EN 50182 Havai Hatlar için İletkenler - Yuvarlak Telli, Eşmerkezli Örgülü İletkenler

Bir Avrupa standardı olan “EN 50182 Havai hatlar için iletkenler - Yuvarlak telli, eşmerkezli örgülü iletkenler“ standardında, EN 50326 standardına göre, alternatif yönlerde bükülmüş, gresli veya gressiz, yuvarlak telli konsantrik açık havai elektrik iletkenlerinin elektriksel ve mekanik özellikleri açıklanmaktadır. Bu iletkenler şunların birinden veya bunların bir kombinasyonundan yapılabilir:

• EN 60889 standardına göre AL1 olarak adlandırılan sert çekilmiş alüminyum.
• EN 50183 standardına göre AL2 ila AL7 olarak adlandırılan alüminyum alaşımı.
• EN 50189 standardına göre ST1A, ST2B, ST3D, ST4A, ST5E ve ST6C olarak adlandırılan çinko kaplı çelik tel.
• EN 61232 standardına göre 20SA (A ve B sınıfları), 27SA, 30SA ve 40SA olarak adlandırılan alüminyum kaplı çelik tel.

Sadece çinko kaplı çelik tellerden yapılmış iletkenler bu standardın kapsamı dışındadır.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, IEC 60050-466 standardında verilen tanımlara ek olarak şu tanımlar geçerlidir:

• Alüminyum: Sert çekilmiş alüminyum ve alüminyum alaşımı anlamına gelen genel bir terim olarak kullanılır.
• Büküm yönü: Sağ el veya sol el olarak tanımlanır. Sağ el bükümde, iletken dikey olarak tutulduğunda teller Z harfinin orta kısmının yönüne uyar. Sol el bükümde, iletken dikey olarak tutulduğunda teller S harfinin orta kısmına uyar.
• Katman oranı: Çok telli iletkendeki ilgili tel katmanının dış çapına oranla katman uzunluğunun oranıdır.
• Parti: Aynı üretici tarafından benzer üretim koşulları altında üretilen bir grup iletkendir. Bir parti, satın alınan miktarın bir kısmından veya tamamından oluşabilir. Bir partinin bileşimi, alıcı ve üretici arasında kararlaştırılabilir.
• Nominal: Bir iletkenin veya iletken bileşeninin tanımlandığı ve toleransların uygulandığı ölçülebilir bir özelliğin hedef değeridir.
• Tel: Sabit dairesel kesite sahip çekilmiş metal filamenttir.
• Nominal çekme dayanımı: Bileşen tellerinin belirtilen çekme özelliklerini kullanarak hesaplanan iletkenin kırılma yükünün tahminidir.

Çelik telli veya telsiz alüminyumdan yapılmış çok telli iletkenleri tanımlamak için bir tanımlama sistemi kullanılır. İletkenler şu şekilde tanımlanır:

• Uygun şekilde alüminyum veya çeliğin nominal alanını, tam sayıya yuvarlanmış olarak veren bir kod numarası.
• İletkeni oluşturan tel tipini tanımlayan bir tanımlama. Kompozit iletkenler için ilk açıklama zarfı, ikincisi ise çekirdeği ifade eder.

Elektrik mühendisliği dünyasında, güvenilir güç iletimi son derece önemlidir. Elektriği geniş mesafeler boyunca taşıyan havai hatlar, çevresel streslere, mekanik yüklere ve elektriksel taleplere dayanması gereken iletkenlere bağlıdır. EN 50182 standardı, bu kritik uygulamalarda kullanılan yuvarlak telli konsantrik bükümlü iletkenlerin özelliklerini tanımlayan önemli bir Avrupa standardıdır. Bu standart, bu temel bileşenlerin tasarım ve üretiminde tekdüzelik, güvenlik ve performans sağlar.

Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi (CENELEC) tarafından yayınlanan EN 50182 standardı, Avrupa genelinde gereksinimleri uyumlu hale getirerek, eski ulusal standartların yerini almaktadır. Bu standart, malzeme ve test yöntemlerindeki gelişmelerle birlikte evrim geçirmeye devam etmektedir.

