Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından geliştirilen “ASTM C170/C170M-15 Boyutlu taşın basınç dayanımı için standart test yöntemi” standardında, boyutlu taşın örneklemesi, numunelerin hazırlanması ve basınç dayanımının belirlenmesine yönelik bir test yöntemi açıklanmaktadır.
Bu standardın amaçları doğrultusunda geçerli tüm tanımlar “ASTM C119-22 Boyutlu taşla ilgili standart terminoloji” standardında yer almaktadır.
Bu test yöntemi, çeşitli boyutlu taşlar arasındaki basınç dayanımı farklılıklarını göstermede faydalıdır. Bu test yöntemi aynı tipteki taşları karşılaştırmada bir unsur sağlar.
Bu testlerde kullanılan test makinesi, “ASTM E4-24 Test makinelerinin kuvvet kalibrasyonu ve doğrulanması için standart uygulamalar” standardı kalibrasyon gereklilikleri dahil olmak üzere “ASTM C39/C39M-04 Silindirik beton numunelerinin basınç dayanımı için standart test yöntemi” standardı gerekliliklerine uygun olmalıdır.
Kullanılan test makinesi, bu standartta belirtildiği gibi gerekli yükü düzgün bir oranda uygulayabilmeli ve ani veya hızlı yük değişimlerini önlemek için yükü sabit bir şekilde uygulayabilmelidir. Test makinesinin küresel yatak bloğu, yüklenmediğinde temas plakası merkezi bir konumda kalacak şekilde (küresel yüzeyler tam temas halinde) üst kafadan asılmalıdır. Küresel yüzeyler iyi yağlanmalı ve eğrilik merkezi numuneyle temas yüzeyi içinde hizalanmalıdır. Standart içinde verilen şekil, bir numunenin doğru hizalanmasını ve bu gerekliliklere uyan bir test makinesinin tipik bileşenlerini göstermektedir.
Numune, söz konusu taş türünün veya derecesinin gerçek bir ortalamasını temsil edecek şekilde seçilmeli ve test edilecek tip tanımı altında bitmiş formda piyasaya sunulan kalitede olmalıdır. Numune, alıcı veya yetkili temsilcisi tarafından ocaktan çıkarılan taştan veya doğal çıkıntıdan alınabilir ve istenen sayıda test numunesinin hazırlanmasına izin verecek yeterli büyüklükte olmalıdır. Algılanabilir değişiklikler meydana geldiğinde, alıcı basınç dayanımındaki değişikliği belirlemek için gereken sayıda numune seçebilir. Test numunelerinin seçilmesi, hazırlanması ve şartlandırılması hakkında “ASTM C1799/C1799M-14 Boyutlu taş testi numunesi örnekleme ve hazırlama için standart kılavuz” geçerlidir.
Test numuneleri küp veya dik silindir olabilir ve numuneden testere veya karot matkaplarıyla kesilmelidir. Çap veya yanal boyut (karşıt dikey yüzeyler arasındaki mesafe), numunenin tane boyutundaki veya bileşimindeki değişikliklere uyum sağlamak için 50 mm’den az olmamalıdır. Yüksekliğin (test aparatıyla temas eden yüzeyler arasındaki mesafenin) çapa veya yanal boyuta oranı 0,9:1,0 ile 1,1:1,0 arasında olmalıdır. Numunenin kenarları, numunenin tüm yüksekliği boyunca 0,5 mm içinde pürüzsüz ve düz olmalıdır.
Test aparatıyla temas eden iki yüzey ince aşındırıcı bir yüzeye sahip olmalı ve diğer yüzeyler ince testereli bir yüzeye sahip olmalıdır. Test aparatıyla temas eden yüzeyler artı/eksi 0,1 mm düzlük toleransına kadar taşlanmalı ve numunenin uzunlamasına eksenine dik açıdan 0,25 dereceden fazla sapmamalıdır.
Her test koşulu için en az beş numune hazırlanmalıdır. Son test koşulları proje koşulları tarafından belirlenir ve test talebiyle belirtilir. Tipik olarak, test, taş yarığına hem dik hem de paralel ıslak ve kuru koşulları içerir (en kolay bölünme düzlemi, genellikle yatak düzlemi yönelimiyle tutarlıdır) ve en az 20 numune gerektirir. Standart içince verilen şekillerde, en yaygın iki yarık yönelimi için bir test aparatı içinde test numunelerinin uygun yerleşimini göstermektedir. Yük taşıyan yüzeyler, mümkün olduğunca gerçek ve paralel düzlemlere kadar taşlanarak bitirilmelidir.
Yük taşıyan yüzeyler ve yarık yönü her numuneye işaretlenmelidir. Taşlama dışında kaplama malzemelerinin veya uç yüzey işlemlerinin kullanılmasına izin verilmez.
Numuneler, kuru bir koşulda test edilmeden önce, 60 derece artı/eksi 2 derece sıcaklıkta 48 saat koşullandırılır. 46, 47 ve 48. saatlerde, ağırlığın aynı olduğundan emin olmak için numuneler tartılır. Ağırlık düşmeye devam ederse, aynı ağırlıkla üç ardışık saatlik okuma elde edilene kadar numuneler kurutmaya devam edilir. Numuneler fırından çıkarıldıktan sonra, test etmeden önce bir kurutucuda oda sıcaklığına soğutulur.
Numuneler ıslak bir koşulda test edilmeden önce, 22 derece artı/eksi 2 derece sıcaklıkta 48 saat suya daldırılır. Numuneler banyodan çıkarıldıktan hemen sonra, yüzey suyundan silinerek test edilir.
Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “ASTM C170/C170M-15 Boyutlu taşın basınç dayanımı için standart test yöntemi” standardında tanımlanan test hizmetleri de vermektedir.
Randevu almak, daha detaylı bilgi edinmek yada değerlendirme talep etmek için formumuzu doldurarak size ulaşmamızı isteyebilirsiniz.
EUROLAB , raporlama ve belgelendirme faaliyetlerini, United Accreditation Foundation (UAF), Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Enterprise Accreditation Foundation (EAF) kuruluşundan sağladığı akreditasyona dayanarak sürdürmektedir. Enterprise Accreditation Foundation (EAF), aynı zamanda Birleşmiş Milletler (UN GLOBAL COMPACT) imzacısıdır.
