EN 1518-1 Boyalar ve Vernikler - Çizilme Direncinin Belirlenmesi - Bölüm 1: Sabit Yükleme Yöntemi

Bir Avrupa standardı olan “EN 1518-1 Boyalar ve vernikler - Çizilme direncinin belirlenmesi - Bölüm 1: Sabit yükleme yöntemi” standardında, belirli koşullar altında, tek bir kaplamanın veya çok katlı bir boya, vernik veya ilgili ürün sisteminin, belirli bir yük ile yüklenmiş bir çizik kalemi ile çizilerek penetrasyona karşı direncini belirlemeye yönelik test yöntemi açıklanmaktadır.

Kalemin penetrasyonu, çok katlı bir sistem durumu hariç, alt tabakaya doğrudur. Çok katlı bir sistemde kalem, alt tabakaya veya ara bir kata penetre olabilir. Belirtilen yöntem iki şekilde gerçekleştirilebilir:

• Belirli bir spesifikasyona uygunluğu değerlendirmek için kaleme uygulanan tek bir belirtilen yük ile test edilerek geçti / kaldı testi olarak.
• Kaplamanın penetre edildiği minimum yükü belirlemek için kaleme artan yükler uygulanarak bir değerlendirme testi olarak.

Ne bu standart ne de ISO 1518-2 standardı, ISO 12137 standardında belirtilen eğimli bir kalem kullanan bir yöntemi belirtmez. Üç yöntem arasındaki seçim, belirli pratik soruna bağlıdır.

Prensip olarak belirli bir yük ile yüklenmiş bir çizik kalemi, sabit bir hızda bir kaplama üzerine çekilir. Şu test parametreleri belirtilir:

• Kalem ucunun geometrisi
• Test yükünün bulunabileceği aralık ve artırılabileceği artışlar
• Kalemin kaplama üzerine indirilme prosedürü
• Kalemin hareket hızı ve çiziğin minimum uzunluğu.

Çizik, kaplamanın tek bir belirtilen test yükü (geçti / kaldı testi) için belirtilen ölçüde nüfuz edip etmediğini görmek veya nüfuz için gereken minimum test yükünü belirlemek için incelenir. Bazı durumlarda kaplama yüzeyinde çizikler tespit edilir. Bu değerlendirme 24 saat sonra tekrarlanmalıdır.

Testler başlarken, test edilecek ürünün veya çok katlı bir sistem söz konusuysa her ürünün temsili bir örneği, ISO 15528 standardında açıklandığı şekilde alınır. Her bir örnek, ISO 1513 standardında açıklandığı şekilde incelenir ve test için hazırlanır.

Alt tabaka test panelleri 0,7 mm ile 1,0 mm kalınlığında iletken olmalı ve ISO 1514 standardı gerekliliklerine uygun olmalıdır. Panellerin tercihen 200 mm x 100 mm boyutlarında olması gerekir. Her test paneli ISO 1514 standardına uygun olarak hazırlanır ve test edilen ürün veya sistemle belirtilen yönteme göre kaplanır. Kaplamanın uygulama yöntemi, üretici tarafından belirlenir veya ilgili taraflar arasında kararlaştırılarak test raporuna eklenir.

Her kaplanmış test paneli belirtilen süre ve koşullar altında kurutulur (veya fırınlanır) ve yaşlandırılır. Testten önce, kaplanmış panelleri en az 16 saat boyunca 23 derece artı/eksi 2 derecede ve yüzde 50 artı/eksi yüzde 5 bağıl nemde (ISO 3270 standardına uygun olarak) şartlandırılır. Test prosedürü, test panellerinin şartlandırma odasından çıkarılmasından hemen sonra gerçekleştirilir. Kurutma (veya fırınlama) ve yaşlandırma süresi ve koşulları, üretici tarafından belirtilir veya ilgili taraflar arasında kararlaştırılarak test raporuna dahil edilir. Kaplanmış paneller, parmak izi ve tozla kirlenmeyi önleyecek şekilde depolanmalı ve kullanılmalıdır. Yüzeydeki parmak izleri, toz veya diğer kirlenmeler daha düşük doğrulukla sonuçlanır.

Kurutulmuş kaplamanın kalınlığını, ISO 2808 standardında belirtilen prosedürlerden biriyle mikron cinsinden belirlenir. Kuru film kalınlığı, üretici tarafından belirlenir veya ilgili taraflar arasında kararlaştırılarak test raporuna dahil edilir.

Testler, 23 derece artı/eksi 2 derece sıcaklıkta ve yüzde 50 artı/eksi yüzde 5 bağıl nemde gerçekleştirilir.

