DIN EN 62305 (VDE 0185-305) Yıldırımdan Korunma

Alman Standardizasyon Enstitüsü (DIN) tarafından yayınlanan “DIN EN 62305 (VDE 0185-305) Yıldırımdan korunma“ standardı, aynı başlık altında yayınlanan alt bölümlerden oluşwmaktadır. DIN EN 62305 (VDE 0185) standart serisi, yıldırıma karşı koruma için genel bir kavram olup şunları kapsamlı bir şekilde dikkate alır:

• Tehlike (doğrudan ve dolaylı yıldırım çarpmaları, yıldırımın akımı ve manyetik alanı).
• Hasar türleri (adım ve dokunma gerilimleri, tehlikeli kıvılcımlanma, yangın, patlama, mekanik ve kimyasal etkiler, aşırı gerilimler).
• Korunacak nesneler (binalar, kişiler, elektrik ve elektronik sistemler).
• Koruma önlemleri (hava sonlandırma sistemleri, aşağı iletken sistemleri, topraklama sonlandırma sistemleri, eşpotansiyel bağlama önlemleri, aşırı gerilim koruma cihazları, iç hatların kalkanlanması, hat yönlendirme ve kalkanlama).

Bu nedenle, DIN EN 62305-1 standardı, yıldırıma maruz kalmayla ilgili tehlike, kayıp türleri, yıldırım korumasına duyulan ihtiyaç ve olası koruma önlemleri hakkında bilgi sağlar. Ayrıca, yıldırıma karşı koruma için eksiksiz standart serisine genel bir bakış sunar ve takip eden bölümlere dayalı olarak prosedürü ve koruma prensiplerini açıklar.

Ekler, yıldırım akımı parametrelerini ve yıldırım koruma seviyelerini, yıldırım akımının zaman fonksiyonunu ve test amaçlı simülasyonunu, yıldırım koruma bileşenleri için test parametrelerini ve farklı kurulum noktalarında yıldırım nedeniyle oluşan aşırı gerilimlerin belirlenmesini içerir.

DIN EN 62305-2, öncelikle yapılar için yıldırıma karşı koruma ihtiyacını belirlemek ve ardından mevcut koruma standartlarında ayrıntılı olarak açıklanan teknik ve ekonomik olarak en uygun koruma önlemlerini seçmek için risk analizini uygular. Son olarak, kalan risk belirlenir. Bu standardın ekleri, yıldırıma bağlı tehlikeli olayların sayısı, yapılarda hasar olasılığı ve kayıpların değerlendirmesini içerir. Ekonomik kayıp için maliyet-fayda analizi açıklanmıştır. Yapılar için vaka çalışmaları yapılmıştır.

DIN EN 62305-3, yıldırım koruma sistemi ile yapıların doğrudan yıldırıma bağlı fiziksel hasar ve can tehlikelerine karşı korunmasını ele alır. Bu, harici yıldırım koruma sistemlerinden (hava sonlandırma sistemi, alt iletken sistemleri, topraklama sonlandırma sistemi) ve dahili yıldırım koruma sistemlerinden (yıldırım eşpotansiyel bağlama, ayırma mesafesi) oluşmaktadır. Yıldırım koruma sisteminin özellikleri, ilgili yıldırım koruma seviyesine dayalı olarak belirlenen koruma seviyesi ile belirlenir. Bu standardın ekleri, hava sonlandırma sistemlerinin konumlandırılması, tehlikeli kıvılcım oluşumunu önlemek için kablo ekranlarının minimum kesit alanı ve ayırma mesafesinin değerlendirilmesi için alt iletken sistemlerinde akan yıldırım akımının payı ile ilgilidir. Patlama riski olan yapılarda yıldırıma karşı koruma için ek bilgiler ve yıldırım koruma sistemlerinin tasarımı, yapımı, bakımı ve denetimi için kılavuzlar bulunmaktadır.

