
Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından geliştirilen “ASTM D2196-20 Döner viskozimetre ile Newton olmayan malzemelerin reolojik özellikleri için standart test yöntemleri” 600 mL düşük formlu Griffin beherinde bulunan bir akışkan içinde çalışan döner bir viskozimetre kullanılarak, 0,1 s−1 ile 50 s−1 arasındaki kayma hızı aralığında, Newtonyen olmayan malzemelerin görünür viskozitesinin ve kayma incelmesi ve tiksotropik özelliklerinin belirlenmesine yönelik test yöntemleri açıklanmaktadır.

Test yöntemi A, 600 mL düşük formlu Griffin beherinde sabit hızda dönen bir mil üzerindeki torku ölçerek kaplamaların ve ilgili malzemelerin görünür viskozitesini belirlemekten oluşur.
Test yöntemleri B ve C, malzemelerin kayma incelmesi ve tiksotropik (zamana bağlı) reolojik özelliklerini belirlemekten oluşur. Bu malzemelerin viskoziteleri, 600 mL düşük formlu Griffin beherinde bulunan bir sıvı içinde çalışan bir mil ile bir dönme viskozimetresinin bir dizi öngörülen hızında belirlenir. Viskozite ölçümlerinden hemen önce malzemenin çalkalanması dikkatlice kontrol edilir.
Belirli bir dönme hızındaki görünür viskoziteyi belirlemek için test yöntemi A kullanılır, ancak iki veya daha fazla hızdaki viskoziteler, tek bir viskozite ölçümünden daha iyi bir Newtonyen olmayan malzemenin karakterizasyonunu sağlar.
Test yöntemleri B ve C ile, kesme incelmesinin derecesi artan dönme hızıyla viskozitedeki düşüşle gösterilir. Tiksotropi derecesi artan ve azalan dönme hızlarındaki viskozitelerin (test yöntemi B), viskozite geri kazanımının (test yöntemi B) veya yüksek kesmeden önceki ve sonraki viskozitelerin (test yöntemleri B ve C’nin kombinasyonu) karşılaştırılmasıyla gösterilir. Test yöntemi C’deki yüksek kesme işlemi, boya uygulaması sırasında kesmeye yaklaşır. Yüksek kesmeden sonra ölçülen viskozite davranışı, boyanın uygulamadan hemen sonraki özelliklerini gösterir.
Bu testlerde kullanılan başlıca ekipman döner viskozimetredir. Temel cihaz en azından şu özelliklere sahip olmalıdır:
Testlerde ayrıca şu ekipman kullanılır:
Numune hazırlanırken, 0,5 L veya 1 L hacmindeki bir kap, numunenin üst kısmından 25 mm boşluk kalacak şekilde numuneyle doldurulur ve testten önce 25 derece artı/eksi 0,5 derece veya üzerinde anlaşılan başka bir sıcaklığa getirilir. Numune çalkalayıcıda veya eşdeğerinde 10 dakika kuvvetlice çalkalanır, çalkalayıcıdan çıkarılır ve testten önce 25 derecede 60 dakika boyunca bekletilir. Kap çalkalayıcıdan çıkarıldıktan sonra en geç 65 dakika içinde teste başlanır. Numune çalkalandığı kaptan çıkarılmaz. Çalkalama süresi gerekirse veya alıcı ile üretici arasında kararlaştırıldığı şekilde azaltılabilir, ancak her durumda 3 dakikadan az olmamalıdır.
Test yöntemi A uygulanırken, tüm ölçümler 25 derece artı/eksi 0,5 derecede veya üzerinde anlaşılan diğer sıcaklıkta yapılır. Alet ayarlanabilir standa yerleştirilir. Viskozimetre, mili uygun derinliğe batıracak bir seviyeye indirilir. Alet düzleştirilir. Seçili mil eğilir, malzeme yüzeyinin merkezinin bir tarafına yerleştirilir ve mil cihaza takılır. Mili viskozimetreye bağlarken hizalamayı etkileyebilecek aşırı yan basınçtan kaçınmak gerekir. Ayrıca viskozimetre göstergesinin ölçeğin her iki ucundaki durduruculara değmesi için mili döndürmekten kaçınmak gerekir. Minimum yüzde 10 ölçek okuması verecek mil/hız kombinasyonu seçilir, ancak tercihen ölçeğin orta veya üst kısmında olmalıdır. Kullanılacak hız ve mil, kullanıcı ve üretici arasındaki anlaşmaya göre bundan farklı olabilir. Viskozimetre, şaft üzerindeki daldırma işareti numuneye değene kadar indirilir. Gerekirse viskozimetre seviyesi ayarlanır. Mil kabın yaklaşık merkezine gelene kadar kap yatay bir düzlemde yavaşça hareket ettirilir. Milin dönüşü başlatılır. Tork okumaları yüzde 10 ile yüzde 100 arasında olacak şekilde dönüş hızı ayarlanır. Okuma sabitlenene kadar viskozimetrenin çalışmasına izin verilir. Tork ve viskozite okuması kaydedilir.
Test yöntemi B uygulanırken, tüm viskozite (veya tork) ölçümleri 25 derece artı/eksi 0,5 derecede veya üzerinde anlaşılan diğer sıcaklıkta yapılır. Alet ayarlanır ve mil yukarıda açıklanan şekilde takılır. Test için kullanılacak farklı dönüş hızlarına karar verilir (en az üç hız önerilir). Viskozimetre test için seçilen en yavaş dönüş hızına ayarlanır. Mil dönüşü başlatılır ve on devirden (veya üzerinde anlaşılan diğer devir sayısından) sonra okuma kaydedilir. Üretici ve kullanıcı arasında anlaşmaya varılması halinde daha yüksek bir başlangıç dönüş hızı kullanılabilir. Dönüş hızı adımlarla artırılır ve her hızda on devirden sonra okuma kaydedilir. En yüksek hızda bir gözlem yapıldıktan sonra, dönüş hızı adımlarla en yavaş hıza düşürülür ve her hızda on devirden (veya eşdeğer zamandan) sonra okuma kaydedilir. Son okuma en yavaş hızda alındıktan sonra, dönüş durdurulur ve numunenin genellikle 1 dakika olan kararlaştırılmış bir dinlenme süresi boyunca durmasına izin verilir. Dinlenme süresinin sonunda, mil dönüşü en yavaş hızda başlatılır ve on devirden (veya kararlaştırılmış başka bir devir sayısından) sonra okuma kaydedilir.
Kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verilen çok sayıda test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında “ASTM D2196-20 Döner viskozimetre ile Newton olmayan malzemelerin reolojik özellikleri için standart test yöntemleri” standardına uygun test hizmetleri de bulunmaktadır.
