JIS K 6253 Kauçuk, Vulkanize veya Termoplastik - Sertliğin Belirlenmesi

Japon Endüstriyel Standartlar kuruluşu (JIS) tarafından geliştirilen “JIS K 6253 Kauçuk, vulkanize veya termoplastik - Sertliğin belirlenmesi” standardı, aynı başlık altında düzenlenen bir dizi standarttan oluşmaktadır:

“JIS K 6253-1 Bölüm 1: Genel kılavuz” standardında, vulkanize kauçuk ve termoplastik kauçuğun sertliğinin belirlenmesi için genel kuralları açıklanmaktadır. Bu standart, vulkanize kauçuk ve termoplastik kauçuğun sertliğinin belirlenmesi için yöntem türleri sağlamayı ve uygun bir yöntemin seçilmesine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Esasen bu standart, Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından geliştirilen “ISO 18517 Kauçuk, vulkanize veya termoplastik - Sertlik testi - Giriş ve kılavuz” standardına dayanmaktadır. Bu uluslararası standart, vulkanize ve termoplastik kauçukların sertliğinin belirlenmesine yönelik rehberlik sağlar. Sertliğin bir malzeme özelliği olarak öneminin anlaşılmasını sağlamak ve uygun bir test yönteminin seçilmesine yardımcı olmak amacıyla tasarlanmıştır.

“JIS K 6253-2 Bölüm 2: IRHD yöntemi (10 IRHD ile 100 IRHD arasındaki sertlik)” standardında, vulkanize veya termoplastik kauçukların uluslararası kauçuk sertlik derecelerinin (IRHD) belirlenmesine yönelik yöntemler açıklanmaktadır. Bu standartta belirtilen yöntemler, 10 IRHD ile 100 IRHD arasındaki sertlik aralığını kapsar. Bu standart, bir IRHD cep sertlik ölçer ile IRHD’nin belirlenmesi için bir yöntem belirtmez.

Esasen bu standart, Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından geliştirilen “ISO 48-2 Kauçuk, vulkanize veya termoplastik - Sertlik tayini - Bölüm 2: 10 IRHD ile 100 IRHD arasındaki sertlik” standardına dayanmaktadır. Bu uluslararası standart, düz yüzeylerdeki vulkanize veya termoplastik kauçukların sertliğinin belirlenmesi için dört yöntem (standart sertlik yöntemleri) ve eğimli yüzeylerin görünür sertliğinin belirlenmesi için dört yöntem (görünür sertlik yöntemleri) belirtir. Sertlik, uluslararası kauçuk sertlik dereceleri (IRHD) olarak ifade edilir. Yöntemler, 10 IRHD ile 100 IRHD arasındaki sertlik aralığını kapsar. Bu yöntemler, öncelikle girintili bilyenin çapı ve girintili kuvvetin büyüklüğü bakımından farklılık gösterir ve bunlar belirli uygulamaya uyacak şekilde seçilir.

Bu standart, standart sertliğin belirlenmesi için şu dört yöntemi belirtir:

Yöntem N (normal test): 35 IRHD ila 85 IRHD aralığında sertliğe sahip kauçuklar için uygundur, ancak 30 IRHD ila 95 IRHD aralığında sertliklerde de kullanılabilir.
Yöntem H (yüksek sertlik testi): 85 IRHD ila 100 IRHD aralığında sertliğe sahip kauçuklar için uygundur.
Yöntem L (düşük sertlik testi): 10 IRHD ila 35 IRHD aralığında sertliğe sahip kauçuklar için uygundur.
Yöntem M (mikro test): Esasen normal test yöntemi N’nin ölçeklendirilmiş bir versiyonudur ve daha ince ve daha küçük test parçalarının test edilmesine olanak tanır. 35 IRHD ile 85 IRHD aralığındaki sertliğe sahip kauçuklar için uygundur, ancak 30 IRHD ile 95 IRHD aralığındaki sertliklerde de kullanılabilir.