DIN EN 62305-4 standardı, elektrik ve elektronik sistemlere sahip yapıların yıldırım elektromanyetik darbesinin etkilerine karşı aşırı gerilim koruma önlemleri ile korunmasını ele almaktadır. Bunlar, şu koruma önlemlerinin bireysel bir kombinasyonunu içerir: topraklama ve bağlama, iç hatların kalkanlanması, hatların yönlendirilmesi ve kalkanlanması, koordineli aşırı gerilim koruma cihazı. Koruyucu önlemlerin özellikleri, seçilen yıldırım koruma seviyesine uygun olmalıdır. Dalgalanmaya karşı koruma önlemlerinin yapımının temeli, yıldırım koruma bölgesi kavramıdır. Bu standardın ekleri, bir yıldırım koruma bölgesindeki elektromanyetik ortam değerlendirmesinin temelini sağlar. Mevcut yapılardaki aşırı gerilim koruma önlemleri ve aşırı gerilim koruma cihazlarının koordinasyonu ile koordineli bir dalgalanmaya karşı koruma önlem aşırı gerilim koruma cihazı sisteminin kurulum kuralları hakkında ek bilgiler bulunmaktadır.

DIN EN 62305 standardı, Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından yayınlanan “IEC 62305-1 Yıldırıma karşı koruma“ standart serisiyle uyumlu olan Avrupa standardı EN 62305 standardının Alman versiyonudur. Bu kapsamlı standart, yapıları, insanları ve elektrik / elektronik sistemleri yıldırım çarpmalarından korumak için yönergeler sağlar. BU-u standart önceki ulusal standartların yerini almıştır ve yıldırımdan korunmaya yönelik risk tabanlı, bütünsel bir yaklaşımı temsil eder.

DIN EN 62305 standardı dört ana bölümden oluşmaktadır:

• “DIN EN 62305-1 Bölüm 1: Genel prensipler“ standardında, yıldırım parametreleri, hasar türleri (örneğin canlılara zarar, fiziksel hasar, elektrik sistemlerinin arızalanması) ve koruma önlemleri dahil olmak üzere temeller açıklanmaktadır. Ayrıca elektromanyetik alanları ve aşırı gerilimleri yönetmek için yıldırım koruma bölgeleri tanımlanmaktadır.
• “DIN EN 62305-2 Bölüm 2: Risk yönetimi“ standardında, korumaya ihtiyaç olup olmadığını ve ne ölçüde ihtiyaç duyulduğunu belirlemek için ayrıntılı bir risk değerlendirme süreci açıklanmaktadır. Bu standart, yapı konumu, yıldırım sıklığı ve potansiyel kayıplar (insan, ekonomik, kültürel) gibi faktörlere dayanarak riskleri hesaplar.
• “DIN EN 62305-3 Bölüm 3: Yapılarda fiziksel hasar ve can güvenliği tehlikesi“ standardında, hava sonlandırması, aşağı iletkenler ve topraklama dahil olmak üzere harici yıldırım koruma sistemleri açıklanmaktadır. Bu standart, dört yıldırım koruma seviyesi tanımlar, yıldırım koruma seviyesi 1, en yüksek korumayı sunar.
• “DIN EN 62305-4 Bölüm 4: Yapılar içindeki elektrik ve elektronik sistemler“ standardında, aşırı gerilim koruma cihazları, kalkanlama ve eşpotansiyel bağlama dahil olmak üzere yıldırım elektromanyetik darbesine karşı dahili korumaya odaklanır.

Bu standartların amaçları doğrultusunda şu temel kavramlar geçerlidir:

• Yıldırım koruma seviyeleri: Yıldırım akımı parametrelerine dayalı dört sınıf (I-IV), yıldırım koruma seviyelerimi belirler.
• Risk değerlendirmesi: Temel ilk adım, hesaplanan risk tolere edilebilir seviyeleri aşarsa koruma gereklidir.
• Koruma önlemleri: Harici yıldırımdan korunma sistemleri (çubuklar, ağlar) ve dahili aşırı gerilim koruyucuları kombinasyonunu ifade eder.

Bu standart, doğrudan yıldırım çarpmaları, indüklenen aşırı gerilimler ve elektromanyetik etkilerden kaynaklanan riskleri en aza indirirken, maliyet etkin ve özel olarak uyarlanmış koruma sağlar. Avrupa genelinde yaygın olarak kullanılmaktadır ve küresel uygulamaları etkilemektedir.

Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere “DIN EN 62305 (VDE 0185-305) Yıldırımdan korunma“ standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.