EN 50182 standardı, özellikle konsantrik katmanlar halinde düzenlenmiş yuvarlak tellerden yapılmış çok telli iletkenler için geçerlidir. Bunlar, iletim ve dağıtım ağlarında kullanılan çıplak iletkenler dahil olmak üzere, havai elektrik hatlarının omurgasını oluşturur. Standart şunları kapsar:

• Malzeme özellikleri: İletkenler tipik olarak alüminyum, alüminyum alaşımları veya takviye için çelikle kombinasyonlarından yapılır.
• Yapı gereksinimleri: Teller, düzgünlük ve sıkılığı sağlamak için hassas büküm uzunlukları, büküm yönleri ve toleranslarla bükülmelidir.
• Performans testleri: Mekanik dayanım, elektriksel iletkenlik ve çevresel direnç titizlikle tanımlanmıştır.

Bu standart, özellikle, standart yalıtımlı iletkenleri veya iç mekan kullanımına yönelik olanları hariç tutar ve bunun yerine rüzgara, buza ve termal genleşmeye karşı dayanıklılığın çok önemli olduğu açık havai uygulamalara odaklanır. Bu standart, küresel birlikte çalışabilirlik için IEC 61089 gibi daha geniş IEC standartları ile uyumludur.

EN 50182 standardı, iletkenleri bileşimlerine göre sınıflandırır ve her biri belirli güç ihtiyaçlarına göre uyarlanmıştır:

• Tamamı alüminyum iletkenler: Bu iletkenler hafif ve uygun maliyetlidir, daha kısa mesafeler veya düşük voltajlı hatlar için idealdir. Bu iletkenler şu şekilde ayrılır:
• AL1: En az yüzde 99,5 saflıkta alüminyumdan yapılmıştır.
• AL2: Daha yüksek saflıkta alüminyum (en az yüzde 99,7), daha iyi iletkenlik sunar.

Teller tipik olarak 4 mm’den büyük çapta değildir ve konsantrik katmanlar halinde bükülmüştür. Bu standart, kesit alanı, bükülme sınıfı ve 20 derecede maksimum DC direnci gibi parametreleri belirtir. Örneğin yaygın bir tamamı alüminyum iletken boyutu, 7 tel ile 50 mm2’lik bir alana sahip olabilir ve yaklaşık 8,4 kN’lik bir kopma dayanımı elde edebilir.

• Tamamen alüminyum alaşımlı iletkenler: Ağırlık artışı olmadan daha fazla mukavemet için bu iletkenler, alüminyum-magnezyum-silikon alaşımları kullanır. Bu iletkenler, yüksek sıcaklık ortamlarında ve uzun açıklıklarda üstün performans gösterir ve saf alüminyuma göre sarkmaya daha iyi direnç gösterir. EN 50182 standardı şunları zorunlu kılar:
• 1350-H19 veya 6201-T81 gibi tel kaliteleri.
• Mekanik özellikler ve yüzey kalitesi için imalat toleransları.
• Düzgün büküm ve kurulum sırasında minimum kırılma sağlamak için tel dizilimi.

Tamamen alüminyum alaşımlı iletkenler, korozyon direnci ve tamamı alüminyum iletkenlere kıyasla yüzde 20’ye kadar daha yüksek çekme mukavemeti nedeniyle modern şebekelerde popülerdir.

• Çelik takviyeli alüminyum iletken: Bu iletkenler, iletkenliği mekanik sağlamlıkla dengeleyerek galvanizli çelik bir çekirdek etrafında alüminyum telleri birleştirir. Bu hibrit, yüzlerce kilometre uzunluğundaki yüksek gerilim iletim hatları için temel iletkendir. EN 50182 standardının temel şartları şunlardır:
• Çekme hesaplamaları için yüzde 1 uzama gerilimine sahip çelik teller.
• GB/T 1179-2008 standardına göre (IEC 61089 standardına eşdeğer) uygun, özdirenci 28.264 nΩ·m’yi geçmeyen alüminyum.
• Nominal çekme dayanımı, alüminyum ve çelik katkılarının toplamı olarak.

EN 50182 standardı, özellikle merkezi bir telin etrafında katmanlar halinde düzenlenmiş çok sayıda alüminyum veya alüminyum alaşımlı telden oluşan yuvarlak telli konsantrik bükümlü iletkenler için geçerlidir. Bu iletkenler, genellikle düşükten çok yükseğe (500 kV’a kadar) kadar değişen voltajlarda, açık havai hatlarda kullanım için tasarlanmıştır.

Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere “EN 50182 Havai hatlar için iletkenler - Yuvarlak telli, eşmerkezli örgülü iletkenler“ standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.