ISO 9227 Yapay Ortamlarda Korozyon Testleri - Tuz Püskürtme Testleri

Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından yayınlanan “ISO 9227 Yapay ortamlarda korozyon testleri - Tuz püskürtme testleri“ standardında, yapay ortamlarda gerçekleştirilen korozyon testleri kapsamında yer alan tuz püskürtme test yöntemleri açıklanmaktadır.

Bakır hızlandırılmış asetik asit tuz püskürtme (CASS) testleri, kalıcı veya geçici korozyon koruması olsun veya olmasın, metalik malzemelerin korozyon direncini değerlendirmek için kullanılır. Ayrıca, test kabini ortamının aşındırıcılığını değerlendirmek için kullanılan yöntemi açıklar. Bu yöntem, test numunelerinin boyutlarını veya tiplerini, belirli bir ürün için kullanılacak maruz kalma süresini veya sonuçların yorumlanmasını belirtmez. Bu tür ayrıntılar ilgili ürün özelliklerinde verilmiştir.

Tuz püskürtme testleri, belirli metalik, organik, anodik oksit ve dönüşüm kaplamalarında gözenekler ve diğer kusurlar gibi süreksizlikleri tespit etmek için özellikle kullanışlıdır.

Nötr tuz püskürtme (NSS) testi özellikle şunlar için geçerlidir:

• Metaller ve alaşımları
• Metalik kaplamalar (anodik ve katodik)
• Dönüşüm kaplamaları
• Anodik oksit kaplamalar
• Metalik malzemeler üzerindeki organik kaplamalar

Asetik asit tuz püskürtme (AASS) testi, özellikle bakır-nikel-krom veya nikel-krom dekoratif kaplamaların test edilmesi için kullanışlıdır. Ayrıca alüminyum üzerindeki anodik ve organik kaplamaların test edilmesi için de uygun bulunmuştur.

Bakır hızlandırılmış asetik asit tuz püskürtme (CASS) testi, bakır-nikel-krom veya nikel-krom dekoratif kaplamaların test edilmesi için kullanışlıdır. Ayrıca alüminyum üzerindeki anodik ve organik kaplamaların test edilmesi için de uygun bulunmuştur.

Tuz püskürtme yöntemlerinin tümü, korozyon korumalı veya korumasız metalik bir malzemenin kalitesinin korunup korunmadığını kontrol etmek için uygundur. Bunlar, korozyon direncine göre farklı malzemeleri birbirine göre sıralamak veya test edilen malzemenin uzun vadeli korozyon direncini tahmin etmek için karşılaştırmalı test aracı olarak kullanılmak üzere tasarlanmamıştır.

ISO 9227 standardında, çözelti bileşimi, pH değeri ve agresiflik açısından farklılık gösteren üç tuz püskürtme testi varyantı tanımlanmaktadır:

• Nötr tuz püskürtme (NSS) testi, prensip olarak kontrollü bir ortamda nötr yüzde 5’lik sodyum klorür çözeltisinin püskürtüldüğü bir test yöntemidir. Bu en yaygın yöntemdir ve ASTM B117 standardına eşdeğerdir. Kullanılan çözelti, pH değeri 6,5-7,2 (nötr) olan yüzde 5 artı/eksi yüzde 1 sodyum klorür deiyonize sudur. Sıcaklık 35 derece artı/eksi 2 derecedir. Bu yöntem, metallerin, alaşımların ve kaplamaların genel testlerinde kullanılır. Demir-çelik ve çinko-nikel kaplamalar için idealdir.
• Asetik asit tuz püskürtme (AASS) testi, kontrollü bir ortamda buzlu asetik asit ilavesiyle asitlendirilmiş yüzde 5’lik sodyum klorür çözeltisinin püskürtüldüğü test yöntemidir. Bu test, düşük pH değeri nedeniyle NSS’den daha agresiftir. Çözelti, toplanan püskürtmede pH 3,1-3,3 değeri elde etmek için buzlu asetik asit eklenmiş yüzde 5 sodyum klorürdür. Sıcaklık, 35 derece artı/eksi 2 derecedir. Bu yöntem, bakır-nikel-krom veya nikel -krom gibi dekoratif kaplamaların test edilmesinde kullanılır.
• Bakırla hızlandırılmış asetik asit tuz püskürtme (CASS) testi ise, asitlendirilmiş yüzde 5’lik sodyum klorür çözeltisine bakır klorür ve buzlu asetik asit ilave edilerek kontrollü bir ortamda püskürtülen bir test yöntemidir. Bu yöntem, bakır iyonları ile hızlandırılmış en sert varyantıdır. Çözelti, pH 3,1-3,3 değeri için bakır klorür ve asetik asit ile yüzde 5 sodyum klorürdür. Sıcaklık, 50 derece artı/eksi 2 derecedir. Bu yöntem, alüminyum üzerindeki dekoratif bakır-nikel-krom veya anodik oksit kaplamaların titiz bir şekilde test edilmesinde kullanılır.

