Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) tarafından yayınlanan “ISO 14870 Toprak kalitesi - Tamponlanmış DTPA çözeltisi ile eser elementlerin ekstraksiyonu“ standardında, toprak numunelerindeki eser elementlerin tamponlu dietilentriaminpentaasetik asit (DTPA) çözeltisi kullanılarak ekstraksiyonu için bir yöntem açıklanmaktadır. Bu yöntem, esas olarak topraklarda yetişen bitkiler için bakır, demir, manganez ve çinkonun bulunabilirliğinin tahmin edilmesine uygulanır.
Bu standart tercihen pH değeri 6’dan büyük olan topraklar için uygundur. Kadmiyum, krom, nikel ve kurşun gibi potansiyel olarak toksik elementler de ekstraktlarda tespit edilebilir. Bu elementlerden bir veya daha fazlasını büyük miktarlarda içeren topraklarda, DTPA’nın kompleks oluşturma kapasitesinin aşılması, bu elementlerden herhangi birinin ekstraksiyonunun verimliliğini azaltabilir.
Bu standart, ekstraktlardaki eser elementlerin ölçüm yöntemlerini belirtmemektedir.
Prensip olarak toprak örneği, 20 derece sıcaklıkta, hassas çalkalama koşulları altında ve 1:2 (m/V) toprak:çözelti ekstraksiyon oranıyla, çözünebilir eser element türlerinin trietanolamin, kalsiyum klorür ve dietilentriaminpentaasetik asit (DTPA) içeren karışık bir tamponlu çözeltide (pH = 7,3) ekstrakte edilir.
Ekstraktlardaki eser elementlerin tayini, alev veya elektrotermal atomik absorpsiyon spektrometrisi, indüktif eşleşmiş plazma atomik emisyon spektrometrisi veya diğer ilgili teknikler kullanılarak gerçekleştirilebilir. Nispeten yüksek ekstraksiyon oranı nedeniyle, yüksek emme kapasitesine sahip topraklarda yeterli miktarda ekstrakt çözeltisi elde etmek zor olabilir.
Laboratuvar numunesi olarak, ISO 11464 standardına göre ön işlem görmüş, 2 mm’lik elekten geçirilmiş hava kuru toprak numunelerinin bir kısmı kullanılır. Su içeriğini ISO 11465 standardına göre belirlemek için numunenin ayrı bir kısmı kullanılır.
Ekstraksiyon prosedürü şu şekildedir: Plastik bir spatula kullanarak 10,00 g laboratuvar numunesi tartılır ve 100 ml’lik bir kaba aktarılır. Pipet veya dağıtıcı kullanarak 20,0 ml ekstraksiyon solüsyonu ilave edilir. Kap sıkıca kapatılır ve çalkalayıcı kullanarak 20 derece artı7eksi 2 derecede 2 saat çalkalanır. Ekstraktın bir kısmı bir santrifüj tüpüne boşaltılır ve 3000 g’da 10 dakika santrifüjlenir. Üstteki sıvı bir filtre kullanarak süzülür. Fazlar ayrıldıktan sonra, ekstrakt bir polietilen şişeye alınır ve 48 saat içinde analiz edilir. Her analiz partisinde, aynı prosedürü kullanarak ancak toprak örneği olmadan boş ekstraksiyonlar gerçekleştirilir.
Çevre bilimi ve tarım alanında, toprak sağlığının değerlendirilmesi sürdürülebilir tarım, arazi yönetimi ve ekosistemin korunması için büyük önem taşır. Toprak analizinin önemli bir yönü, bitkilerin optimum büyüme için az miktarda ihtiyaç duyduğu bakır, demir, manganez ve çinko gibi mikro besin maddeleri olan temel eser elementlerin biyoyararlılığının belirlenmesidir. ISO 14870 standardı, bu eser elementlerin toprak örneklerinden ekstraksiyonu için standartlaştırılmış bir yöntem sunarak bitki tarafından kullanılabilir fraksiyonlarının doğru bir şekilde tahmin edilmesini sağlar.
