ISO 2808 Boyalar ve Vernikler - Film Kalınlığının Belirlenmesi

Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “ISO 2808 Boyalar ve vernikler - Film kalınlığının belirlenmesi” standardında, bir alt tabakaya uygulanan kaplamaların kalınlığını ölçmeye yönelik yöntemler açıklanmaktadır. Bu standart, ıslak film kalınlığını, kuru film kalınlığını ve kürlenmemiş toz katmanlarının film kalınlığını belirleme yöntemlerini içermektedir. Açıklanan her yöntem için bu standart, uygulama alanı, mevcut standartlar ve hassasiyet hakkında genel bir bakış sağlar. Pürüzlü yüzeylerde film kalınlığını ölçme ve ahşap alt tabakalarda film kalınlığını ölçme hakkında bilgiler standart eklerinde yer almaktadır (Ek B ve Ek C).

Bu standardın amaçları doğrultusunda, “ISO 4618 Boyalar ve vernikler - Kelime bilgisi” standardında verilen terimler ve tanımlar yanı sıra şu tanımlar geçerlidir:

• Film kalınlığı, filmin yüzeyi ile alt tabakanın yüzeyi arasındaki mesafedir.
• Islak film kalınlığı, uygulamadan hemen sonra ölçülen, yeni uygulanmış ıslak kaplama malzemesinin kalınlığıdır.
• Kuru film kalınlığı, kaplama sertleştiğinde yüzeyde kalan kaplamanın kalınlığıdır.
• Kürlenmemiş toz tabakasının kalınlığı, uygulamadan hemen sonra ve fırınlamadan önce ölçülen, toz halinde yeni uygulanmış kaplama malzemesinin kalınlığıdır.
• İlgili yüzey alanı, kaplamayla kaplanmış veya kaplanacak bir nesnenin parçası ve kaplamanın servis edilebilirlik veya görünüm açısından gerekli olduğu kısımdır. Bu özelliğin ölçümü sadece film kalınlığı ölçümlerinin genişletilmiş değerlendirmesi için gereklidir.
• Test alanı, nokta kontrolü olarak kararlaştırılmış sayıda tek ölçümün yapıldığı ilgili yüzey alanının temsili kısmıdır. Bu özelliğin ölçümü sadece film kalınlığı ölçümlerinin genişletilmiş değerlendirmesi için gereklidir.
• Ölçüm alanı, tek bir ölçümün yapıldığı alandır. Bu özelliğin ölçümü sadece film kalınlığı ölçümlerinin genişletilmiş değerlendirmesi için gereklidir.
• Minimum yerel film kalınlığı, belirli bir test numunesinin ilgili yüzey alanında bulunan yerel film kalınlığının en düşük değeridir. Bu özelliğin ölçümü sadece film kalınlığı ölçümlerinin genişletilmiş değerlendirmesi için gereklidir.
• Maksimum yerel film kalınlığı, belirli bir test numunesinin ilgili yüzey alanında bulunan yerel film kalınlığının en yüksek değeridir. Bu özelliğin ölçümü sadece film kalınlığı ölçümlerinin genişletilmiş değerlendirmesi için gereklidir.
• Ortalama film kalınlığı, test alanındaki tüm bireysel kuru film kalınlıklarının aritmetik ortalaması veya kalınlığın gravimetrik belirlenmesinin sonucudur. Bu özelliğin ölçümü sadece film kalınlığı ölçümlerinin genişletilmiş değerlendirmesi için gereklidir.

Standart ekinde, ıslak film kalınlığının belirlenmesinde kullanılan yöntemlere genel bir bakış sunulmaktadır (Ek A).

Islak film kalınlığının belirlenmesinde kullanılan mekanik yöntemlerde, ölçüm cihazı, prensip olarak kaplamanın alt tabakanın yüzeyine yerleştirilir. Temas noktaları ile ölçüm cihazının üst kısmından dokunulan kaplama yüzeyi arasındaki fark, okunabilir ıslak film kalınlığına karşılık gelir. Mekanik prensip tüm film-substrat kombinasyonları için uygundur. Ölçümün yapıldığı alanda substrat en az bir yönde düz olmalıdır. Yüzeyin tek bir düzlemde eğriliği kabul edilebilir (örneğin boruların iç veya dış yüzeyi).

Tahribatlı veya tahribatsız yöntem olarak sınıflandırma şunlara bağlıdır:

• Kaplama malzemesinin reolojik özellikleri
• Ölçüm cihazının temas yüzeyleri ile kaplama malzemesi arasındaki ıslatma temasının niteliği
• Kalınlık ölçümlerinin kaplamayı tasarlandığı amaç için uygunsuz hale getirip getirmeyeceği.

Pigment parçacıklarının ölçüm cihazı ile alt tabaka arasında kalma olasılığı dışlanamadığından, tüm mekanik yöntemler sistematik bir hata içerir: görüntülenen film kalınlığı, gerçek ıslak film kalınlığından en azından pigment parçacıklarının ortalama çapı kadar daha küçüktür. Tekerlek ölçer durumunda, tekerleğin kaplama malzemesi tarafından ıslatılması gerekir. Aksi takdirde, bu, abartılı okumalara yol açabilen ve şunların bir fonksiyonu olan sistematik hatanın başka bir kaynağını temsil eder: kaplama malzemesinin yüzey gerilimi ve reolojik özellikleri, tekerlek ölçerin malzemesi ve tekerleğin döndürüldüğü hız.

Uygulanan başlıca mekanik yöntemler şunlardır:

• Yöntem 1A Tarak ölçer
• Yöntem 1B Tekerlek ölçer
• Yöntem 1C Kadran ölçer

Islak film kalınlığının belirlenmesinde kullanılan bir diğer yöntem gravimetrik yöntemdir (Yöntem 2 Kütle farkına göre). Bu yöntem prensip olarak bir kaplamaya uygulanır ve kalınlık, kaplamanın kütlesinin yoğunluğuna ve kaplanmış yüzey alanına bölünmesiyle belirlenir. Islak film kalınlığı, mikrometre cinsinden hesaplanır. Uygulanan sıvı kaplama malzemesinin yoğunluğu ISO 2811-1, ISO 2811-2, ISO 2811-3 veya ISO 2811-4 standartlarına uygun olarak belirlenebilir. Sıvı kaplama malzemesindeki yüksek uçucu maddelerin miktarının düşük olması koşuluyla, gravimetrik prensip genel olarak uygulanabilir.

Islak film kalınlığının belirlenmesinde kullanılan bir yöntem de foto termal yöntemdir (Yöntem 3 Termal özellikler kullanılarak belirleme).

Bu standartta kuru film kalınlığının belirlenmesine yönelik şu yöntemler tanımlanmaktadır:

• Mekanik yöntemler
  • Yöntem 4A Kalınlık farkına göre
  • Yöntem 4B Derinlik ölçümü
  • Yöntem 4C Yüzey profili taraması
• Gravimetrik yöntem
  • Yöntem 5 Kütle farkına göre
• Optik yöntemler
  • Yöntem 6A Kesit alma
  • Yöntem 6B Kama kesimi
  • Yöntem 6C Beyaz ışık interferometrisi
• Manyetik yöntemler
  • Yöntem 7A Manyetik çekme ölçer
  • Yöntem 7B1 Manyetik akı ölçer
  • Yöntem 7B2 Manyetik alan değişimi, manyetik indüksiyon prensibi

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “ISO 2808 Boyalar ve vernikler - Film kalınlığının belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.