Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “ISO 845 Hücresel plastikler ve kauçuklar - Görünür yoğunluğun belirlenmesi” standardında, hücresel plastiklerin ve kauçukların görünür genel yoğunluğunu ve görünür çekirdek yoğunluğunu belirleme yöntemi açıklanmaktadır.
Test edilecek malzeme, kalıplama veya ekstrüzyon sırasında oluşan derileri içeriyorsa, görünür genel yoğunluk veya görünür çekirdek yoğunluğu veya her ikisini tespit etmek mümkündür. Malzemenin kalıplama sırasında kabuk oluşturması durumunda genel yoğunluk ifadesi doğru değildir.
Hücresel plastikler ve kauçuklar, plastik veya kauçuğa gaz katılarak çok sayıda küçük, kapalı veya birbirine bağlı hücre içeren bir yapı oluşturularak yapılan bir malzeme sınıfını ifade eder. Bu süreç, hafif, esnek ve çoğu zaman yastıklama etkisi olan bir malzemenin ortaya çıkmasına neden olur. Bu malzemeler açık hücreli (hücreler birbirine bağlıdır) veya kapalı hücreli (hücreler birbirinden izole edilmiştir) olabilir ve bu durum yumuşaklık, yalıtım ve su emilimi gibi özelliklerini etkiler.
Hücresel plastikler, hücresel bir yapı içerecek şekilde köpürtülmüş plastik malzemelerdir. Yaygın türleri şunlardır:
Hücresel plastikler hafiftir, iyi termal ve akustik izolasyona sahiptir, darbe direnci yüksektir ve değişken yoğunluk ve sertliğe sahiptir.
Hücresel kauçuklar, yastıklama, sızdırmazlık veya izolasyonun gerekli olduğu yerlerde kullanılan hücresel (köpüklü) yapıya sahip kauçuk malzemelerdir. Yaygın türleri şunlardır:
Hücresel kauçuklar esnek ve elastiktir, iyi sızdırmazlık ve şok emilime sahiptir, genellikle hava koşullarına, UV’ye ve kimyasallara dayanıklıdır ve contalar, titreşim sönümleyiciler ve contalar için kullanılır. Otomotiv endüstrisinde contalar ve iç dolgularda, inşaat endüstrisinde izolasyon ve hava yalıtımı, tüketici ürünlerinde süngerler, yastıklar ve koruyucu giysiler üretiminde, ambalaj sanayinde şok emici ekler ve koruyucu pedler üretiminde ve tıbbi alanda ortopedik destekler, pedler ve yastıklama için kullanılır.
ISO 845 standardı, hücresel plastiklerin ve kauçukların görünür yoğunluğunu, yani hücrelerin hacmi (açık veya kapalı) dahil olmak üzere birim hacim başına kütlesini belirlemek için standartlaştırılmış bir yöntem sağlar. Görünür yoğunluk, bir numunenin kütlesinin, yapıdaki açık veya kapalı hücreler dahil olmak üzere toplam hacmine bölünmesiyle elde edilir.
Görünür yoğunluk şu nedenlerle önemlidir:
ISO 845 standardının amaçları doğrultusunda şu terimler ve tanımlar geçerlidir:
Her numunenin hacmi kolayca hesaplanabilecek bir şekle sahip olması gerekir. Malzemenin orijinal hücre yapısını bozmadan kesilmelidir. Numunelerin temiz ve doğru ölçümler sağlayacak şekilde belirli ölçülerde kesilmesi gerekir. Numune boyutları (uzunluk, genişlik, yükseklik) tam olarak ölçülmelidir ve tartılmalıdır. Numunenin boyutu tercihen mümkün olduğunca büyük olmalı, mevcut ekipmana ve orijinal malzemenin şekline uygun olmalıdır. Numunenin toplam hacmi en az 100 cm3 olmalıdır. Sert malzemelerde, daha büyük bir numuneden kesilen numune kullanılarak görünür toplam yoğunluk tayin edilirken, kalıplama sırasında oluşan deri alanının toplam hacme oranı, numune için numune ile aynı olmalıdır.
En az beş numune test edilmelidir. Numunenin yoğunluğunu belirlemek için toplam kütlesi ve toplam hacmi kullanılabilir. Ölçüm amaçlı olarak, ürün numunelerinden numuneleri kesmeden önce üretimden sonra en az 72 saat numuneler şartlandırılmalıdır. Gerekirse, üretimden 48 veya 16 saat sonra, üretimden 72 saat sonraki yoğunluğa kıyasla yoğunluk farkının yüzde 10’dan az olduğunu gösterirse, bu süre 48 saate veya 16 saate düşürülebilir. Numune, aşağıda tanımlandığı gibi en az 16 saat boyunca standart atmosferlerde veya bir kurutucuda (kuru koşullar) tutulmalıdır. Bu şartlandırma süreci, üretimden sonraki 72 saatlik sürecin bir parçası olabilir. ISO 291 standardına göre standart atmosferler şu şekildedir:
Bu standartta verilen değerler sadece sert malzemeler kullanılarak ve 72 saat boyunca şartlandırılmış test numuneleri ile elde edilen verilerden geliştirilmiştir. Diğer malzemeler ve şartlandırma süreleri için geçerlilikleri henüz belirlenmemiştir.
Bu test yönteminin laboratuvarlar arası ve laboratuvar içi doğruluğunun farklı malzemeler için farklılık göstermesi beklenebilir. Beş laboratuvarın katıldığı ortak bir test programının sonuçları, belirli malzemeler için ölçülen mutlak yoğunluk farklılıklarının tek bir laboratuvarda yüzde 95 güven aralığında yüzde 1,7 ile sınırlandırılabileceğini göstermiştir.
Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “ISO 845 Hücresel plastikler ve kauçuklar - Görünür yoğunluğun belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
Randevu almak, daha detaylı bilgi edinmek yada değerlendirme talep etmek için formumuzu doldurarak size ulaşmamızı isteyebilirsiniz.
EUROLAB , raporlama ve belgelendirme faaliyetlerini, United Accreditation Foundation (UAF), Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Enterprise Accreditation Foundation (EAF) kuruluşundan sağladığı akreditasyona dayanarak sürdürmektedir. Enterprise Accreditation Foundation (EAF), aynı zamanda Birleşmiş Milletler (UN GLOBAL COMPACT) imzacısıdır.
