
Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından geliştirilen “ASTM D4329-21 Floresan ultraviyole (UV) lamba aparatı ile plastiklerin maruziyetine ilişkin standart uygulama” standardında, “ASTM G151-19 Laboratuvar ışık kaynaklarını kullanan hızlandırılmış test cihazlarında metal olmayan malzemelerin açığa çıkarılmasına yönelik standart uygulama” ve “ASTM G154-23 Metalik olmayan malzemelerin maruz kalması için floresan ultraviyole (UV) lamba aygıtının çalıştırılmasına yönelik standart uygulama” standartları uyarınca yürütülen floresan UV lambası ve su aparatı kullanılarak plastiklere maruz kalma için geçerli olan belirli prosedürler ve test koşulları açıklanmaktadır. Bu standart ayrıca test numunelerinin hazırlanmasını, plastikler için en uygun test koşullarını ve test sonuçlarının değerlendirilmesini de kapsar.

Plastik bir malzemenin ışığa, ısıya ve suya maruz kalmanın neden olduğu bozulmaya direnme yeteneği birçok uygulamada önemli bir özelliktir. Bu standart, ultraviyole güneş ışınımı, nem ve ısının etkileri de dahil olmak üzere son kullanım koşullarıyla ilişkili özellik değişikliklerini başlatmayı amaçlamaktadır. Bu standartta kullanılan maruziyet, atmosferik kirlilik, biyolojik saldırı ve tuzlu suya maruz kalma gibi yerel hava olaylarının neden olduğu bozulmayı simüle etmeyi amaçlamamaktadır.
Bu standardın kabul edilebilir sınırları içindeki çalışma koşullarındaki değişiklik, mutlaka aynı sonuçları sağlamaz. Bu nedenle, bu standardın kullanımına ilişkin hiçbir referans, kullanılan belirli çalışma koşullarını açıklayan bölüme uygun olarak hazırlanmış bir raporla birlikte yapılmaz.
Değişkenlik kaynakları ve laboratuvar hızlandırılmış maruz kalma testlerinin tasarımı, yürütülmesi ve veri analizindeki değişkenliği ele alma stratejileri hakkında ek bilgiler ASTM G141 standardında yer almaktadır. Malzemelerin kararlılığı, diğer malzemelere veya bir kontrole kıyasla performans sıralaması açısından değerlendirildiğinde, test sonuçlarının laboratuvarlar arasında tekrarlanabilirliğinin iyi olduğu gösterilmiştir. Bu nedenle, bilinen performansa sahip benzer bir malzemenin (bir kontrol) test malzemeleriyle aynı anda maruz bırakılması önerilir. Sonuçların istatistiksel olarak değerlendirilmesine olanak sağlamak için her malzemenin en az üç tekrarının maruz bırakılması önerilir. Test sonuçları, ekipmanın ASTM G154 standardına uygun olarak çalıştırılmasına gösterilen özene bağlıdır. Önemli faktörler arasında hat voltajının düzenlenmesi, cihazın çalıştığı odanın sıcaklığı, sıcaklık kontrolü, lambanın durumu ve yaşı yer alır.
Maruz bırakılacak numunelerin boyutu ve şekli, numuneler üzerindeki maruziyetin etkilerini değerlendirmek için kullanılan belirli test yönteminin özelliklerine göre belirlenir. Test yöntemi ilgili taraflarca belirlenir. Mümkün olduğu durumlarda, numunelerin maruz bırakma aparatı ile birlikte verilen numune tutucularına ve raflarına uyacak şekilde boyutlandırılması önerilir. Testin ayrılmaz bir parçası olarak belirli bir destek sağlanmadığı takdirde, numuneler sadece tutucu tarafından desteklenmek üzere gereken minimum numune alanı kaplanacak şekilde monte edilmelidir. Bu maruz bırakılmayan yüzey, test alanının bir parçası olarak kullanılmamalıdır.
Köpük gibi yalıtım malzemeleri numuneleri için, numunelerde görünür yoğuşmanın meydana geldiğini doğrulamak için yoğuşma süresi boyunca numuneleri hızla kontrol edilir. Bu görsel kontrol, yoğuşmanın başlamasından en az bir saat sonra haftada bir kez gerçekleştirilir.
Yoğuşma meydana gelmiyorsa, en olası neden yetersiz oda havası soğutmasıdır veya laboratuvar sıcaklığı çok yüksektir veya yoğuşma sıcaklığı çok düşük veya oda sıcaklığına çok yakın ayarlanmıştır ya da yalıtım malzemesinin kalın numuneleri, yoğuşma için gerekli olan oda havası soğutmasını engelliyor olabilir. Örneğin, 25 mm kalınlığındaki bir ahşap numunesi, 40 derecelik bir yoğuşma ayar noktası ve 30 derecelik bir laboratuvar sıcaklığı ile zayıf yoğuşma gösterebilir. Ayrıca uygunsuz numune montajı, buharın hazneden kaçmasına izin veriyor olabilir.
Sertlik sağlamak için, esnek numuneleri 0,635 mm kalınlığında alüminyumdan yapılmış bir destek paneline takılır.
2 mm’den büyük numunelerdeki delikler ve düzensiz şekilli numunelerin etrafındaki 1 mm’den büyük açıklıklar su buharı kaybını önlemek için kapatılır. Gözenekli numuneler buhar bariyeri görevi görebilecek alüminyum gibi katı bir desteğe takılır. Aksi belirtilmediği takdirde, her test ve kontrol malzemesinin en az üç tekrar numunesi açığa çıkarılır. Test, kontrol ve referans malzemelerinin numunelerinin maruziyet öncesinde, sırasında ve sonrasında tanımlanması, şartlandırılması ve işlenmesi için ASTM G147 standardında açıklanan prosedürler geçerlidir.
Çeşitli pozlama sürelerinin etkilerini tek bir panelde göstermek amacıyla bir numunenin yüzü maskelenmez. Bu yöntemle yanıltıcı sonuçlar elde edilmesi mümkündür, çünkü numunenin maskelenen kısmı hala birçok durumda sonuçları etkileyecek sıcaklık ve nem döngülerine maruz kalmaktadır. Numunenin kalınlığının sonuçları önemli ölçüde etkileyebileceği için, test ve kontrol numunelerinin kalınlığı nominal boyutların yüzde artı/eksi 10’u içinde olmalıdır. Bu, özellikle mekanik özellikler araştırılırken önemlidir.
Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “ASTM D4329-21 Floresan ultraviyole (UV) lamba aparatı ile plastiklerin maruziyetine ilişkin standart uygulama” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