Toprak, eser elementlerin bitki tarafından nasıl bağlanıp salındığını etkileyen pH değeri, organik madde içeriği ve mineral bileşimi gibi faktörlerden etkilenen karmaşık bir matristir. Geleneksel toplam element analizi, minerallerde veya organik komplekslerde bulunan biyolojik olarak kullanılabilir olmayan formları içerdiğinden, kullanılabilirliği genellikle abartır. ISO 14870 standardı, kök salgılarını taklit ederek bu elementlerin sadece değişken, bitki tarafından erişilebilir kısımlarını çözündüren bir şelatlama maddesi olan tamponlu dietilentriaminpentaasetik asit (DTPA) çözeltisi kullanan seçici bir ekstraksiyon tekniği sunar.
Bu standardın temel amacı, dünya çapındaki laboratuvarlarda tekrarlanabilir sonuçlar sağlayarak gübre önerileri ve eksiklik düzeltmeleri gibi agronomik kararları desteklemektir. Bu standart, çevresel izleme ve yasal düzenlemelere uyumda tutarlılığı sağlar. Özellikle bu yöntem, mikro besin eksikliğinin yaygın olduğu nötr ila hafif alkali topraklar (pH değeri 5,5-7,5) için tasarlanmıştır.
ISO 14870 standardı, şu alanlarda yaygın olarak kullanılmaktadır:
Ancak, sınırlamalar mevcuttur. Yöntemin verimliliği, Mehlich-3 gibi alternatif ekstraktantların tercih edilebileceği yüksek asidik (pH değeri en fazla 5,5) veya kireçli topraklarda düşer. Aşırı eser element içeren topraklarda, DTPA doygunluğu meydana gelebilir ve bu da kullanılabilirliği olduğundan düşük tahmin eder. Ayrıca bu standart sadece ekstraksiyona odaklanır ve sonraki ölçümlere odaklanmaz, bu da su kalitesi paralellikleri için ISO 11885 gibi diğer standartlarla entegrasyonu gerektirir.
Küresel gıda talebi artarken ve toprak bozulması ekilebilir arazilerin yüzde 33’ünü etkilerken, BM tahminlerine göre ISO 14870 ve benzer standartlar hassas tarımda kritik bir rol oynamaktadır. DTPA ekstraksiyonunu standartlaştırarak uluslararası veri karşılaştırılabilirliğini teşvik eder ve AB’nin toprak izleme direktifi gibi politikaları destekler. Son onaylar, ticari laboratuvarlarda verimliliği artıran otomatik sistemlere yönelik uyarlamalarla, ISO 14870 standardının kalıcı önemini yansıtmaktadır.
ISO 14870 standardı önemlidir, çünkü çiftçilerin, ziraat mühendislerinin, araştırmacıların ve düzenleyicilerin, özellikle dünya nüfusunun büyük bir bölümünü besleyen nötr ila alkali toprakların bulunduğu geniş alanlarda, toprakta ne kadar çinko, demir, manganez ve bakıra erişebileceğini güvenilir bir şekilde bilmelerini sağlayan, küresel olarak kabul görmüş, bilimsel olarak doğrulanmış ve pratik bir standarttır.
Sonuç olarak ISO 14870 standardı, teknik bir protokolden daha fazlasıdır, toprak bilimi ile sürdürülebilir uygulamaları birbirine bağlayan ve topraklardaki gizli eser element zenginliğinin doğru bir şekilde ölçülüp kullanılmasını sağlayan bir araçtır. Tarım veya çevre alanlarında çalışanlar için, bu standardı benimsemek, verimliliği ve yerküre sağlığını doğrudan etkileyen toprak verimliliğine dair içgörüler sağlar.
Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere “ISO 14870 Toprak kalitesi - Tamponlanmış DTPA çözeltisi ile eser elementlerin ekstraksiyonu“ standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
Randevu almak, daha detaylı bilgi edinmek yada değerlendirme talep etmek için formumuzu doldurarak size ulaşmamızı isteyebilirsiniz.
EUROLAB , raporlama ve belgelendirme faaliyetlerini, United Accreditation Foundation (UAF), Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Enterprise Accreditation Foundation (EAF) kuruluşundan sağladığı akreditasyona dayanarak sürdürmektedir. Enterprise Accreditation Foundation (EAF), aynı zamanda Birleşmiş Milletler (UN GLOBAL COMPACT) imzacısıdır.
