ISO 15741 Boyalar ve Vernikler - Korozif Olmayan Gazlar İçin Kara ve Deniz Çelik Boru Hatlarının İç Kısımlarına Yönelik Sürtünme Azaltıcı Kaplamalar

Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından yayınlanan “ISO 15741 Boyalar ve vernikler - Korozif olmayan gazlar için kara ve deniz çelik boru hatlarının iç kısımlarına yönelik sürtünme azaltıcı kaplamalar” standardında, aşındırıcı olmayan gazların taşınması için çelik borular ve bağlantı parçalarında sıvı epoksi boyalar ve bu tür boyaların iç kaplamaları için test gereksinimler ve yöntemler açıklanmaktadır. Bu standart ayrıca boyanın uygulanmasıyla da ilgilenir.

Bu standartta verilen gereksinimlere uymaları koşuluyla diğer boyalar veya boya sistemleri hariç tutulmaz. Kaplama, normalde havasız sprey veya diğer uygun sprey teknikleriyle patlatılmış çelik üzerine atölyede uygulanan tek bir katmandan oluşur. Uygulanan ve kürlenen boya filmi, sürtünmede istenen azalmayı sağlamak için pürüzsüz olmalıdır. Fırça uygulaması yalnızca küçük onarım işleri için kullanılır.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, ISO 4618 standardında verilen terimler ve tanımlar yanı sıra şu tanımlar geçerlidir:

• Kaplayıcı, bu standardın esaslarına uygun olarak kaplama malzemesinin uygulanmasından sorumlu şirkettir.
• Kaplama malzemesi üreticisi, kaplama malzemesinin tedarikçi firmasıdır.
• Kuru film kalınlığı, kaplama sertleştiğinde veya kürlendiğinde yüzeyde kalan kaplamanın kalınlığıdır.
• Doğal gaz, özellikle metan olmak üzere hidrokarbonların karmaşık gaz karışımıdır. Ancak genellikle etan, propan ve daha yüksek hidrokarbonları çok daha küçük miktarlarda ve nitrojen ve karbondioksit gibi bazı yanıcı olmayan gazları da içerir.
• Nominal kuru film kalınlığı, her kat veya tüm boya sistemi için belirtilen kuru film kalınlığıdır.
• İğne deliği, kaplamada uygulanan filmden tamamen geçen ve yansıyan ışıkla bakıldığında iğne ucu görünümüne sahip küçük gözenek benzeri kusurlarla karakterize edilen film kusurudur.
• Satın alıcı, kaplanmış boruları ve bağlantı parçalarını satın alan kuruluş veya kişidir.

Kaplama malzemesi tipik olarak iki bileşenli bir epoksi boyadır. Boya filmi kürlendikten sonra salınmalı ve boru hattının çalışması ve gazın kalitesi için zararlı olduğu kanıtlanmış hiçbir madde içermemelidir.

Aksi kararlaştırılmadığı takdirde, kaplama malzemesi bu standarda uygun olarak nitelendirilmeli ve nitelendirmeden sonra değiştirilmemelidir.

Kaplama malzemesini üreten firma, talep üzerine temel bileşenin ve kürleme maddesi bileşeninin kızılötesi spektrogramlarını sağlar. Ayrıca, üretici firma bir ürün veri sayfası, bir sağlık ve güvenlik veri sayfası ve bu standarda uygun olarak elde edilen test sonuçlarını belirten bir sertifika ve varsa farklı test koşullarını sağlar.

Üretici firma ayrıca, kaplama malzemesinin her partisiyle birlikte bu standartta verilen bilgileri belirten bir parti test sertifikası sağlar.

Aksi kararlaştırılmadığı takdirde, uygulanan kaplama, kaplamanın önemli bir şekilde bozulması olmaksızın en az bir yıllık bir süre boyunca depolama ve nakliye sırasında korozyon koruması sağlamalıdır. Bu tür kaplama için tipik çalışma sıcaklığı aralığı eksi 20 derece ile artı 110 derece arasındadır. Daha sonra dış kaplamaların uygulanması gerektiğinde, oluşabilecek yüksek sıcaklıkların iç kaplamaya zarar vermemesine dikkat edilmelidir.

