Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “EN ISO 8307 Esnek hücresel polimerik malzemeler - Topun geri tepmesiyle esnekliğin belirlenmesi” standardında, esnek hücresel polimerik malzemelerin bilye geri tepmesi yoluyla dayanıklılığının belirlenmesine yönelik bir yöntem açıklanmaktadır.
Bu standardın amaçları doğrultusunda şu terimler ve tanımlar geçerlidir:
Prensip olarak bu yöntemde, belirli bir yükseklikten bir çelik bilye test parçasının üzerine bırakılarak geri sekme yüksekliği ölçülür.
Testlerde kullanılan geri tepme test cihazı, iç çapı 30 mm ile 65 mm arasında olan dikey, şeffaf bir tüpten oluşmalıdır. Çapı 16 mm artı/eksi 0,5 mm ve kütlesi 16,8 g artı/eksi 1,5 g olan bir çelik bilye, bir mıknatıs veya diğer uygun bir cihaz kullanılarak 500 mm artı/eksi 0,5 mm yükseklikten tüp aracılığıyla test parçası üzerine dikey olarak düşürülür. Çelik bilye, dönmeden düşecek ve etkili bir şekilde merkezlenecek şekilde serbest bırakılmalıdır. Tüp dikey konumda tutulmazsa ölçüm hataları ortaya çıkabilir ve geri tepme bilyesinin tüpün iç yüzeyiyle teması nedeniyle ölçümler geçersiz olabilir. Bu nedenle, tüpün sert taban plakasına dik açıyla monte edildiğinden ve taban plakasının kendisinin yatay olduğundan emin olmak için bir su terazisi veya benzeri bir cihaz kullanmak önemlidir.
Testlerde ayrıca manuel okumalı aparat kullanılır. Tüpün arkasındaki ölçek doğrudan yüzde olarak aşağıdaki gibi derecelendirilmelidir: her yüzde 5’te (25 mm) tam bir daire çizilmeli ve her yüzde 1’de tüp üzerine 120 derecelik bir yay çizilmelidir. Tam daireler, paralaks hatasını ortadan kaldırmak için kullanıldıkları için aparatın temel bir parçasıdır.
Testlerde, çelik bilyenin geri tepme yüksekliğini elektronik yollarla belirleyebilen bir otomatik okumalı aparat da manuel okumalı aparatla aynı sonuçları verdiği gösterildiği sürece kullanılabilir. Geri tepme yüksekliği, örneğin geri tepme hızı veya bilyenin köpük yüzeyiyle ilk ve ikinci teması arasındaki zaman aralığından hesaplanabilir. Cihaz, geri tepme yüksekliğini toplam düşme yüksekliğinin artı/eksi yüzde 1’i (yani artı/eksi 5 mm) hassasiyetinde belirleyebildiği sürece bu tür herhangi bir cihazla donatılabilir. Bu tip aparatlar için, tüpte derecelendirme gerekmez.
Deney parçalarının üst ve alt yüzeyleri düz, paralel olmalıdır. Test parçaları, tüm ürün numunesinden veya bunun uygun bir kısmından oluşmalıdır, ancak hiçbir durumda kalınlık 50 mm’den veya alan 100 mm x 100 mm’den az olmamalıdır. 50 mm’den daha kalın test parçaları, çimento kullanılmadan en az 50 mm’ye kadar katlanmalıdır. Kalıplanmış ürünler için üst kabuk çıkarılmalıdır. Taban plakasının etkisi nedeniyle çok yumuşak malzemelerde oluşabilen hatalı sonuçları önlemek için daha kalın test parçaları kullanılabilir.
50 mm’lik minimum test parçası kalınlığı çok yumuşak malzemeler için yeterli olamaz. Hatalı sonuçlar elde edilirse daha kalın bir test parçası kullanılabilir. Çok düşük yoğunluklu malzemeler de test parçasının kendisinin geri sekmesi nedeniyle sorunlara neden olabilir. Çok katlı test parçalarında, katlar arasında kayma meydana gelebilir. Bu sorun, test parçasının mümkün olan en büyük alanı kullanılarak aşılabilir.
Numune başına üç test parçası test edilmelidir. Üç test parçası, ayrı öğeler veya belirli bir öğe üzerinde farklı konumlar kullanılarak elde edilebilir.
Malzeme, üretimden en az 72 saat sonra test edilmelidir, ancak, üretimden 16 saat veya 48 saat sonra elde edilen ortalama geri tepme esnekliği değerlerinin 72 saat sonra elde edilenlerden artı/eksi yüzde 10’dan fazla farklı olmadığı gösterilebilir.
Yukarıdaki kriterin seçilen zamanda karşılanması durumunda, testin 16 saat veya 48 saat sonra yapılmasına izin verilir. Testten önce, test parçaları, ISO 23529 standardında verilen aşağıdaki atmosferlerden birinde en az 16 saat boyunca sapmamış ve bozulmamış şekilde şartlandırılmalıdır:
Bu süre, üretimden sonraki sürenin son kısmını oluşturabilir. Kalite kontrol testlerinde, test parçaları üretimden sonra daha kısa bir sürede (en az 12 saate kadar) alınabilir ve testler yukarıda belirtilen atmosferlerden birinde daha kısa bir sürede (en az 6 saate kadar) şartlandırıldıktan sonra gerçekleştirilebilir.
Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN ISO 8307 Esnek hücresel polimerik malzemeler - Topun geri tepmesiyle esnekliğin belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
Randevu almak, daha detaylı bilgi edinmek yada değerlendirme talep etmek için formumuzu doldurarak size ulaşmamızı isteyebilirsiniz.
EUROLAB , raporlama ve belgelendirme faaliyetlerini, United Accreditation Foundation (UAF), Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Enterprise Accreditation Foundation (EAF) kuruluşundan sağladığı akreditasyona dayanarak sürdürmektedir. Enterprise Accreditation Foundation (EAF), aynı zamanda Birleşmiş Milletler (UN GLOBAL COMPACT) imzacısıdır.