Bu standart ayrıca kavisli yüzeylerin görünür sertliğinin belirlenmesi için CN, CH, CL ve CM olmak üzere dört yöntemi belirtir. Bu yöntemler, yukarıdaki yöntemlerin modifikasyonlarıdır ve test edilen kauçuk yüzey kavisli olduğunda kullanılır, bu durumda iki olasılık bulunmaktadır:

Test edilen test parçası veya ürün, sertlik ölçüm cihazının üzerine dayanabileceği kadar büyüktür.
Test edilen test parçası veya ürün hem test parçasının hem de cihazın ortak bir destek üzerine dayanabileceği kadar küçüktür.

Standart dışı düz test parçalarında da N, H, L ve M yöntemleri kullanılarak görünür sertlik ölçülebilir.

“JIS K 6253-3 Bölüm 3: Durometre yöntemi” standardında, sertlik ölçerler kullanılarak vulkanize veya termoplastik kauçuğun sertliğini belirlemek amacı ile kullanılan bir yöntem açıklanmaktadır.

Esasen bu standart, Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından geliştirilen “ISO 48-4 Kauçuk, vulkanize veya termoplastik - Sertlik tayini - Bölüm 4: Durometre yöntemi ile girinti sertliği (Shore sertliği)” standardına dayanmaktadır. Bu uluslararası standart aşağıdaki ölçeklere sahip durometreler kullanılarak vulkanize veya termoplastik kauçuğun girinti sertliğini (Shore sertliği) belirleme yöntemini içermektedir:

Normal sertlik aralığındaki kauçuklar için A ölçeği
Yüksek sertlik aralığındaki kauçuklar için D ölçeği
Düşük sertlik aralığındaki kauçuklar ve hücresel kauçuklar için AO ölçeği
Normal sertlik aralığındaki ince kauçuk test parçaları için AM ölçeği

“JIS 6253-4 Bölüm 4: IRHD cep ölçer yöntemi” standardında, vulkanize kauçuk ve termoplastik kauçuğun IRHD cep sertliğinin nasıl belirleneceğine yönelik bir prosedür açıklanmaktadır. Bu ölçüm yöntemi, başlangıçta ürün işlemlerine ilişkin spesifikasyonları belirlemek için değil kaliteyi belirlemek için tasarlanmıştır.

Esasen bu standart, Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından geliştirilen “ISO 7619-2 Kauçuk, vulkanize veya termoplastik - Girinti sertliğinin belirlenmesi - Bölüm 2: IRHD cep ölçüm yöntemi” standardına dayanmaktadır. Bu uluslararası standart, IRHD’de kalibre edilmiş bir cep sertlik ölçer vasıtasıyla vulkanize veya termoplastik kauçuğun girinti sertliğini belirleme yöntemini içermektedir. Bu tür ölçerlerin kullanımı öncelikle kontrol amaçlıdır, spesifikasyon amaçlı değildir (spesifikasyon için ISO 48 standardı geçerlidir). Cep sertlik ölçeri bir desteğe sabitleyerek hassasiyeti artırmak mümkündür.

“JIS 6253-5 Bölüm 5: Sertlik test cihazının kalibrasyonu ve doğrulanması” standardın, Uluslararası Kauçuk Sertliği (IRHD) test makinesini temel almaktadır. Kalibrasyon ve doğrulama için durometre (JIS K 6253-3) ve IRHD cep sertlik test cihazı (JIS K 6253-4) kullanılmaktadır.

Esasen bu standart, Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından geliştirilen “ISO 18898 Kauçuk - Sertlik test cihazlarının kalibrasyonu ve doğrulanması” standardına dayanmaktadır. Bu uluslararası standart, ISO 7619-1 standardında tanımlanmış olan A, D, AO ve AM tipi sertlik ölçerlerin, ISO 7619-2 standardında tanımlanmış olan IRHD cep ölçerlerin, ISO 48 standardında tanımlanmış olan IRHD ölü yük aletlerinin ve ISO 27588 standardında tanımlanmış olan çok düşük kauçuk sertlik ölçeğini kullanan ölü yük aletlerinin kalibrasyonu ve doğrulanması için prosedürler içermektedir.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “JIS K 6253 Kauçuk, vulkanize veya termoplastik - Sertliğin belirlenmesi” standardında tanımlanan test hizmetleri de vermektedir.