EN ISO 2813 Boyalar ve Vernikler - 20 Derece, 60 Derece ve 85 Derecede Parlaklık Değerinin Belirlenmesi

Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “EN ISO 2813 Boyalar ve vernikler - 20 derece, 60 derece ve 85 derecede parlaklık değerinin belirlenmesi” standardında, 20 derece, 60 derece veya 85 derecelik üç geometriyi kullanarak kaplamaların parlaklığını belirlemek için bir yöntem açıklanmaktadır. Bu yöntem, düz, opak alt tabakalar üzerindeki dokusuz kaplamaların parlaklık ölçümü için uygundur. Yukarıda belirtilenlerden farklı test numunelerinde, karşılaştırmalı parlaklık ölçümleri mümkündür. Ancak, elde edilen parlaklık değerlerinin görsel parlaklık algısına karşılık geldiğinden emin olunmaz.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, ISO 4618 standardında verilen terimler ve tanımlar yanı sıra şu tanımlar geçerlidir:

• Parlaklık, bir yüzeyin, ışığı yansıtabilme yeteneği ile karakterize edilen optik özelliğini ifade eder. Parlaklık derecelerine örnek olarak yüksek parlaklık, parlaklık, ipek parlaklık, yarı parlaklık, saten, mat ve ölü mat verilebilir.
• Geometri, belirtilen bir açı ve atanmış açıklıklar kullanılarak parlaklık ölçümü yönteminin tanımlanmasıdır.
• Parlaklık değeri, bir numuneden yansıyan ışık akısının, 587,6 nm dalga boyunda 1,567 kırılma indisine sahip bir cam yüzeyden yansıyan akıya oranının, belirli bir yansıma açısı ve ışık kaynağı ve alıcısının belirtilen açıklık açıları için speküler yönde 100 ile çarpılmasını ifade eder. Parlaklık değerlerinin yansıma oranı olarak yorumlanması ve ifade edilmesi yasaktır. Kaplamalarda ölçülen parlaklık değerleri en yakın tam sayıya yuvarlanarak ifade edilir. Parlaklık ölçeğini tanımlamak için, 587,6 nm dalga boyunda 1,567 kırılma indisine sahip cilalı siyah cam, 20 derece, 60 derece ve 85 derece geometriler için 100 değerine atanır. 546,1 nm dalga boyunda (spektral ışık verimliliği fonksiyonunun merkezi dalga boyu) 1.567 yansıtma indeksine sahip bir cam yüzey kullanılabilir. Parlaklık değeri, örneğin pürüzlülük, doku, yapı gibi yüzey özelliklerinden etkilenir.

Prensip olarak reflektometrik bir cihazla, kaplamalı yüzeylerdeki parlaklık değerleri görsel parlaklık algısı ile ilişkilendirilerek belirlenir. Bu bağlamda, kaplamanın parlaklığı ile belirtilen referans kırılma indisine sahip cilalı düz cam levhanın parlaklığı arasındaki oran elde edilir. Parlaklık ölçüm yöntemi şu parametrelerle belirlenir:

• Ölçüm açıları
• Alan durdurma açıklıkları
• Spektral adaptasyon
• Referans kırılma indisi

Parlaklık, yüzeylere bakmanın neden olduğu görsel bir algıdır. Nesnelerin aynasal yansıması, ışık yüzeyden daha yönlü olarak yansıdığında daha da belirgindir. Olay ışığı yüksek parlaklıktaki yüzeylerde sadece ana aynasal yönde yansır. Mat yüzeylerde ışık sadece ana aynasal yönde yansıtılmaz, aynı zamanda tüm katı açılarda dağınık bir şekilde dağılır. Işık uzaya ne kadar düzgün bir şekilde dağılırsa, yönlendirilmiş bileşenin yoğunluğu ve yüzeyin göründüğü madde o kadar küçük olur.

Parlaklık ölçümünün prensibi, yönlü olarak yansıyan ışığın ölçümüne dayanır. Bu bağlamda yoğunluğu yansıma açısı etrafındaki tanımlanmış bir açısal alanda ölçülür. Yansıyan ışığın yoğunluğu yüzey malzemesine ve olay açısına bağlıdır. Buna göre, olay açısı artan kaplanmış yüzeylerde daha fazla ışık yansıtılır. Kalan ışık hava / kaplama arayüzünde kırılır ve kaplama içinde ışığın yayılması veya emilmesi gerçekleşir.

Parlaklık değerleri, gelen ışığın yoğunluğu ile değil, belirtilen kırılma indisine sahip siyah, cilalı bir cam standardının yansıma özellikleriyle ilişkilidir. Farklı görüntüleme açıları için parlaklık algısı büyük ölçüde değişebilir. Örneğin mat yüzeyler ışığın sıyrılarak gelmesi ve düşük görüntüleme açısı altında parlak görünebilir, çünkü bu yansıma koşulları altında çok fazla ışık yönlü olarak yansıtılır ve ayrıca yayılma yoğunluğu düşüktür. Standart içinde verilen şekilde, görsel olarak eşit şekilde sınıflandırılmış kaplama örneklerinin (mattan parlağa) parlaklık algısı ile 20 derece, 60 derece ve 85 derece ölçüm açıları için atanan parlaklık değerleri arasındaki ilişki gösterilmektedir.

Şekilde karakteristik eğrilerin doğrusal olmaması nedeniyle, her ölçüm açısı için parlaklık sadece belirli bir aralıkta ayırt edilebilir. Uygulamada numune yüzeyinin parlaklık derecesine bağlı olarak şu ölçüm açıları kanıtlanmıştır:

• Yüksek parlaklıktaki yüzeyler için 20 derece geometri
• Yarı parlak yüzeyler için 60 derece geometri
• Mat yüzeyler için 85 derece geometri.

Her parlaklık değeri için geometri belirtilmelidir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN ISO 2813 Boyalar ve vernikler - 20 derece, 60 derece ve 85 derecede parlaklık değerinin belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.