ISO 16474 Boyalar ve Vernikler - Laboratuvar Işık Kaynaklarına Maruz Kalma Yöntemleri

Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından yayınlanan “ISO 16474 Boyalar ve vernikler - Laboratuvar ışık kaynaklarına maruz kalma yöntemleri“ standardı, aynı başlık altında yayınlanan şu alt bölümlerden oluşmaktadır:

• “ISO 16474-1 Bölüm 1: Genel kılavuz“ standardında, sonraki bölümlerde ayrıntılı olarak açıklanan maruz kalma yöntemlerinin seçimi ve işletimiyle ilgili bilgi ve genel kılavuz verilmektedir. Bu standart aynı zamanda, boya ve verniklerin laboratuvar ışık kaynaklarına maruz bırakılması için kullanılan cihazlar için genel performans gereksinimlerini de açıklar. Bu tür performans gereksinimleri hakkında bilgiler, yapay hızlandırılmış hava koşullarına maruz bırakma veya yapay hızlandırılmış ışınlama cihazlarının üreticileri için sağlanmaktadır.

Bu standart aynı zamanda, yapay hızlandırılmış hava koşullarına maruz bırakma veya yapay hızlandırılmış ışınlama maruziyetlerinden elde edilen verilerin yorumlanması hakkında da bilgi sağlar.

Prensip olarak test edilecek numuneler, kontrollü çevre koşulları altında laboratuvar ışık kaynaklarına maruz bırakılır. Açıklanan yöntemler, numune düzlemindeki ışınım ve radyasyon maruziyetinin, belirtilen beyaz ve siyah sensörlerin sıcaklığının, oda hava sıcaklığının ve bağıl nemin ölçümü için karşılanması gereken gereksinimleri içerir.

Laboratuvar ışık kaynakları kullanan cihazlarda maruz kalma işlemleri yapılırken, hızlandırılmış test koşullarının test edilen boya veya vernik için gerçek kullanım ortamını ne kadar iyi simüle ettiğini dikkate almak önemlidir. Ayrıca, maruz kalma testleri kurulurken ve yapay hızlandırılmış hava koşullarına maruz kalma veya yapay hızlandırılmış ışınlama maruz kalmalarından elde edilen sonuçlar yorumlanırken hem hızlandırılmış testteki hem de gerçek maruz kalmalardaki değişkenliğin etkilerini dikkate almak esastır.

• “ISO 16474-2 Bölüm 2: Ksenon ark lambaları“ standardında, malzemelerin gerçek son kullanım ortamlarında gün ışığına veya pencere camından filtrelenmiş gün ışığına maruz kaldığında meydana gelen yıpranma etkilerini yeniden üretmek için numunelerin nem varlığında ksenon ark ışığına maruz bırakılması yöntemleri açıklanmaktadır.

Numuneler, kontrollü koşullar (sıcaklık, nem veya ıslatma) altında filtrelenmiş ksenon ark ışığına maruz bırakılır. Farklı malzemelerin test edilmesi için tüm gereksinimleri karşılamak üzere çeşitli ksenon ark lambaları ve çeşitli filtre kombinasyonları kullanılabilir.

Numune hazırlama ve sonuçların değerlendirilmesi, belirli malzemeler için diğer uluslararası standartlarda ele alınmıştır. Plastikler için ksenon ark maruziyetleri ISO 4892-2 standardında açıklanmıştır.

Prensip olarak uygun filtrelerle donatılmış ve düzgün şekilde bakımı yapılmış bir ksenon ark lambası, gün ışığının spektrumun ultraviyole (UV) ve görünür bölgelerindeki spektral güç dağılımını simüle etmek için kullanılır.

Numuneler, kontrollü çevre koşulları altında çeşitli ışınım seviyelerine (radyasyon maruziyeti), ısıya, bağıl neme ve suya maruz bırakılır. Maruz kalma koşulları, şunların seçimiyle değiştirilebilir:

• Işık filtreleri.
• Işınım seviyesi.
• Işık maruziyeti sırasındaki sıcaklık.
• Nem kontrolü gerektiren test koşulları kullanıldığında, ışık ve karanlık maruziyetleri sırasında oda havasının bağıl nemi.
• Islatma türü.
• Su sıcaklığı ve ıslatma döngüsü.
• Işık / karanlık döngüsünün zamanlaması.

Islatma genellikle test numunelerinin demineralize / iyonize su ile püskürtülmesi, suya daldırılması veya su buharının numunelerin yüzeylerine yoğunlaşması yoluyla sağlanır.

İşlem, numunelerin düzlemindeki ışınım ve radyasyon maruziyetinin ölçümlerini içermelidir.

Karşılaştırma amacıyla bir standart sağlamak için, bilinen performansa sahip benzer bir malzemenin (kontrol) test numuneleriyle eş zamanlı olarak maruz bırakılması önerilir. Test edilecek belirli malzeme için ekipmanlar arasında uygun bir istatistiksel ilişki kurulmadıkça, farklı ekipmanlarda maruz bırakılan numunelerden elde edilen sonuçların karşılaştırılması yapılmamalıdır.

