Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “ISO 813 Kauçuk, vulkanize veya termoplastik - Sert bir alt tabakaya yapışmanın belirlenmesi - 90 derece soyma yöntemi” standardında, tek bir sert malzeme plakasına bağlanmış bir kauçuk şeridinden oluşan bir test parçası kullanılarak, sert bir alt tabakaya bağlanmış vulkanize veya termoplastik bir kauçuğun yapışma mukavemetinin belirlenmesi için bir yöntem açıklanmaktadır.
Bu yöntem, 90 derecelik bir soyma açısı ile gerçekleştirilir. Bu yöntem, öncelikle kauçuk bileşikleri veya yapıştırıcı sistemleri seçimi, bu tür malzemelerin geliştirilmesi ve üretim süreçlerinin kontrolü için veri sağlamak amacıyla kullanılabilen standart koşullar altında laboratuvarda hazırlanan test parçalarına uygulanabilir. Bu yöntem, tipik olarak 85 IRHD sertlik değerinin üzerinde olan yüksek sertlikteki kauçuklar için uygun değildir.
Prensip olarak bu test sırasında, sert bir alt tabakaya yapıştırılmış bir kauçuk şeridin ayrılmasını sağlamak için gereken kuvvet ölçülür. Ayrılma açısı 90 derece ve kauçuk ile sert malzemenin genişliği ve kalınlığı belirtilen sınırlar içerisinde sabitlenir.
Bu testlerde kullanılan ekipman şunları içerir:
Standart test parçası, test alanında 6 mm artı/eksi 0,1 mm kalınlığında, 25 mm artı/eksi 0,1 mm genişliğinde ve 125 mm uzunluğunda bir kauçuk şeritten oluşur ve sert bir alt tabaka şeridinin yüzeyinde 25 mm uzunluğunda ve 25 mm artı/eksi 0,1 mm genişliğinde kare bir alana yapıştırılır. Test parçasının boyutlarının belirlenmesi ISO 23529 standardına uygun olmalıdır. Alt tabaka, test sırasında deformasyonu önlemek için yeterince kalın olmalıdır (minimum 1,5 mm kalınlık önerilir). Genişlik 25 mm artı/eksi 0,1 mm ve uzunluk 60 mm artı/eksi 1 mm olmalıdır. Her bir test parçası, şekilde gösterildiği gibi 25 mm uzunluğunda ve 25 mm artı/eksi 0,1 mm genişliğindeki yapıştırılmış alanın alt tabakanın yaklaşık ortasında olacak şekilde hazırlanmalıdır.
Test parçalarının hazırlanmasında iki tip kalıp kullanılabilir: birkaç test parçası için kalıplar veya tek test parçaları için kalıplar. Test parçaları bir tip kauçuk ve bir tip yapıştırıcı sistemi kullanılarak yapılacaksa, birkaç test parçası için bir kalıp kullanılabilir. Alt tabaka şeridinin uzunlamasına eksenine paralel iç kalıp boyutu 125 mm olmalıdır. Alt tabaka şeridinin enine eksenine karşılık gelen boyut, bir defada hazırlanacak deney parçası sayısına bağlı olarak değiştirilebilir. Alt tabakanın uzunlamasına ve enine eksenlerine dik boyut, örneğin alt tabakanın kalınlığına bağlı olarak çeşitli kalınlıklarda metal plakalar kullanılarak değiştirilebilir, böylece kauçuk için 6 mm artı/eksi 0,05 mm’lik bir derinlik serbest bırakılabilir. Belirli bir kauçuktan sadece bir test parçası yapılacaksa, yukarıda belirtilen kalıp kullanılmalıdır ancak enine eksene karşılık gelen boyut, test parçasının genişliği ile sınırlandırılmalıdır.
Kauçuk bileşiğinden, kalıp için gerekli boyutta ve yeterli kalınlıkta levhalar kesilir (uzunluk 125 mm, genişlik hazırlanacak test parçası sayısına karşılık gelir), böylece test parçası hazırlama işlemi sırasında kauçuk ve alt tabaka arasında maksimum basınç sağlanır.
Test parçası hazırlama sırasında, yapıştırılacak yüzeyler temiz ve toz, nem ve diğer yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. İncelenen yapıştırıcı sisteminin gerektirdiği şekilde, gerekli boyutlardaki alt tabaka şeritlerinin yapıştırılacak yüzey hazırlanır. Her iki ucu basınca duyarlı bantla maskelenir, böylece sadece belirtilen alan yapıştırma için kullanılabilir. İncelenen yapıştırıcı sisteminin gerektirdiği şekilde, çözücü veya başka bir teknik kullanarak yapıştırılacak kauçuk yüzey temizlenir. Yapıştırıcı uygulanır ve alt tabaka ve kauçuk şeritler birleştirilir. Düzenek, alt tabaka altta olacak şekilde kalıba yerleştirilir. Aynı anda birden fazla test parçası hazırlanıyorsa, test parçalarının daha sonra ayrılmasına izin vermek için alt tabaka şeritleri yaklaşık 3 mm aralıklarla yerleştirilir.
Isıyla kürlenen bir yapıştırıcı ile bağlanmış bir kauçuk durumunda, incelenen sistemin gerektirdiği süre ve sıcaklıkta kalıp uygun bir preste basınç altında ısıtılarak vulkanizasyon veya yapıştırma işlemi gerçekleştirilir. Test parçaları soğumadan önce yapıştırılmış yüzeylerin aşırı gerilime maruz kalmaması için test parçaları kalıptan dikkatle çıkarılır.
Testlerde dört test parçası kullanılır. Test parçalarının hazırlanması ile test arasındaki zaman aralığı ISO 23529 standardı gerekliliklerine uygun olmalıdır. Kalıplamadan sonra en az 16 saat olmalıdır. Test parçalarını testten hemen önce standart bir sıcaklıkta (23 derece artı/eksi 2 derece veya 27 derece artı/eksi 2 derece) en az 16 saat boyunca ISO 23529 standardı gerekliliklerine uygun şekilde şartlandırılır.
Standart laboratuvar sıcaklığının dışında bir test gerektiğinde, malzemeyi gerekli sıcaklığa getirmek için bu sıcaklıkta yeterince uzun süre ek şartlandırma yapılır.
Aksi belirtilmediği takdirde testler, standart laboratuvar sıcaklığında gerçekleştirilir.
Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “ISO 813 Kauçuk, vulkanize veya termoplastik - Sert bir alt tabakaya yapışmanın belirlenmesi - 90 derece soyma yöntemi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
Randevu almak, daha detaylı bilgi edinmek yada değerlendirme talep etmek için formumuzu doldurarak size ulaşmamızı isteyebilirsiniz.
EUROLAB , raporlama ve belgelendirme faaliyetlerini, United Accreditation Foundation (UAF), Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Enterprise Accreditation Foundation (EAF) kuruluşundan sağladığı akreditasyona dayanarak sürdürmektedir. Enterprise Accreditation Foundation (EAF), aynı zamanda Birleşmiş Milletler (UN GLOBAL COMPACT) imzacısıdır.