Tüm testler, tuzlu çözeltinin ince bir sis haline getirilerek numuneler üzerine saatte 1-2 mL/80 cm2 oranında çökeldiği, kapalı bir odada sürekli maruz kalmayı içerir.

Testlerde kullanılan ekipman, düzgün püskürtme dağılımı ve aşındırıcılık sağlamak için atomizörler, ısıtıcılar ve toplayıcılar içeren bir korozyon test odasıdır. Numuneler temizlenir, damlacık birikmesini önlemek için dikeyden 15-25 derece açıyla yerleştirilir ve birbirlerini engellemeyecek şekilde konumlandırılır. Arkasından kontrollü sıcaklık ve toplama oranlarında sürekli püskürtmeye maruz bırakılır. Maruz kalma sonrasında (ürün standartlarında belirtilen süre, örneğin 24-1000 saat), numuneler pas, kabarcıklanma veya diğer korozyon açısından incelenir. Bu standart, referans numuneler kullanılarak odanın aşındırıcılığını doğrulamak için yöntemler içerir.

Bu yöntemlerin avantajları şunlardır:

• Hızlı, tekrarlanabilir ve standartlaştırılmıştır.
• Kalite güvencesi ve kusur tespiti için mükemmeldir.
• ASTM B117 ve JIS Z 2371 gibi standartlarla uyumlu, küresel olarak tanınmıştır.
• Bu standart, korozyon direncinin kritik olduğu otomotiv, havacılık, inşaat, elektronik ve denizcilik gibi sektörlerde yaygın olarak uygulanmaktadır.

Bu yöntemlerin sınırlamaları ise şunlardır:

• Sonuçlar, gerçek dünya korozyon performansı ile doğrudan ilişkili değildir, çünkü doğal ortamlar sıcaklık döngüleri, nem, kirleticiler ve koruyucu film oluşumu gibi çeşitli faktörler içerir.
• Doğal korozyon mekanizmalarını tam olarak taklit etmez (örneğin ıslak / kuru döngüler yoktur).
• Farklı malzemeleri veya kaplamaları birbirine karşı sıralamak veya uzun vadeli hizmet ömrünü tahmin etmek için tasarlanmamıştır. Bunun yerine, kalite kontrolü, üretimde tutarlılığın doğrulanması ve üretim kusurlarının tespit edilmesi için en iyi şekilde kullanılır.
• Özellikle AASS/CASS testleri aşırı agresif olabilir.
• Dış mekan maruziyetiyle zayıf korelasyon gösterir, döngüsel testler (örneğin ISO 16701) genellikle daha iyi gerçek dünya simülasyonu sağlar.

Sonuç olarak ISO 9227 standardı, metalik malzemelerin, kaplamasız veya metalik, organik, anodik oksit veya dönüştürme katmanları gibi kaplamalarla korunmuş olsun, korozyon direncini değerlendirme yöntemlerini içerir. Bu standardın temel amacı, malzemelerin aşındırıcı saldırılara ne kadar iyi dayanabildiğini değerlendirmek için tuz püskürtme (tuz sisi veya tuz buharı olarak da bilinir) kullanarak kontrollü, hızlandırılmış bir korozyon ortamı sağlamaktır. Özellikle kaplamalardaki gözenekler, çatlaklar veya süreksizlikler gibi kusurları tespit etmek için etkilidir.

ISO 9227 standardı, kontrollü karşılaştırmalardaki basitliği ve etkinliği nedeniyle korozyon testinin temel taşlarından biri olmaya devam etmektedir. Kritik uygulamalar için genellikle saha testleri veya gelişmiş döngüsel yöntemlerle desteklenir.

Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere “ISO 9227 Yapay ortamlarda korozyon testleri - Tuz püskürtme testleri“ standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.