• “ISO 16474-3 Bölüm 3: Floresan UV lambaları“ standardında, kaplamaların gerçek son kullanım ortamlarında gün ışığına veya pencere camından geçen gün ışığına maruz kaldıklarında meydana gelen yıpranma etkilerini yeniden üretmek üzere tasarlanmış cihazlarda floresan UV lambalarına, ısıya ve suya maruz bırakılması yöntemleri açıklanmaktadır.

Kaplamalar, kontrollü çevre koşulları (sıcaklık, nem veya su) altında farklı tipte floresan UV lambalarına maruz bırakılır. Farklı malzemelerin test edilmesi için tüm gereksinimleri karşılamak üzere farklı tipte floresan UV lambaları kullanılabilir.

Numune hazırlama ve sonuçların değerlendirilmesi, belirli malzemeler için diğer ISO standartlarında ele alınmıştır. Plastikler için floresan UV lambası maruziyetleri ISO 4892-3 standardında açıklanmıştır.

Prensip olarak uygun şekilde bakımı yapıldığında, floresan UV lambaları, spektrumun ultraviyole (UV) bölgesinde gün ışığının spektral ışınımını simüle etmek için kullanılabilir.

Numuneler, kontrollü çevre koşulları altında çeşitli UV radyasyonu, ısı ve nem seviyelerine maruz bırakılır. Maruz kalma koşulları şunların seçimiyle değiştirilebilir:

• Floresan lamba tipi (spektral güç dağılımı).
• Işınım seviyesi.
• UV maruziyeti sırasındaki sıcaklık.
• Nem kontrolü gerektiren test koşulları kullanıldığında, ışık ve karanlık maruziyetleri sırasında oda havasının bağıl nemi. Ticari floresan UV lamba cihazları genellikle bağıl nem kontrolü sağlamaz.
• Islatma tipi.
• Islatma sıcaklığı ve döngüsü.
• UV / karanlık döngüsünün zamanlaması.

Islatma genellikle su buharının açıkta kalan numune yüzeyine yoğunlaşmasıyla veya test numunelerinin demineralize / iyonize su ile püskürtülmesiyle sağlanır.

İşlemler, numune düzlemindeki ışınım şiddetinin ve radyasyon maruziyetinin ölçülmesini içerebilir.

Karşılaştırma amacıyla bir standart sağlamak için, bilinen performansa sahip benzer bir malzemenin (kontrol numunesi) test numuneleriyle eş zamanlı olarak maruz bırakılması önerilir.

Farklı cihazlarda veya farklı lamba türlerinde maruz bırakılan numunelerden elde edilen sonuçların karşılaştırılması, test edilecek malzeme için farklı ekipman türleri arasında uygun bir istatistiksel ilişki kurulmadıkça yapılmamalıdır.

• “ISO 16474-4 Bölüm 4: Açık alevli karbon ark lambaları“ standardında, malzemelerin gerçek son kullanım ortamlarında gün ışığına veya pencere camından filtrelenmiş gün ışığına maruz kaldığında meydana gelen yıpranma etkilerini yeniden üretmek için, numunelerin nem varlığında açık alevli karbon ark lambalarına maruz bırakılması yöntemleri açıklanmaktadır.

Numuneler, kontrollü koşullar (sıcaklık, nem veya ıslatma) altında filtrelenmiş açık alevli karbon ark ışığına maruz bırakılır. Ortama doğrudan maruz kalmayı veya pencere camından maruz kalmayı simüle etmek için farklı filtre türleri kullanılır.

Numune hazırlama ve sonuçların değerlendirilmesi, belirli malzemeler için diğer uluslararası standartlarda ele alınmıştır. Plastikler için açık alevli karbon ark maruziyetleri ISO 4892-4 standardında açıklanmıştır.

Prensip olarak test edilecek malzemelerin numuneleri, kontrollü çevre koşulları altında cam filtreli açık alevli karbon ark ışığına, ısıya, bağıl neme ve suya maruz bırakılır. Maruz kalma koşulları, şunları seçimiyle değiştirilebilir:

• Işık filtreleri.
• Işığa maruz kalma sırasındaki sıcaklık.
• Nem kontrolü gerektiren test koşulları kullanıldığında, ışık ve karanlık maruz kalma sırasında oda havasının bağıl nemi.
• Islatma türü.
• Su sıcaklığı ve ıslatma döngüsü.
• Işık / karanlık döngüsünün zamanlaması.

Islatma genellikle test numunelerinin demineralize / iyonize su ile püskürtülmesi veya su buharının numunelerin yüzeylerine yoğunlaşmasıyla sağlanır.

İşlem, numunelerin düzlemindeki ışınım ve radyasyon maruziyetinin ölçümlerini içerebilir.

Karşılaştırma amacıyla bir standart sağlamak için, bilinen performansa sahip benzer bir malzemenin (kontrol numunesi) test numuneleriyle eş zamanlı olarak maruz bırakılması önerilir.

Test edilecek malzeme için cihazlar arasında uygun bir istatistiksel ilişki kurulmadıkça, farklı cihaz türlerinde maruz bırakılan test numunelerinden elde edilen sonuçların karşılaştırılması yapılmamalıdır.

Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere “ISO 16474 Boyalar ve vernikler - Laboratuvar ışık kaynaklarına maruz kalma yöntemleri“ standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.