Test prosedürü şu adımlardan oluşur:

• Kaplaması yukarı bakacak şekilde kaplanmış bir test panelini panel tutucusuna kelepçelenir. Test paneli, yapılacak çizikler arasındaki mesafe en az 5 mm ve çiziklerden test panelinin kenarına kadar olan mesafe en az 10 mm olacak şekilde konumlandırılır.
• Kalemin ucunda hasar, kirlenme ve pürüzsüz görünüm olup olmadığı incelenir. Çizik kalemi yük kirişine, test paneli üzerindeki konumundayken panele dik olacak şekilde sabitlenir.
• Kalem yüksüzken, yük kirişi boş ağırlıkla dengelenir.
• Kullanılan aparat türüne bağlı olarak, kalemin üzerine bir ağırlık yerleştirilerek veya kayan ağırlığı hareket ettirerek test yükü gereken değere ayarlanır.
• Kullanılıyorsa gösterge cihazı etkinleştirilir ve düzgün çalıştığı kontrol edilir.
• Cihazın motoru çalıştırılır ve kaplamada çiziğin oluşması beklenir. Uygunsa, test sırasında gösterge cihazını gözlemleyerek, kalem ile alt tabaka arasında elektriksel temas olup olmadığı belirlenir.
• Panel çıkarılır ve belirtilen ölçüde nüfuz olup olmadığını belirlemek için büyüteç yardımıyla hemen çizik incelenir.

Tek bir belirtilen yük için prosedür (geçti / kaldı testi): Yukarıda belirtilen prosedür iki test panelinin her birinde üç kez gerçekleştirilir. Altı test çalışmasının hiçbirinde kaplama belirtilen sınırın ötesine nüfuz etmediyse, sonuç “geçti” olarak bildirilir. Altı test çalışmasının bir veya daha fazlasında kaplama belirtilen sınırın ötesine nüfuz ettiyse, sonuç “kaldı” olarak bildirilir.

Penetrasyona neden olacak minimum yükün belirlenmesi prosedürü: Yukarıda belirtilen prosedür, kaplamanın penetrasyonuna neden olması beklenenden biraz daha düşük bir yükten başlayarak uygulanır. Kaplama penetre olana kadar, iğne üzerindeki yük uygun artışlarla kademeli olarak artırılır. İğnenin kaplamaya belirtilen ölçüde nüfuz ettiği minimum yük kaydedilir. Prosedür iki panel üzerinde daha tekrarlanır. Üç belirlemenin en düşük sonucu Newton cinsinden bildirilir.

EN 15818-1 standardı şu nedenlerle önemli görülmektedir:

• Kalite güvencesi: Bu standart, boya ve verniklerin belirli dayanıklılık standartlarını karşılamasını sağlar. Bu da kaplamaların aşınma ve yıpranmaya dayanıklı olması gereken otomotiv, inşaat ve imalat gibi sektörler için kritik öneme sahiptir. Sabit yükleme yöntemi performans spesifikasyonlarına uygunluğu doğrulamak için geçme / kalma testlerine olanak tanır.
• Ürün geliştirme: Çizilme direncini ölçerek üreticiler farklı kaplama formüllerini karşılaştırabilir ve mekanik hasara karşı daha iyi direnç için optimize edebilir, böylece ürün ömrünü ve müşteri memnuniyetini artırabilirler.
• Sektörler arası tutarlılık: Bu standart, dünya çapında tanınan bir çerçeve sunarak, farklı laboratuvarlar ve bölgeler arasında tutarlı test prosedürleri ve karşılaştırılabilir sonuçlar sağlar. Bu, uluslararası ticaret ve yasal düzenlemelere uyum açısından hayati önem taşır.
• Gerçek dünya performansını tahmin etme: Çizilme direnci verileri, kaplamaların aşınma, darbe veya keskin nesnelerle temas gibi gerçek dünya koşullarında nasıl performans göstereceğini tahmin etmeye yardımcı olur. Bu, özellikle otomotiv kaplamaları, mimari kaplamalar veya endüstriyel ekipman gibi uygulamalar için önemlidir.
• Maliyet verimliliği: Üstün çizilme direncine sahip kaplamaları belirleyerek, üreticiler garanti taleplerini, bakım maliyetlerini ve erken arızaları azaltabilir, bu da maliyet tasarrufu ve gelişmiş ürün güvenilirliği sağlar.
• Tüketici güveni: Bu standart kapsamındaki testler, kaplamaların reklamı yapılan performans iddialarını karşılamasını sağlayarak, görünüm ve dayanıklılığın kritik öneme sahip olduğu sektörlerde tüketiciler ve son kullanıcılar nezdinde güven oluşturur.

Kısaca bu standart, boya ve verniklerin kalitesini, dayanıklılığını ve güvenilirliğini sağlamak, inovasyonu desteklemek ve küresel kaplama endüstrisinde tutarlılığı korumak için olmazsa olmazdır.

Sonuç olarak ISO 1518 standardı, boya ve verniklerin çizilme direncini değerlendirmek için sağlam ve standartlaştırılmış yöntemler sunarak, kaplama endüstrisinde kalite kontrol ve ürün geliştirmeyi destekler. Hem sabit hem de değişken yükleme yaklaşımları sunarak, çeşitli test ihtiyaçlarını karşılar ve güvenilir ve tekrarlanabilir sonuçlar sağlar.

Uzun yıllardır hizmet veren ve dünyada bilim ve teknoloji alanında yaşanan gelişmeleri titizlikle takip eden kuruluşumuz, her sektörden işletmelere, yetişkin bir kadro ve geniş bir altyapı ile çok farklı alanlarda test, ölçüm ve analiz çalışmaları gerçekleştirmektedir. Bu çerçevede işletmelere “EN 1518-1 Boyalar ve vernikler - Çizilme direncinin belirlenmesi - Bölüm 1: Sabit yükleme yöntemi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.