntem B) açıklanmaktadır. Bu yöntemler, nispeten yüksek gerinim hızlarında çekme testleri olarak tanımlanabilir.
Bu test yöntemleri, ISO 472 standardında tanımlandığı gibi sert malzemeler için kullanılabilir, ancak özellikle ISO 179 veya ISO 180 standardına uygun darbe testleri ile test edilemeyecek kadar esnek veya ince malzemeler için yararlıdır.
Bu yöntemler, belirtilen darbe hızları altında belirtilen numunelerin davranışını araştırmak ve test koşullarının doğasında bulunan sınırlamalar dahilinde numunelerin kırılganlığını veya tokluğunu tahmin etmek için kullanılır. Bu yöntemler hem kalıplama malzemelerinden hazırlanan numunelere hem de bitmiş veya yarı bitmiş ürünlerden (örneğin kalıplamalar, laminatlar veya ekstrüde veya döküm levhalar) alınan numunelere uygulanabilir.
Farklı boyutlarda kalıplanmış numunelerin test edilmesiyle elde edilen sonuçlar mutlaka aynı olmayabilir. Aynı şekilde, kalıplanmış ürünlerden kesilen numuneler, doğrudan malzemeden kalıplanmış aynı boyutlardaki numunelerle aynı sonuçları vermeyebilir. Kalıplama bileşiklerinden hazırlanan numunelerden elde edilen test sonuçları, değerler kalıplamanın tasarımına ve kalıplama koşullarına bağlı olabileceğinden, herhangi bir şekildeki kalıplamalara doğrudan uygulanamaz. Yöntem A ve yöntem B ile elde edilen sonuçlar karşılaştırılabilir olabilir veya olmayabilir.
Bu yöntemler, bileşenler üzerindeki tasarım hesaplamaları için veri kaynağı olarak kullanılmaya uygun değildir. Ancak, bir malzemenin tipik davranışı hakkında bilgi, farklı koşullar altında hazırlanan farklı tipteki test numunelerinin test edilmesi ve farklı sıcaklıklarda test edilmesiyle elde edilebilir. İki farklı yöntem, üretim kontrolü ve kalite kontrolü için uygundur.
Bu standardın amaçları doğrultusunda, şu terimler ve tanımlar geçerlidir:
Prensip olarak bir numune, çekme-darbe makinesinin sarkaç salınımının alt kısmında tek bir darbe ile kırılır. Numune, kopma anında yataydır. Numunenin bir ucu, darbe anında, çerçeve veya sarkaç tarafından, diğer ucu ise çapraz kafa tarafından tutulur. Açıklanan iki yöntem, çapraz kafa tarafından tutulan numunenin konumlandırılmasının iki farklı yoluna dayanmaktadır: numune, destek çerçevesine sabit bir şekilde monte edilebilir (yöntem A) veya sarkaçla birlikte aşağı doğru taşınabilir (yöntem B). Kırılma enerjisi, numuneyi kırma işlemi sırasında sarkaçtan çıkarılan kinetik enerji tarafından belirlenir. Çapraz kafayı fırlatma (yöntem A) veya zıplatma (yöntem B) enerjisi için düzeltmeler yapılır.
Testlerde, standart içinde verilen tabloda belirtilen ve şekilde gösterilen beş tip test numunesi kullanılabilir. Genel olarak, tüm tipler iki yöntemden biriyle kullanılabilir.
Yöntem A: ISO 10350-1 ve ISO 11403-3 standartları ile uyumlu olmak için tercih edilen numune tipleri tip 1’dir (ISO 3167 standardında belirtilen çok amaçlı test numunesinden alınabilir veya doğrudan ISO 294-1 standardına uygun olarak kalıplanabilir) ve tip 4’tür (doğrudan ISO 294-2 standardına uygun olarak kalıplanabilir veya ISO 294-3 standardına uygun olarak kalıplanmış plakalardan işlenebilir).
Yöntem B: Tercih edilen numune tipleri tip 2 ve tip 4’tür. Test sonucu kullanılan numune tipine, hazırlanmasına ve kalınlığına bağlıdır. Tekrarlanabilir sonuçlar için veya anlaşmazlık durumlarında, test numunesinin tipi, hazırlanması ve kalınlığı üzerinde anlaşmaya varılmalıdır. Numuneler 4 mm’ye kadar ve dahil olmak üzere orijinal kalınlıklarında test edilir. Tip 1 numuneler için tercih edilen numune kalınlığı 4 mm artı/eksi 0,2 mm ve tip 4 numuneler için 3 mm artı/eksi 0,2 mm’dir. Ölçüm alanı içinde, kalınlık artı/eksi yüzde 5 tolerans içinde tutulmalıdır. 4 mm’nin üzerinde, bu standartta açıklanan test yöntemleri uygulanamaz ve numunelerin darbe özelliklerini belirlemek için ISO 179 veya ISO 180 standartları kullanılmalıdır.
Kalıplama ve ekstrüzyon bileşikleri ile ilgili olarak numuneler ilgili malzeme spesifikasyonuna uygun olarak hazırlanmalıdır. Hiçbiri mevcut olmadığında veya aksi belirtilmediğinde, numuneler malzemeye uygun standarda uygun olarak doğrudan ekstrüde edilmeli veya malzemeden ISO 293, ISO 294-1, ISO 294-2 veya ISO 295 standartlarına uygun olarak sıkıştırma veya enjeksiyon kalıplama yapılmalı veya bileşikten sıkıştırma veya enjeksiyon kalıplama yapılmış levhalardan veya plakalardan ISO 2818 standardına uygun olarak işlenmelidir. Tip 1 numuneler, ISO 3167 standardında açıklanan tip A çok amaçlı test numunesinden hazırlanabilir.
Levhalar ile ilgili olarak numuneler ISO 2818 standardına uygun olarak levhalardan işlenmelidir. Elyaf takviyeli reçineler ile ilgili olarak bir panel, ISO 1268 standardının ilgili bölümüne uygun olarak bileşikten hazırlanmalı ve numuneler ISO 2818 standardına uygun olarak işlenmelidir.
Numunelerin çentiklenmesi (tip 1 numuneler için) uygun şekilde hazırlanan çentiksiz numuneler üzerinde ISO 2818 standardına uygun olarak işlenmelidir.
Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN ISO 8256 Plastikler - Çekme-darbe dayanımının belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
Randevu almak, daha detaylı bilgi edinmek yada değerlendirme talep etmek için formumuzu doldurarak size ulaşmamızı isteyebilirsiniz.
EUROLAB , raporlama ve belgelendirme faaliyetlerini, United Accreditation Foundation (UAF), Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Enterprise Accreditation Foundation (EAF) kuruluşundan sağladığı akreditasyona dayanarak sürdürmektedir. Enterprise Accreditation Foundation (EAF), aynı zamanda Birleşmiş Milletler (UN GLOBAL COMPACT) imzacısıdır.