Kaplama malzemesinin kalifikasyonu için gerekli olan laboratuvar test yöntemleri şunları içerir:

• Uçucu olmayan madde (kütlece): ISO 3251 standardına göre belirlendiğinde, kaplama malzemesinin uçucu olmayan maddesi (kütlece), kaplama malzemesi üreticisi tarafından kalifikasyon sertifikasında belirtilen değere uymalıdır.
• Uçucu olmayan madde (hacimce): ISO 3233-1 standardına göre belirlendiğinde, kaplama malzemesinin uçucu olmayan maddesi (hacimce), kaplama malzemesi üreticisi tarafından ürün veri sayfasında belirtilen değere uymalıdır.
• Viskozite: Üretici firma tarafından belirtilen yöntemle belirlendiğinde, hazır karışım kaplama malzemesinin viskozitesi, kaplama malzemesi üreticisi tarafından kalifikasyon sertifikasında belirtilen değere uymalıdır.
• Yoğunluk: ISO 2811 standartlar serisine göre belirlendiğinde, kaplama malzemesinin yoğunluğu, kaplama malzemesi üreticisi tarafından ürün veri sayfasında belirtilen değere uymalıdır.
• Kül (ateşleme kalıntısı): Standart ekinde açıklanan yönteme göre belirlendiğinde, kaplama malzemesinin külü (ateşleme kalıntısı), kaplama malzemesi üreticisi tarafından yeterlilik sertifikasında belirtilen değere uymalıdır (Ek A).
• Kap ömrü, hazır karışım kaplama malzemesinin artık tatmin edici bir şekilde uygulanamayacağı bir duruma gelmesi için geçen süre olarak kabul edilir. Kap ömrü, ürün veri sayfasında belirtilmelidir.
• Kızılötesi spektrogramlar: Taban bileşeninin ve kürleme maddesi bileşeninin kızılötesi spektrogramları talep üzerine sunulmalıdır.
• Kaplamanın görünümü ve sürekliliği herhangi bir büyütme yapılmadan görsel olarak incelenmelidir.

Sertleştirilmiş boya filminin kalifikasyonu için özel gereklilikler şunlardır:

• Test panellerinin hazırlanması: Bu standartta belirtilen gerekli kuru film kalınlığında uygulanan kaplamalar üzerinde belirtilen testler gerçekleştirilir. Çelik test panelleri standartta belirtilen şekilde ve cam panelleri Ek E’de belirtilen şekilde hazırlanır. Boya kaplama malzemesi üreticisinin talimatlarına uygun şekilde uygulanır. Her test en az iki kez gerçekleştirilir.
• Belirtilmişse, kaplanmış test panelleri, alt tabakaya ve bireysel teste bağlı olarak standartta verişen döngülerden birini kullanarak şartlandırılır. Döngü B ve döngü C isteğe bağlıdır ve şartlandırma döngüsünün seçimi, test prosedürünü gerçekleştirmek için mevcut zamana bağlıdır.
• Kuru film kalınlığı: Aksi kararlaştırılmadığı takdirde, cam veya çelik panele uygulanan kaplamanın kuru film kalınlığı, bu standartta açıklanan nötr tuz püskürtmeye karşı direnç test yöntemi hariç 60 µm ile 100 µm arasında olmalıdır. Aksi kararlaştırılmadığı takdirde, kuru film kalınlığı ISO 19840 standardına uygun olarak ölçülmelidir.
• Yapışma: ISO 2409 standardına uygun olarak belirlendiğinde, çelik panellere uygulanan ve B veya C döngüsü kullanılarak şartlandırılan kaplamanın çapraz kesit sınıflandırması bu standarda eşit veya daha düşük olmalıdır.
• Buchholz sertliği, ISO 2815 standardına uygun olarak belirlendiğinde, cam veya çelik panellere uygulanan ve B veya C döngüsü kullanılarak şartlandırılan kaplamanın Buchholz sertliği 94 veya daha fazla bir değere sahip olmalıdır.
• Nötr tuz püskürtmesine karşı direnç: 60 µm ila 75 µm kuru film kalınlığına sahip çelik panellere uygulanan, B veya C döngüsü kullanılarak şartlandırılan ve herhangi bir kenardan en az 20 mm uzaklıkta bulunan alt tabakaya kadar X kesimi yapılan kaplama, ISO 9227 standardına göre 480 saat boyunca test edilir. Testten sonra, test panellerinin 18 derece ila 25 derecede ve en fazla yüzde 80 bağıl nemde en az 30 dakika kuruması beklenir.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “ISO 15741 Boyalar ve vernikler - Korozif olmayan gazlar için kara ve deniz çelik boru hatlarının iç kısımlarına yönelik sürtünme azaltıcı kaplamalar” standardında tanımlanan test hizmetleri de vermektedir.